بەڵگە و ژمارەکانی سەرەکی
| بەراورد لە مێتاآنالیزەکەدا | گۆڕانی ناوەندیی ستانداردکراو | مەودای متمانەی 95% |
|---|---|---|
| یەکەم بۆ دووەم ئەنجامدان | 0.327 | 0.278 بۆ 0.375 |
| یەکەم بۆ سێیەم ئەنجامدان | 0.495 | 0.406 بۆ 0.585 |
| یەکەم بۆ چوارەم ئەنجامدان | 0.516 | 0.401 بۆ 0.631 |
ئەمانە ئەنجامەکانی خشتەی 2ن. بەراوردی یەکەم 122 لێکۆڵینەوە و 153,185 بەشداربووی لەخۆگرتبوو؛ بەراوردەکانی دواتریش کۆمەڵە بچووکترەکانیان لەخۆگرتبوو. نابێت وەکو چەماوەی فێربوونی کۆهۆرتێکی تاک سەیر بکرێن یان بەبێ کۆتایی درێژە بدرێن. ئەنجامەکە گۆڕانی ناوەندیی ستانداردکراوە لە تاقیکردنەوە زەینییە جیاوازەکاندا، نەک پێشبینییەکی ڕاستەوخۆ بۆ ڕاپۆرتی داهاتووی ڕێژەی زیرەکیت. Scharfen et al., 2018
چی دەتوانێت لە دووبارە تاقیکردنەوەدا باشتر ببێت؟
ئاشنابوون بە ڕێنماییەکان، شێوازی بەندەکان، ستراتیژییەکان و بارودۆخی تاقیکردنەوە دەتوانێت کاریگەری لەسەر کارکردن هەبێت. پێداچوونەوەی دووبارە تاقیکردنەوە لە مۆدێراتۆرەکان دەکۆڵێتەوە چونکە قەبارەی بەدەستهێنانەکان پەیوەندی بە ڕێکار و ماوەوە هەیە. ئەنجامێکی دووەمی باشتر ڕوون ناکاتەوە کام پرۆسە گۆڕاوە یان بەرزبوونەوەیەکی گشتیی بیرکردنەوە بسەلمێنێت. Scharfen et al., 2018
بەندەکانی ماتریکس ئەم بابەتە ڕوون دەکەنەوە: چارەسەرکردنیان پێویستی بە دۆزینەوە و هەماهەنگیکردنی یاساکان هەیە. زانینی جۆرێکی ئەرک یان بەبیرهێنانەوەی بەندێک دەتوانێت بگۆڕێت کە ئەنجامدانێکی دواتر چی پێوانە دەکات. شیکاریی پرۆسەی Carpenter و هاوکارانی پەیوەندی بەو داواکارییەکانی بیرکردنەوەوە هەیە، لەکاتێکدا پێداچوونەوەی Raven گرنگیی نۆرمە پەیوەندیدارەکان دەخاتە ڕوو. Carpenter et al., 1990 Raven, 2000
ئایا دەتوانم ڕاستکردنەوەیەکی جێگیری ڕاهێنان لە نمرەکە کەم بکەمەوە؟
هیچ ڕاستکردنەوەیەکی کەسیی گشتگیر لە کاریگەریی تێکەڵکراوەوە دەرنەدەچێت. بەکارهێنانی تێکڕای گرووپ بۆ یەک کەس، جیاوازی لە تاقیکردنەوەکان، ئاشکرابوون و بارودۆخی دووبارە تاقیکردنەوە پشتگوێ دەخات. ڕێنمایی بەکارهێنانی تاقیکردنەوە پێویستی بە لێکدانەوەی گونجاو بە ئامرازی ڕاستەقینە و بەکارهێنانی هەیە؛ کەمکردنەوەیەکی جێگیری بێ بنەما ڕاستییەتییەکە جێگیر ناکات. International Test Commission, 2001
چی کاری تێدەکات؟
بۆچی گۆڕینی کاریگەرییەکە بۆ خاڵی ڕێژەی زیرەکی مەترسیدارە
لێکدانی کاریگەرییەکی ستانداردکراو بە 15 لەوانەیە ئاسان بەدەردەکەوێت، بەڵام سینتێزەکە ئەنجامە زەینییە جیاوازەکان کۆدەکاتەوە و ستانداردکردنی خۆی بەکاردەهێنێت. نەریتی باوی ڕێژەی زیرەکی (ناوەند 100، لادانی ستاندارد 15) وای ناکات کە هەموو کاریگەرییەک لە هەموو لێکۆڵینەوەیەکدا ببێتە گۆڕانێکی هاوتای کەسی لە خاڵی ڕێژەی زیرەکی. پێوەری کاریگەری بپارێزە لەبری داهێنانی بەدەستهێنانێکی ورد. Scharfen et al., 2018 Neisser et al., 1996
ڕاپۆرتێکی فەرمیی نمرە هەروەها نادڵنیایی پێوانە لەخۆدەگرێت. جیاوازی نێوان دوو نرخی ڕاپۆرتکراو دەبێت بە یاساکانی تاقیکردنەوە، ماوە و زانیاریی متمانە لێکبدرێتەوە، نەک تەنها بە بەراوردکردنی ناونیشانەکانیان. Pearson, 2020
ئایا نمرەیەکی جێگیر کێشەکە چارەسەر دەکات؟
متمانەپێدەرێتی و ڕاهێنان دوو بابەتی جیاوازن. ئەرکێک دەتوانێت گۆڕانکارییەکی جێگیری دووبارە تاقیکردنەوەی هەبێت لەکاتێکدا پلەبەندیی تاکەکەسی دەپارێزێت، یان جیاوازیی تاکەکەسیی شڵەژاو پیشان بدات تەنانەت کاتێک کاریگەریی ناوەندییەکەی بەهێزە. ئەدەبیاتی پارادۆکسی متمانەپێدەرێتی بیرخستنەوەیەکە کە ئەم تایبەتمەندییانەی پێوانە دەبێت جیا جیا بسەلمێنرێن. Hedge et al., 2017
