Төп дәлилдәр һәм һандар
| Һан | Нимәгә ҡағыла | Мөһим сикләүе |
|---|---|---|
| 1.5% | Тикшеренеү критерийҙары буйынса көй бейеклегенә бәйле тыумыштан килгән амузия | Скрининг һәм классификация ҡағиҙәләренә бәйле |
| Яҡынса 20,000 ҡатнашыусы | Тикшеренеүҙең тәүге онлайн өлгөһө күләме | Һәр ҡатнашыусы ла һуңғы анализдарҙың һәр береһенә инмәгән |
| Иҫкерәк 4% баһаһы | Авторҙар ҡараған алдағы бер тестҡа нигеҙләнгән баһа | Хәҙерге универсаль диагностик күрһәткес түгел |
Таралыуҙы өйрәнгән мәҡәләлә бер нисә объектив эш һәм һорау алыу ҡулланыла. Уның төп фекере: бер музыкаль эштә түбән һөҙөмтә күрһәтеүҙе автоматик рәүештә тыумыштан килгән амузия тип баһаларға ярамай. Өлгө күләме яҡынса ғына бирелә, сөнки ҡатнашыусыларҙы йәлеп итеү, сығарып ташлау һәм айырым анализдарға ингән төркөмдәр төрлөсә. Peretz һ.б., 2017
Был осраҡта тыумыштан килгән амузия нимәне аңлата?
Тикшеренеүҙә ишетеү һәләте юғалыуы йәки дөйөм танып белеү етешһеҙлеге менән генә аңлатылмаған, музыканы эшкәртеүҙең ҡайһы бер яҡтарына ғүмер буйы ҡыйынлыҡ булыуы өйрәнелә. Башланғыс клиник осраҡ тасуирламаһы һәм төркөм тикшеренеүе ентекле баһалауҙарҙы һүрәтләй; музыканы яратмауҙы йәки дөрөҫ йырламауҙы был хәлгә тиңләмәй. Peretz һ.б., 2002 Ayotte һ.б., 2002
Монреаль батареяһы музыканың бер нисә компонентын баһалай. Уны эшләүселәр һәм һуңыраҡ Монреаль протоколы тестарҙы айырым онлайн диагноз итеп түгел, ә скрининг һәм баһалау барышының бер өлөшө итеп ҡулланырға кәрәклеген һыҙыҡ өҫтөнә ала. Киң ҡулланыусылар өсөн тәғәйенләнгән көй бейеклеге уйыны үҙенән-үҙе был протоколға тиң түгел. Peretz һ.б., 2003 Vuvan һ.б., 2017
Үҙеңә ярлыҡ тағыу ни өсөн яңылыштырырға мөмкин?
Кешеләр «музыканы ишетмәй» тигәнде төрлө хәлдәргә ҡарата һөйләү телендә ҡуллана. Үҙеңә ышаныс, йырлау оҫталығы һәм көй бейеклеген айырыу — төрлө үлсәмдәр. Билдәле бер тикшеренеү билдәләмәһенә нигеҙләнгән таралыу баһаһын йырлай белмәйем тигән һәр кемгә ҡарата ҡулланып булмай. Таралыу тикшеренеүендә ҡатнаш критерийҙар ҡулланыу тап ошо һөйләү телендәге киң ярлыҡ арҡаһында мөһим. Peretz һ.б., 2017 Vuvan һ.б., 2017
Уға нимә йоғонто яһай?
Көй бейеклеген һәм ритмды тойоуҙағы ҡыйынлыҡтар бер үкме?
Мотлаҡ түгел. Phillips-Silver һәм хеҙмәттәштәре һуғыуға яраҡлаша алмау осрағын тасуирлай; был һуғыуға ҡушылып хәрәкәт итеү ҡыйынлығының көйҙөң бейеклеген эшкәртеү боҙолоуына тиң түгеллеген күрһәтә. Синхронлашыу буйынса күҙәтеүҙә лә ритмды тойоу һәм хәрәкәттәрҙе яраштырыу күп компонентлы һәләттәр тип ҡарала. Бер өлөштәге ауырлыҡ музыканың һәр өлкәһендә лә һәләтһеҙлекте аңлатмай. Phillips-Silver һ.б., 2011 Repp һ.б., 2013
Йәш һәм енес шәхси ихтималлыҡты билдәләйме?
Таралыу тикшеренеүендә ҡулланылған критерийҙар буйынса ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө бер аҙ юғарыраҡ тип күрһәтелгән, әммә был айырым кешегә диагноз ҡуйыу ҡағиҙәһен барлыҡҡа килтермәй. Баһа барыбер ҡатнашыусыларҙы йыйыу һәм классификациялау ысулына бәйле. Бер процентты башҡа йәш төркөмөнә йәки осраҡлы онлайн аудиторияға ҡулланыу өсөн өҫтәмә дәлилдәр кәрәк. Peretz һ.б., 2017
Тесттан нимә белергә мөмкин?
