Төп дәлилдәр һәм һандар
| Миҫал шарт | Дөрөҫ яуапҡа ваҡыт | Аңлатма |
|---|---|---|
| Һүҙ һәм буяу төҫө тап килә | 500 ms | Башланғыс миҫал |
| Һүҙ һәм буяу төҫө тап килмәй | 650 ms | Тап килмәгән шарт миҫалы |
| Айырма | 150 ms | Тап килмәгәндән тап килгәнде алыу; диагноз өсөн сик түгел |
Тәүге Струп тәжрибәләрендә һүҙҙәрҙе сиратлап әйтеп яуап биргәндәр, ә онлайн версияларҙа төймәгә баҫырға мөмкин. Уларҙың ваҡыт күрһәткестәре һәм балдары бер-береһенә тиң түгел. Обзорҙарҙа тест версиялары, башланғыс күрһәткестәр һәм формулалар араһында ҙур айырма барлығы күрһәтелә. Шуға күрә «Струп» һүҙе генә дөйөм ҡулланырлыҡ бер һанлы үлсәмде аңлатмай. Stroop, 1935 Scarpina et al., 2017
Нимә ҡаршылыҡ тыуҙыра?
Иркен уҡыған кеше яҙылған һүҙҙе күргәс, күрһәтмә буйынса уның буяу төҫөн әйтергә тейеш булһа ла, һүҙгә бәйле яуап та тыуырға мөмкин. MacLeod обзоры ҡаршылыҡты бер генә мейе өлкәһенә йәки ихтыяр көсө етмәүгә ҡайтарып ҡалдырмай, ә төрлө аңлатмаларҙы ҡарай. Был тест үҙенең ҡоролошо тыуҙырған яуаптар ярышын тикшерә. MacLeod, 1991
Тап килмәгән шарттан тап килгән шартты алыу менән тап килмәгән шарттан нейтраль шартты алыуҙы айырыу мөһим. Тап килгән һүҙ эште еңеләйтергә мөмкин, шуға күрә башланғыс шартты алмаштырғанда айырмаға ингән нәмәләр ҙә үҙгәрә. Клиник обзорҙа тестты аңлатҡанда һайланған процедураны һәм иҫәпләү ысулын һаҡлау кәрәклеге әйтелә. Scarpina et al., 2017
Ни өсөн айырманың бәләкәй булыуы аҡыл яҡшыраҡ тигәнде аңлатмай?
Айырма күрһәткесе ике шарттың һөҙөмтәһенә лә, уларҙы үлсәү хаталарына ла бәйле. Ышаныслылыҡты өйрәнгән тикшеренеүҙәрҙә уртаса ныҡ эффекттар кешеләр араһындағы айырмаларҙың үҙгәреүсән булыуы менән бергә осрай ала. Ҡыҫҡа һынауҙа ғәҙәттән тыш бәләкәй айырма үҙгәреүсәнлектән, теүәллектең үҙгәреүенән йәки башланғыс күрһәткестәрҙән килеп сығырға мөмкин; был дөйөм контроль һәләтенең айырым булыуын аңлатмай. Hedge et al., 2017
Уға нимә йоғонто яһай?
Эффекттың ҙурлығын нимә үҙгәртә?
Яуап варианттары һәм уларҙы яуаптар менән бәйләү ысулы яуап биреү бурысын үҙгәртә. Классик һайлау-реакция тикшеренеүҙәре варианттар араһынан һайлауҙың үҙенә лә өҫтәмә ваҡыт кәрәклеген күрһәтә. Шуға күрә сысҡан менән уйнала торған Струп уйыны һәм ҡағыҙҙағы ауыҙ-тел тесты тышҡы күренеше менән генә айырылмай. Hick, 1952 Scarpina et al., 2017
Браузер һәм ҡорамалдарҙың ваҡытты үлсәүе лә дөйөм яуап ваҡыттарына йоғонто яһай. Бер үк ҡоролмала шарттарҙы сағыштырыу уртаҡ тайпылыштарҙың ҡайһы берҙәрен бөтөрөргә мөмкин, әммә был бөтә ваҡыт үлсәү хаталары ла юҡҡа сыға йәки айырма күрһәткесе ышаныслы була тигәнде иҫбатламай. Бындай һығымта өсөн тәжрибә ваҡытын үлсәүгә һәм психометрикаға ҡағылышлы тикшеренеүҙәрҙең икеһе лә кәрәк. Anwyl-Irvine et al., 2020 Hedge et al., 2017
Йоҡо етмәү иғтибарға тәьҫир итергә мөмкин, ләкин йоҡонан мәхрүм итеү буйынса мета-анализ төрлө тестарға һәм өлкәләргә төрлөсә йоғонто яһауын күрһәтә. Унда насар төндән һуң Струп айырмаһы күпмегә мотлаҡ артырға тейешлеге билдәләнмәгән. Ғәҙәти тирбәлештән үҙ һаулығығыҙ тураһында һығымта яһамағыҙ. Lim et al., 2010
Ике теллелек һәм күнегеүҙәр тураһында нимә билдәле?
