بەڵگە و ژمارەکانی سەرەکی
| نموونە | ژمارە | چی ڕوون دەکاتەوە |
|---|---|---|
| ڕێکاری کاردانەوەی سادەی Woods | 20 ڕاهێنان، 120 هەوڵی تاقیکردنەوە | یەک پرۆتۆکۆلی بڵاوکراوە، نەک کەمترینێکی گشتگیر |
| هەژماردنی نموونەیی بۆ هەوڵە سەربەخۆکان | 4 هێندە هەوڵ | ئەگەر گۆڕانکاری جێگیر بمێنێتەوە، هەڵەی ستاندارد نیوە دەکات |
| لێکۆڵینەوەی مێژوویی لە متمانە | 18 سادە، 30 هەوڵی دوو هەڵبژاردن | لە ژێر مەرجە تایبەتەکانی ئەو لێکۆڵینەوەدا بەسە |
ژمارە مێژووییەکان لە Hamsher و Bentonەوە هاتوون، کە پوختەکەیان بە ڕوونی ئەنجامەکەی بە مەرجەکانی لێکۆڵینەوەکە سنووردار دەکات. نابێت ئەمانە وەک یاسایەکی بڕوانامەدان بخرێنە ناو یارییەکی وێبگەڕی مۆدێرن. متمانە پەیوەندی بە دووبارە بەرهەمهێنانی ئەنجامێکی دیاریکراوەوە هەیە؛ توانا پەیوەندی بە ئەگەری دۆزینەوەی کاریگەرییەکی دیاریکراوەوە هەیە. ئەوان پەیوەندیدارن بەڵام پرسیاری جیاوازن. de S. Hamsher et al., 1977 Miller, 2023
بۆچی دووبارەکردنەوەی هەمان ئەرک یارمەتی دەدات
ئەگەر هەوڵەکان هەڵبژاردنی سەربەخۆ بوونایە لەگەڵ گۆڕانکاری نەگۆڕ، هەڵەی ستانداردی ناوەندیان دەکاتە ئەوەی کە لادانی ستانداردی هەوڵ دابەش بکرێت بە سەر ڕەگی دووجای ژمارەی هەوڵەکان. نموونەی چوار هێندە لەو فۆرمولەوە دەردەچێت. هەوڵە ڕاستەقینەکان دەتوانن ئەو گریمانانە پێشێل بکەن چونکە خەڵک فێر دەبن، ماندوو دەبن یان ستراتیژ دەگۆڕن. کەواتە هەژماردنی ژمارەی هەوڵ مۆدێلێکە، نەک دڵنیاییەک لە ئەنجامێکی کەسیی جێگیر. Miller, 2023
شیکاریی مۆدێرنی ژمارەی هەوڵ هەروەها نیشان دەدات کە کاریگەرییەکان خۆیان دەتوانن لەگەڵ ڕاهێنان بگۆڕێن. هەوڵی زیاتر بە سادەیی کۆپی زیاتری هەوڵی یەکەمی نەگۆڕ دروست ناکات. دیزاینێکی لێکۆڵینەوە دەبێت ئەنجامێک هەڵبژێرێت و ڕەفتاری ئەرک لە درێژایی دانیشتنەکەدا لەبەرچاو بگرێت. Miller, 2023
چ جۆرە متمانەیەکت دەوێت؟
یەکگرتوویی لە یەک خولدا جیاوازە لە یەکگرتوویی بە درێژایی ڕۆژەکان یان یەکگرتوویی لە ڕیزکردنی خەڵکدا. ئەدەبیاتی پارادۆکسی متمانە بەڵگەی ئەوە دەکات کە چۆن ئەرکەکان دەتوانن کاریگەرییە گرووپییە بەهێزەکان نیشان بدەن لەکاتێکدا جیاوازییە کەسییەکانی کەمتر متمانەپێکراو بەرهەم دەهێنن. کاریگەرییەکی گەورەی ناوەندی سترۆپ یان کاردانەوە بە شێوەیەکی خۆکار ئەنجامێکی کورت شیاو ناکات بۆ دیاریکردنی پلەی سەدی کەسێک. Hedge et al., 2017
چی کاری تێدەکات؟
ناوەند، میدیان و کەمترینەکان وەڵامی پرسیاری جیاواز دەدەنەوە
خێراترین وەڵام تایبەتمەندییەکی جیاوازی ئاستی کارکردن لە ناوەند دەخەمڵێنێت. بە تایبەتی هەستیارە بەوەی چەند هەل بە خۆت دەدەیت. دەرچووانی هێواش دەتوانن ناوەند بەرەو سەرەوە ڕابکێشن، لەکاتێکدا سڕینەوەیان بەبێ یاسایەکی پێشوەخت دیاریکراو دەتوانێت ئەنجامەکە لار بکات. لێکۆڵینەوە لە دەرچووانی کاتی کاردانەوە هۆکارێکە بۆ ئەوەی یاساکانی نمرەکردن پێش بەراوردکردنی خولەکان جێگیر بکرێن. Ratcliff, 1993
ئەدەبیاتی خەو ڕوون دەکاتەوە بۆچی هەڵبژاردنی ئەنجام گرنگە: لێکۆڵەرانی ئاگاداریی دەروونی-جووڵەیی لە نێوان وەڵامە هێواشەکان و لەدەستچوونەکان و پوختەکانی ناوەندی کاتی کاردانەوە جیاوازی دەکەن. ناتوانرێت گریمان بکرێت یارییەکی کورتی باشترین-لە-چەند جارێک هەمان هەستیاری بەرامبەر بە کەمبوونی خەو وەک ئەرکێکی چاودێریی بەردەوام بگرێتەوە. Basner et al., 2011
چی ژمارەی ڕواڵەتیی هەوڵی پێویست دەگۆڕێت؟
