Хьалха долу далилш а, хьисапаш а
| Талламан классификаци | Барам | Лелош йолу чотан гӀуллакх |
|---|---|---|
| Лахара визуалан образийн чулацам | 3.9% | VVIQ йуккъера хьисап 16–32 |
| Берриге а визуалан образ дӀахьедар ца хуьлу | 0.8% | VVIQ йуккъера хьисап 16 |
| Лахара чулацам чохь къастам болуш долу я йисте йолу образаш | 3.1% | VVIQ йуккъера хьисап 17–32 |
Статьяхь 502-ден дошшолгӀа дакъалошхочун кхоьллина шина тобанан жамӀаш цхьана хьисапе лаьцна. Лахара визуалан образийн йоккха тоба чохь 39 стаг хилар билгалдоккху, минимум хьисап 8 стагна хилла. И къастам хьажам болу, хӀунда аьлча лахара образийн чулацаман йоккха дефиници, берриге а образ дӀахьедар ца хуьлу бохучул, йукъараллин барам кхин хилла. ХӀара хьатӀехь хьажаран ориентаци чохь лахара хьисапаш лахара образаш билгалдеш ду. Dance et al., 2022
Хаттаршца муьлхха хьажамашка хьожуш ду?
Визуалан образийн йоккхаллин хаттаршца субъективни визуалан хьажамаш дехар ду. Марксана хьалхарчу кхетош болчу болхаша хӀара хьажам кхоьллина; тӀаьхьарчу афантази талламаша и лелош ду, чотан гӀуллакхаш дӀахӀоттош. Жопашка шкалан тархата хийцаме хьисапан маьӀна хийца йиш йу, цундела хувцалуш йолу верси хьажа ца луш, чотан граница хӀокхуьйту ца деза. MARKS, 1973 Dance et al., 2022
Шен хьажаьмех лаьцна жопшца хьажа йиш йу, амма уьш сезамийн билгалонца йолу кхиам хьажарца я мохкца мозган хьажам тӀехь цхьаьна дац. Кеог а, Пирсон а бинокуларни ривалри парадигма лелош сезамийн образаш талламан цхьаъ лелина. ХӀара кхетам бахьана хетта, кхин методца йолу декхаршца хьажа йиш йу. Цхьаъ хьажам кхин хьажамца автоматически хийца йиш яц. Keogh et al., 2018
Афантази маьӀна — ойла йоцуш хилар дуй?
Цунах кхетам кхолла йиш яц. Талламанаш кхетамашца йолу билгалонашка, хьалха лелош долу визуалан образашка, хьажа йу. Земан а кхинчу авторша а йозуш йолу хьедаршка, образийн йоккхаллин чулацаман къастамаш йойту, амма берриге ойла, кхолларалла я хаамаш лаьцна дац. Стагна хьажаьмех йисте йолу сурт йоцуш а, меттиг кхеташ а, цунах ойла ян а йиш йу. Zeman et al., 2015 Zeman et al., 2020 Pearson, 2019
ХӀунда хуьлу?
Диц ца дарца а, туьйранашца а муьлхха йу?
Доус а цуьнан коллегаша а афантазицца цхьаьна ойла йоцуш хилла хьалахьажаршца болчу стагашна хеташ долу образаш, диц ца дар а, туьйранаш а дӀаьххьара дийцина. Уьш тобанан йукъара хьалхаш ду, дукха къастамашца; тӀаккха берриге а стагашна цхьаьна туьйранаш долуш я цхьаьна диц ца дар долуш ма-хуьллу. Хьажам а, дакъалошхочун гӀуллакхе дӀахӀотторан метод а ма-дарра кхетамна хьажам бу. Dawes et al., 2020
Бейнбридж а кхин авторш а суьртийн схьаяздаран талламане хьажа цхьаӀаллин хьажам а, меттигийн диц ца дар а дӀакъастина. Цу жамӀаша визуалан образаш йоцчу стагашна визуалан диц ца дар дац я меттигийн нисдар йиш яц бохучунна таллам йина дац. Диц ца даран кхин дакъош дукха хьажамашца къасто деза. Bainbridge et al., 2021
Къонахчун бӀаьрг а, жиман бӀаьрг а барам дӀахӀоттош дуй?