Өлкәндәрҙең ике теллелегенә арналған мета-анализда тәүҙә күҙәтелгән бәләкәй башҡарыу функцияһы өҫтөнлөктәре баҫмаға сығарыу тайышлығын иҫәпкә алғас һаҡланмаған. Шуға күрә кешенең Струп һөҙөмтәһе уның ике телле булыуынан өҫтөнлөк йәки кәмселек барлығын раҫлай алмай. Тесттағы һүҙҙәрҙе аңлау өсөн телде белеү мөһим, әммә быны дөйөм танып белеү һәләтенә ярлыҡ тағырға сәбәп итеп ҡулланырға ярамай. Lehtonen et al., 2018
Үҙ һөҙөмтәләрегеҙҙе сағыштырғанда телде, яуап биреү ысулын һәм иҫәпләү ҡағиҙәләрен үҙгәртмәгеҙ, теүәллекте тиҙлек менән бергә ҡарағыҙ. Әгәр башланғыс шартта яуап яйыраҡ йәки хаталар күберәк булһа, бәләкәйерәк айырманы яҡшырған күрһәткес тип иҫәпләмәгеҙ. Был — обзорҙарҙан алынған үлсәүгә ҡағылышлы иҫкәртеүҙәр, раҫланған күнекмә программаһы түгел. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017
Уйнауҙан көтөргә мөмкин булған һөҙөмтә — ошо айырым ҡаршылыҡлы бурыс менән танышыу. Уның ҡыйынлығы ла, юғары балл да аҡылды, диагнозды йәки күнекмәләрҙән килгән дөйөм файҙаны раҫламай. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Бәйле бушлай тесты үтеп ҡарағыҙ
Струп тесты
Струп тестын үтеп ҡарағыҙ, буяу төҫөнә ҡағылышлы күрһәтмәне үтәгеҙ һәм дөрөҫлөктө ваҡыт менән бергә ҡарағыҙ. Был тестта төймәгә баҫып яуап бирелә. 150 ms миҫалы алыуҙы аңлата; был маҡсатлы балл түгел.
Йыш бирелгән һорауҙар
Ни өсөн мин һүҙҙе үҙенән-үҙе уҡыйым?
Иркен уҡыған кешелә яҙылған һүҙ талап ителгән төҫ яуабына ҡаршы торорға мөмкин. Обзорҙа был ҡаршылыҡтың бер нисә механизмы ҡарала. MacLeod, 1991
Ҡаршылыҡтың бөтөнләй булмауы маҡсатмы?
Ҡыҫҡа һынауҙа айырманың нульгә яҡын булыуы идеаль үҙенсәлек күрһәткесе тигәнде аңлатмай. Башланғыс шарт, теүәллек һәм ышаныслылыҡ мөһим. Hedge et al., 2017
Ауыҙ-тел тестын төймәгә баҫыу тесты менән сағыштырып буламы?
Уларҙың яуап биреү талаптары һәм иҫәпләү ысулдары төрлө. Нормаларҙы тик үткән тест версияһына тап килгәндә генә ҡулланығыҙ. Scarpina et al., 2017
Сығанаҡтар
- MacLeod (1991). Струп эффекты буйынса ярты быуатлыҡ тикшеренеүҙәр: дөйөмләштерелгән обзор..
- Scarpina et al. (2017). Төҫ һәм һүҙҙәр буйынса Струп тесты.
- Stroop (1935). Һүҙҙәрҙе сиратлап әйткәндәге реакцияларҙа ҡаршылыҡты өйрәнеү..
- Hedge et al. (2017). Ышаныслылыҡ парадоксы: ни өсөн танып белеү тестарындағы ныҡ эффекттар кешеләр араһындағы айырмаларҙы ышаныслы күрһәтмәй.
- Hick (1952). Мәғлүмәт алыу тиҙлеге тураһында.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Онлайн тәжрибә платформалары, веб-браузерҙар һәм ҡоролмаларҙың ысын шарттарҙағы аныҡлығы һәм теүәллеге.
- Lim et al. (2010). Ҡыҫҡа ваҡыт йоҡо етмәүенең танып белеү күрһәткестәренә йоғонтоһо буйынса мета-анализ..
- Lehtonen et al. (2018). Ике теллелек өлкәндәрҙең башҡарыу функцияларын яҡшыртыуы менән бәйлеме? Мета-анализ обзоры..
Был биткә һылтанма биреү: Ни өсөн Струп тестын үтеү ҡыйын?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ba/answers/why-the-stroop-effect-happens. CC BY 4.0.
← Башҡа яуаптар менән танышыу