Хьалха долу далилш а, хьисапаш а
| Декъашхо | Муьлха хьажамаш бина | Муха къастало |
|---|---|---|
| Болхе йух вогӀуш хилча йоьду хан | Юкъара долу кхечу болхаш а, талламаш а доьлху | Цхьаьна цаьргашца хьажа йиш йоцуш йоьлхина хан дац |
| Йух дӀадолорна лагар | Арахьаьжар чекхйелча болх йух дӀадолорна хан | Болх а, декхар диц ца дар а боху |
| Хьалха болхал тӀехьара тӀаьхье | Хьалха долу болхал тӀехьара гӀайгӀа | Болхе хьажам тоьшаллуш, таймер йоцуш а хила йиш йу |
Дечигара хьажамехь болхаш дӀахьедар хьажийна, кхетамехь долчу биологически хьалхадаккхар дац. Цхьана болхе йух вогӀалц адам кхечу болхашка тӀе хӀотта йиш йу. Дукха хан йоьлхина хилар цхьаьна тӀехь цаьргашца хьажа йиш йоцуш хиларца цхьаьнакхета дӀахьажар, хьажамехь муьлха хан йоьлхина хилар хийца йу. Mark et al., 2005
Лабораторин хьажамехь болх йух дӀадолор хӀун гойту?
Trafton а кхечу авторш а арахьаьжар дӀадолалц 8 секундан хьалха дӀахьедар делла хьал а, дӀахьедар йоцуш хьал а къастийна. Хьалха дӀахьедар бен декъашхоша хьалха кхачам бина, болх теза йух дӀадаьлла. ХӀара хьалхадайар а, хьалхачу декхар диц ца дар а пайда хилла хилар гойту; хӀорана цхьаьна йолу хан хилар гойту дац. Trafton et al., 2003
Altmann а Trafton а модельо декхар дӀахьедар а, йух хьажар а йухдӀадолорна маьӀна долуш хилар гойту. Leroy-н хьажамашо чекх ца яьллачу болхал арахьаьжча, хьалха болхал тӀехьара тӀаьхье хьажийна. ХӀара гӀуллакхаш бен къасталуш, цуьнан хьажамаш цхьаьна йукъара минутан хьисапе ца хӀоттаде. Altmann et al., 2002 Leroy, 2009
Адамашна арахьаьжаршна тӀаьхьа тӀекхача йиш йуй?
Mark а кхечу авторш а тӀехь бина хьажамехь, арахьаьжарш йолчу декъашхоша болх теза чекхбаьккхина, амма кхиамехь кхетам хилла; тӀаккха стресс, гӀайгӀа, хан тӀехьа йоьдуш хилар а, гӀирс кхочушдар а хьалха нисбина. Теза чекхйелла хиларо арахьаьжарш хила ма-дарра бен дац. ХӀара цхьа продуктивностан хьажам тӀехь къастам кхочуш ца хиларна кхечу мисала йу. Mark et al., 2008
ХӀунда хуьлу?
ХӀора дӀахьадоьлла хан арахьаьжарна цхьаьна йуй?
ХӀан-хӀа. Дала дӀахӀоттийна хьалхара сакъерма а, гӀотта а кхечу болхе хӀотта дезаш йолу гӀирс а, къасталу маьӀна а, гӀуллакх а йолуш хила тарло. Жима сакъерман мета-талламо кӀезиг пайда гойту даккхийла а, гӀайгӀа лахделла а хиларна, амма продуктивностан йукъара тоьшалла хьалха йоцуш йу. ХӀара хьажамо хӀора арахьаьжар цхьаьна лардеш хилар, хӀора дӀахьадоьлла ханна цхьаьна хийцаман багӀа хилар гойту дац. Albulescu et al., 2022
ТӀехьара хьажам а ханца хийцало. ХӀара хийцамашка тӀехь долу талламо адам хӀора ханна цхьаьна тӀехь хьажа йиш йоцуш цхьаьна долу хан йу аьлла гойту дац. Болх а, хӀун кхиам хьажийна а маьӀна долуш ду. Esterman et al., 2013
ХӀун хийца йиш йу?