Һеҙ ҡулланылған тауыштарҙа, яуап биреү ҡағиҙәләрендә һәм ҡоролмала күрһәтелгән һөҙөмтәне күрә алаһығыҙ. Ҡыйынлыҡтар ҡабатланһа, уларҙы киңерәк контекста аңлау файҙалы булыуы мөмкин, әммә ҡыҫҡа тест һөҙөмтәһе хатаның һәр сығанағын айыра йәки ғүмер буйына булған хәлде раҫлай алмай. Монреаль протоколы хатта киң ҡулланылған музыкаль батареяларҙы ла скрининг барышының этаптары тип ҡарай. Vuvan һ.б., 2017
Ышаныслылыҡ — эксперименталь эштең ысын булыуынан айырым мәсьәлә. Психометрик тикшеренеүҙәрҙә төркөм кимәлендәге эффекттың ҡыҫҡа тест һөҙөмтәһе буйынса айырым кешеләрҙе тотороҡло рәүештә урынлаштырыуҙы гарантияламауы күрһәтелә. Был ҡағиҙә музыкаль ҡыйынлыҡты һаҡлыҡ менән баһалауҙы хуплай, шул уҡ ваҡытта кешенең үҙ тәжрибәһен инҡар итмәй. Hedge һ.б., 2017
Ҡулланылған бер тикшеренеү ҙә был уйындың тыумыштан килгән амузияны дауалауын йәки ҡыҫҡа күнегеү программаһының уны бөтөрөүен күрһәтмәй. Файҙалы һығымта — таралыуҙың аныҡ билдәләнгән баһаһы һәм төрлө музыкаль эштәрҙең нимәне үлсәгәнен аңлау. Peretz һ.б., 2017 Vuvan һ.б., 2017
Бәйле бушлай тесты үтеп ҡарағыҙ
Музыкаль ишетеү һәләте тесты
Көй бейеклеген айырыуҙы һәм ритмды ҡабатлауҙы өйрәнеү өсөн музыкаль ишетеү һәләте тестын үтеп ҡарағыҙ. Һөҙөмтәне аңлатҡанда уның айырым эштәрен бер-береһенән айырығыҙ. Был Монреаль диагностик протоколы түгел, түбән һөҙөмтә тыумыштан килгән амузияны ла, ишетеү һәләте юғалыуын да раҫламай.
Йыш бирелгән һорауҙар
Начар йырлау минең музыканы ишетмәүемде аңлатамы?
Тикшеренеү билдәләмәһе буйынса был ике күренеште тиңләргә ярамай. Йырлау оҫталығы һәм музыканы ҡабул итеү төрлөсә баһалана. Vuvan һ.б., 2017
Дөрөҫ һан 1.5%мы, әллә 4%мы?
Был һандар төрлө ысулдарға һәм дәлилдәргә нигеҙләнә. Ҙур тикшеренеү ҡатнаш критерийҙары буйынса 1.5% тип күрһәтә һәм иҫкерәк 4% баһаһын да ҡарай. Peretz һ.б., 2017
Ритмды насар тойоу көй бейеклеген дә насар ҡабул итеүҙе иҫбатлаймы?
Юҡ. Һуғыуға яраҡлаша алмау осрағы һәм синхронлашыу тураһындағы тикшеренеүҙәр музыкаль башҡарыуҙың төрлө компоненттарын айыра. Phillips-Silver һ.б., 2011 Repp һ.б., 2013
Сығанаҡтар
- Peretz һ.б. (2017). Тыумыштан килгән амузияның таралыуы.
- Vuvan һ.б. (2017). Амузияны асыҡлау өсөн Монреаль протоколы.
- Peretz һ.б. (2002). Тыумыштан килгән амузия.
- Peretz һ.б. (2003). Музыкаль боҙолоуҙарҙың төрҙәре.
- Ayotte һ.б. (2002). Тыумыштан килгән амузия.
- Phillips-Silver һ.б. (2011). Бейеүгә тыуған, әммә һуғыуға ҡушыла алмай: тыумыштан килгән амузияның яңы формаһы.
- Repp һ.б. (2013). Сенсомотор синхронлашыу: һуңғы тикшеренеүҙәргә күҙәтеү (2006–2012).
- Hedge һ.б. (2017). Ышаныслылыҡ парадоксы: ни өсөн ышаныслы танып белеү эштәре айырым кешеләрҙәге айырмаларҙы ышаныслы күрһәтмәй.
Был биткә һылтанма биреү: Кешеләрҙең нисә проценты музыканы ишетмәй?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ba/answers/how-common-is-tone-deafness. CC BY 4.0.
← Башҡа яуаптар менән танышыу