لەرینەوەی ئامێر گۆڕانکاری زیاد دەکات، و دواکەوتنی نەگۆڕی ئامێر لایەنگری زیاد دەکات. هەوڵی زیاتر دەتوانێت بۆ یەکەمیان یارمەتیدەر بێت، بەڵام دووەمیان بە پێوەرکردن لادەنادات. هەم هەڵسەنگاندنەکانی کات و هەم ئەنجامەکانی پێوەرکردنی تاقیگە پشتگیری جیاکردنەوەی ئەو سەرچاوانەی هەڵە دەکەن. Anwyl-Irvine et al., 2020 Bridges et al., 2020 Woods et al., 2015
بۆ شوێنپێهەڵگرتنی نافەرمی، پرۆتۆکۆلێکی گونجاو هەڵبژێرە، هەر جارە هەمان ژمارەی هەوڵ بەکاربهێنە، و هەموو خولە تەواوبووەکان تۆمار بکە نەک تەنها تۆمارە کەسییەکان. ئەمە وەک ڕێگەیەکی بەراوردکردن ببینە، نەک ڕێنماییەکی پەسەندکراو بۆ کەمترینێکی دیاریکراو. ئەگەر ئامانج پلەیەکی سەدی زانستی بێت، ئەرکەکە پێویستی بە نموونەیەکی نوێنەرایەتیی ستاندارد و متمانەی پێوراو هەیە، هەروەها بە هەوڵی پێویست. Hedge et al., 2017 Miller, 2023
تەمەن، ئامادەکاری و خەو هەروەها دەتوانن کارکردن لە ماوەی دانیشتنەکان یان لە نێوانیاندا بگۆڕن. هێشتنەوەی مەرجەکان بە شێوەیەکی گونجاو جێگیر بەراوردکردن ئاسانتر دەکات بۆ لێکدانەوە، بەڵام هیچ بڕێک ستانداردکردن ئەنجامی وێبگەڕ ناکات بە هەڵسەنگاندنێکی کلینیکی. Woods et al., 2015 Basner et al., 2011
تاقیکردنەوەی بەخۆڕایی پەیوەندیدار تاقی بکەرەوە
تاقیکردنەوەی کاتی کاردانەوە
هەر جارە تاقیکردنەوەی کاتی کاردانەوە بە هەمان ڕێنمایی و شێوازی داخڵکردن تاقی بکەرەوە. ئەنجامە کورتەکەی بۆ گەڕان لە ئەرکەکە بەکەڵکە. پرۆتۆکۆلی لێکۆڵینەوەی 120 هەوڵ کۆنتێکستێکە بۆ پێوانەکردن، نەک ڕێنماییەک بۆ دووبارەکردنەوەی ئەم یارییە تا دەگەیتە ئەنجامێکی هەڵبژێردراو.
پرسیارە باوەکان
ئایا پێنج هەوڵ بەسە؟
دەتوانن ئەرکەکە نیشان بدەن، بەڵام دەبێت متمانەییان بۆ بەراوردکردنێکی کەسیی دیاریکراو تاقی بکرێتەوە. هیچ یاسایەکی پێنج هەوڵ نییە کە بۆ هەموو تاقیکردنەوەکانی کاردانەوە جێبەجێ بێت. Hedge et al., 2017
ئایا دەبێت خێراترین ئەنجامم بەکاربهێنم؟
تەنها ئەگەر ئەوە ئەنجامەکە بێت کە بڕیارت داوە شوێنی بکەویت. زیادکردنی ژمارەی هەوڵ دەرفەتی بەدەستهێنانی وەڵامێکی نائاسایی خێرا دەگۆڕێت. Ratcliff, 1993
ئایا داتای زیاتر هەمیشە واتە تاقیکردنەوەیەکی باشتر؟
بە شێوەیەکی خۆکار نا. ژمارەی هەوڵ، ژمارەی بەشداربووان، ڕاهێنان، نمرەکردن و ئەو کاریگەرییەی کە لێکۆڵینەوە لێی دەکات هەموویان گرنگن. Miller, 2023
سەرچاوەکان
- Woods et al. (2015). فاکتەرەکانی کاریگەر لەسەر دواکەوتنی کاتی کاردانەوەی سادە.
- Miller (2023). چەند بەشداربوو؟ چەند هەوڵ؟ زۆرترینکردنی توانای لێکۆڵینەوەکانی کاتی کاردانەوە.
- de S. Hamsher et al. (1977). متمانەی دیاریکردنەکانی کاتی کاردانەوە.
- Hedge et al. (2017). پارادۆکسی متمانە: بۆچی ئەرکە مەعریفییە بەهێزەکان جیاوازییە کەسییە متمانەپێکراوەکان بەرهەم ناهێنن.
- Ratcliff (1993). ڕێگاکان بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ دەرچووانی کاتی کاردانەوە..
- Basner et al. (2011). زۆرترینکردنی هەستیاری تاقیکردنەوەی ئاگاداریی دەروونی-جووڵەیی (PVT) بەرامبەر بە کەمبوونی خەو.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). وردی و ڕاستیی واقیعیانەی سەکۆکانی ئەزموونی سەرهێڵ، وێبگەڕەکان و ئامێرەکان.
- Bridges et al. (2020). مێگا-لێکۆڵینەوەی کات: بەراوردکردنی چەندین دروستکەری ئەزموون، هەم تاقیگەیی و هەم سەرهێڵ.