Хьал йолуш хилча, тӀаьхьехь муьлха декхар кхочушде деза аьлла нийса дӀахьедар йухболорна пайда берг хилла хила тарло. Экспериментан тоьшалла арахьаьжар хьалха хьалхадайарна тӀехь йу; хьехам яздаро дуьненан хийцаман бахьанаш юкъара лахдар гойту дац. ХӀара бахьан йукъара кӀезиг хила деза. Trafton et al., 2003 Altmann et al., 2002
Шийца хьажам бечу хенахь, болхал юьххьанца йухвогӀуш хиларна йоьлхина хан а, болх йухдӀадолорна хан а къастаде. Арахьаьжар муьлха хилла, юьххьанца долу болх чекх ца яьлла а, хьанна хьажам бу а дӀаязде. Иштта ца хилча, дукха йоьлхина хан хьалхадаьккхина кхетамехь кхетарна ханна дӀахьажар йиш йу, амма юкъара кхечу болх кхочуш хилла хилча а. Mark et al., 2005 Leroy, 2009
Болхаш хийцаран оюн хӀун гойту?
Хьал хӀоттийна хийцаман декхаро низамаш хийца бахьана йолу тӀаьхьенан багӀа гойта йиш йу. Амма лабораторин бӀаьрг тӀехь хийцам минутан болх йицбарна хийца йиш йац. Хьажамийн нийсалла тӀехь йолу талламо кӀезиг хийцаман хьисап адаман хӀара хиларан белгалле дӀахьажарна тӀехь ларйина хила дезаш хилар гойту. Hedge et al., 2017
Тоьшалло гойту арахьаьжар муьлха хилар тӀехь дӀахьажарна маьӀна долуш хилар. Амма хӀора хаам, къамел йа дӀахьадоьлла ханна автоматически 23 минутан цхьаьна хан дӀахьажарна тоьшалла йац, адам тӀаккха муьлха болх дина хьажа ца лоьхуш. Mark et al., 2005 Trafton et al., 2003
Йовза хьалххе тест хьажа
Болхаш хийцаран тест
Болхаш хийцаран тест хьажа, низамаш хийца цхьана хьажамца. ХӀара тест шен декхар кхочушдеш хилар хьажийна, болхе арахьаьжарна тӀаьхьа хьанша минут йицелла хилар дац. Оюн хьан дийнахьарчу болхца дустуш, хӀара къастам ларбе.
Хаттарш
23 минутан хьисап йукъаралла йолу хаам дуй?
ХӀан-хӀа. Болхе йух вогӀуш хилар, болх йух дӀадолор а, цхьаьна кхиам хьажамехь йух кхетар а къасталуш декъашхой ду. Mark et al., 2005 Trafton et al., 2003
Арахьаьжар хьалха хьалхадайарна пайда берг хила йиш йуй?
Хьалхадайарна 8 секундан дӀахьедар делла хьалхадаьккхина хьажамехь болх теза йух дӀадаьлла. Дуьненан кхиам хӀара ду аьлла дӀахьедар дац. Trafton et al., 2003
Хьалха хӀоттийна дӀахьадоьлла хьажамна вон дуй?
Жима сакъерман тоьшалло гӀайгӀа лахделла а, даккхийла а кӀезиг пайда гойту; йукъара кхиамехь пайда хиларна хьажам кӀезиг нийса йу. Хьалха хӀоттийна дӀахьадоьлла хан хӀора арахьаьжарца цхьаьна йу аьлла дӀахьажар ма-дарра дац. Albulescu et al., 2022
Хаамийн хьасташ
- Mark et al. (2005). Болх йиц ца хилла долуш дуй?.
- Trafton et al. (2003). Арахьаьжарца къастийначу болхе йух дӀаволуш хиларна хьалхадайар: декхар хьалха хьалхадайар а, тӀаьхье тӀехь кхетар а.
- Altmann et al. (2002). Декхаршна тӀехь диц ца дар: активизацина тӀехь долу модель.
- Leroy (2009). Суна болх дарна муха хийца йу? Болхаш хийцаро хьалха долу гӀайгӀа хьалхадаккхар.
- Mark et al. (2008). Арахьаьжарна тӀаьхьа болх: тезалла а стресс а.
- Albulescu et al. (2022). "Суна сакъерма де!" Дика хилар а, кхиам а кхоллалуш жима сакъерман пайда тӀехь йолу системан хьажам а мета-таллам.
- Esterman et al. (2013). Хьажамехь йуй йа дӀаяьлла йуй? Дукха хьажамехь хиларна тӀехь нийсан а, нерван а хийцамаш.
- Hedge et al. (2017). Тоьшаллин нийсалла дӀахьалхадаьккхар: нийса хьажамашо адамехь къастамаш нийса хьажийна ца хилар.
ХӀара агӀо хьостанна хьеха: Цхьа болх дӀадолорна хьалха арахьаьжча, тӀаккха йух тӀехь хьажа 23 минут деза дуй?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ce/answers/how-long-to-refocus-after-an-interruption. CC BY 4.0.
← Кхин жоьпаш хьажа