لێکۆڵینەوەی فراوانتر لە بواری زەین هەروەها پێکهاتە جیاوازەکانی کارکردن جیا دەکاتەوە. کۆمەڵەیەکی ئاشنای بەندەکانی ماتریکس هەموو لایەنەکانی بیرکردنەوە ناهەڵسەنگێنێت، بۆیە باشتربوون لە یەک ئەرکدا ناتوانێت گۆڕانی هاوتا لە یادگە، توانای وشەیی و هۆکارخستنەوەدا بسەلمێنێت. Hampshire et al., 2012
کاتێک شوێنکەوتنی پێشکەوتن دەکەیت چی واقیعییە؟
ئاشکرابوونی پێشوو، وەشانی تاقیکردنەوە و ماوە تۆمار بکە. بۆ هەر هەڵسەنگاندنێکی گرنگ، یاساکانی دووبارە تاقیکردنەوەی بەڕێوەبەرەکەی پەیڕەو بکە. بۆ یارییە نافەرمییەکان، باشتربوون وەکو باشتربوون لەو ئەرکانە باس بکە و کەرەستەی دووبارەکراوە یان لەبەرکراو جیا لە کەرەستەی نەناسراو بهێڵەوە. ئەمە بەدەستهێنانی لێهاتوویی بەسوود دەپارێزێت بەبێ زۆرگوتنی ئەوەی چی دەیسەلمێنێت. International Test Commission, 2001 Scharfen et al., 2018
ڕێژەی زیرەکی هێشتا بەپێی تەمەن بۆ 100 نۆرم کراوە لەناو گرووپە تەمەنییەکاندا؛ دووبارە تاقیکردنەوە ئەو نەریتە ناگۆڕێت. پرسیارەکە ئەوەیە ئایا نمرەیەکی نوێی دیاریکراو بە شێوەیەکی دروست توانای مەبەست لە ژێر بارودۆخەکانی ئەنجامدانەکەیدا نیشان دەدات. Neisser et al., 1996 Pearson, 2020
تاقیکردنەوەی بەخۆڕایی پەیوەندیدار تاقی بکەرەوە
تاقیکردنەوەیەکی شێوەی ڕێژەی زیرەکی
ئەگەر دەتەوێت ئەرکەکانی شێوەی ڕێژەی زیرەکی بکۆڵیتەوە، تاقییان بکەرەوە و کاتێک ئەنجامەکان بەراورد دەکەیت، هەوڵەکانی پێشوو تۆمار بکە. ئاشکرابوونی دووبارە بەشێکە لە لێکدانەوەکە. نمرەیەکی بەرزتری یاری سەلماندنی ئەوە ناکات کە زیرەکیی گشتیت زیاد بووە.
پرسیارە باوەکان
چەند خاڵی ڕێژەی زیرەکی بەدەست دەهێنم؟
گۆڕانی ستانداردکراوی کۆکراو بەدەستهێنانێکی کەسیی دڵنیاکراوی خاڵی ڕێژەی زیرەکی پێشکەش ناکات. تاقیکردنەوەکان و بارودۆخەکانی دووبارە تاقیکردنەوە جیاوازن. Scharfen et al., 2018
ئایا بەدەستهێنانەکان بەبێ کۆتایی بەردەوام دەبن؟
خەمڵاندنەکانی ئەنجامدانی دواتر کۆمەڵە بچووکترەکان بەکاردەهێنن و درێژەدان بەبێ کۆتایی تەوجیه ناکەن. Scharfen et al., 2018
ئایا لەبیربوونی وەڵامەکان بەراوردەکە بێمانا دەکات؟
ئەوە دەگۆڕێت کە نمرەی دواتر چی دەتوانێت دەربارەی چارەسەرکردنی کەرەستەی نەناسراو پیشان بدات. لێکدانەوە دەبێت ئاشکرابوون و مەبەستی بەکارهێنانی تاقیکردنەوە لەبەرچاو بگرێت. International Test Commission, 2001
سەرچاوەکان
- Neisser et al. (1996). زیرەکی: زانراوەکان و نەزانراوەکان..
- Pearson (2020). ڕاپۆرتی لێکدانەوەی WISC-V: دەربارەی نمرەکان.
- International Test Commission (2001). ڕێنماییە نێودەوڵەتییەکانی بەکارهێنانی تاقیکردنەوە.
- Raven (2000). ماتریکسەکانی پێشکەوتووی ڕەیڤن: گۆڕان و جێگیری بەدرێژایی کولتوور و کات.
- Carpenter et al. (1990). تاقیکردنەوەیەکی زیرەکی چۆن پێوانە دەکات: ڕوونکردنەوەیەکی تیۆری بۆ پرۆسێسکردن لە تاقیکردنەوەی ماتریکسەکانی پێشکەوتووی ڕەیڤن..
- Hampshire et al. (2012). دابەشکردنی زیرەکی مرۆڤ.
- Scharfen et al. (2018). کاریگەرییەکانی دووبارە تاقیکردنەوە لە تاقیکردنەوەکانی توانای زەینی: مێتاآنالیزێک.
- Hedge et al. (2017). پارادۆکسی متمانەپێدەرێتی: بۆچی ئەرکە زەینییە بەهێزەکان جیاوازیی تاکەکەسی متمانەپێدراو بەرهەم ناهێنن.