Чулоьцучу бараман статьяхь, хьажа долу хӀоттамашкахь бӀаьргаш долчу зударийн а, стагашца а жамӀаш статистически къастам болуш дац. И ма-дарра берриге а тобанашкахь цхьаъ хилла хилар гойтуш дац. Тобанаш, царахь долу age а, талламан чот а йолу, цундела йукъара кхетам къезиг дӀахьедар ду; визуалан образашца дуьззина интернетан йукъаралла дакъалоцу хьал кхин хилла. Dance et al., 2022
Интернетан тестан жамӀех хӀун дерзош хаа йиш йу?
Хаттаршца хьан шен образаш дӀахьедар кхетош, цунах лелош долу дошамаш билгалдеш йиш йу. Лахара хьисап медицина диагнозе хилийтар а, ойланан барамна тӀехь кхетам хилийтар а ца деза. Чулоьцучу талламан тобанаш талламан маканизамаш ду, интернетан берриге хаттаршна универсальни кхетам дац. Dance et al., 2022 MARKS, 1973
ХӀокху мадарранашкахь къастам йолуш долу визуалан образаш цхьанна а дӀакхолла гаранти йоцучу кхетамийн тренингийн билгалъяьккхина программ яц. Мадарра лелош йолу пайда — къастам а, хьажаман чоьхьалла а кхетар ду, дарба я кхиам обещаталар йац. Pearson, 2019 Zeman et al., 2020
3.9% а, 0.8% а хьисапаш пайда болуш ду, кхетамаш цаьрца цхьаьна дӀадолуш хилча. Цу кхетамашка хьажа ца луш, кхин-кхин хаттаршна цхьаъ бохучу жамӀашна цхьаьна къийсам хилар хетийтар ду. Dance et al., 2022
Йовза хьалххе тест хьажа
Афантази тест
Афантази хаттаршна жоп дала, хьан лелош долу визуалан образаш ларъян хьаж. Шкалан тархата хьажа, жамӀаш шен жопшца цхьана ларде. Статьяхь йолу проценташа хьан диагноз я Helibrain лелош бершна йукъахь хьан процентан меттиг билгал ца йоккху.
Хаттарш
Йукъаралла 0.8% йу я 3.9% йу?
Шина а жамӀаш цхьаьна лаьцна талламанех ду, амма дефиници кхин йу: берриге а визуалан образ дӀахьедар ца хуьлу хилар я лахара образийн йоккха тоба. Dance et al., 2022
Афантази маьӀна — туьйранаш доцуш хилар дуй?
Универсальни кхетам хилла ца хаьа. Ойланан профиль талламане хьажа хеташ долу образаш а, туьйранаш а къастам болуш хилар йойту. Dawes et al., 2020
Лахара образаш маьӀна — лахара меттигийн диц ца дар дуй?
Хила йиш яц. Суьртийн схьаяздаран таллам объектан диц ца дар а, меттигийн диц ца дар а къасто йу, берриге диц ца дар цхьа кхетам хеташ дац. Bainbridge et al., 2021
Хаамийн хьасташ
- Dance et al. (2022). Афантази (визуалан образаш йоккха ца хилар) йукъараллахь хиларан барам.
- MARKS (1973). Суьртийн диц ца даран визуалан образийн къастамаш.
- Keogh et al. (2018). Курра ойла: афантазицахь сезаман визуалан образ йоцуш хилар.
- Zeman et al. (2015). Визуалан образаш доцуш дӀахьедаш — белханехула афантази.
- Zeman et al. (2020). Фантазия — дехьа визуалан образийн йоккхаллин чулацаман къастамийн психологийн маьӀна.
- Pearson (2019). Адаман ойла: визуалан мозган образийн хьажамийн кхетамий нейронаука.
- Dawes et al. (2020). Афантазицахь дукха сезаман образаш, диц ца дар а туьйранаш а — кхетамийн профиль.
- Bainbridge et al. (2021). Суьртийн схьаяздаран хьажамца афантази хьисап дар: визуалан образаш йоцчу стагашна объектан диц ца дарехь къезиг кхиам, амма меттигийн диц ца дарехь йац.
ХӀара агӀо хьостанна хьеха: Афантази хьанма дукха йу?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ce/answers/how-common-is-aphantasia. CC BY 4.0.
← Кхин жоьпаш хьажа