Төп дәлилдәр һәм һандар
| Дәлил йәки һөҙөмтә | Был нимәне аңлата | Был нимәне аңлатмай |
|---|---|---|
| Айырма баллы буйынса дөйөм эффект — 0.24 | Бер күҙәтеүҙә төркөмдәр араһында йыйылма айырма | Диагностик сик күрһәткесе |
| Һәр пунктҡа сарыф ителгән ваҡыт төркөмөндәге эффект — 1.11 | Һөҙөмтәне иҫәпләүҙең икенсе форматы башҡа баһа бирә | Һеҙҙә АДҺ булыуҙың шәхси ихтималлығы |
| Интернеттағы интерференция һөҙөмтәгеҙ | Был эштәге һәм ошо иҫәпләү ҡағиҙәһе буйынса күрһәткестәрегеҙ | Клиник диагноз |
Эффект ҙурлыҡтары Lansbergen һәм хеҙмәттәштәренең күҙәтеүенән алынған. Унда төп методологик һығымта шундай: киң ҡулланылған интерференция формулалары һөҙөмтәне үлсәү ысулына һәм башланғыс күрһәткесте төҙәтеүгә бәйле. Төркөмдәрҙе сағыштырыу статистик яҡтан әһәмиәтле булғаны өсөн генә диагностик классификаторға әйләнмәй. Lansbergen et al., 2007
Балаларҙа диагноз ҡуйыу буйынса күҙәтеүҙә нимә асыҡланған?
Homack һәм Riccio күҙәтеүендә балалар һәм үҫмерҙәр өсөн тесттың һиҙгерлеге һәм үҙенсәлеге баһаланған. Авторҙар Струп тестының АДҺ-ны башҡа клиник төркөмдәрҙән айырыу мөмкинлеге сикле тигән һығымтаға килгән. Был диагноз өсөн мөһим: тест күрһәткесе һаулығы яҡшы кешеләрҙең уртаса күрһәткесе менән айырылһа ла, ул айырым кешенең һөҙөмтәһен ниндәй хәл аңлатҡанын билдәләмәй. Homack, 2004
Тикшерелгән кешеләрҙең төркөмө лә мөһим. Ҡәләм-ҡағыҙ ҡулланып балаларға үткәрелгән тест, өлкәндәр өсөн һүҙҙәрҙе әйтеп үткәрелгән эш һәм төймәгә баҫыуҙан торған интернет уйынының нормалары ла, сик күрһәткестәре лә бер үк түгел. Струп тестына арналған клиник күҙәтеүҙә версиялар һәм һөҙөмтәне иҫәпләү ысулдары араһында ҙур айырма булыуы күрһәтелгән. Scarpina et al., 2017
Ни өсөн был эш АДҺ-ға ғына хас түгел
Струп интерференцияһы — ғәҙәти уҡый белгән кешеләрҙә лә күҙәтелгән тәжрибә күренеше. Тәүге тәжрибәләр һәм һуңғы күҙәтеү һүҙ менән төҫ тураһындағы мәғлүмәт тап килмәгәндә, диагноз кәрәкмәйенсә, яуаптарҙың нисек үҙгәреүен аңлата. Тимәк, интерференцияны кисереү үҙе генә ниндәйҙер тайпылыш булыуына дәлил түгел. Stroop, 1935 MacLeod, 1991
Уға нимә йоғонто яһай?
Ни өсөн ғәҙәти күренгән һөҙөмтә АДҺ булмауын аңлатмай
Төркөмдәрҙең уртаса күрһәткестәре бер-береһенә тап килә, ә диагноз ҡуйғанда кешенең дөйөм тормош тарихы һәм көндәлек эшмәкәрлеге иҫәпкә алына, бер тест һөҙөмтәһе генә түгел. Балалар буйынса мета-анализда айырыу мөмкинлегенең сикле булыуы һәм икенсе күҙәтеүҙә һөҙөмтәнең иҫәпләү ысулына ныҡ бәйле булыуы айырым балға таянып һығымта яһамаҫҡа кәрәклеген күрһәтә. Һөҙөмтә үҙе генә диагнозды раҫламай ҙа, уны кире лә ҡаҡмай. Homack, 2004 Lansbergen et al., 2007
Ышаныслылыҡ та сикләү булып тора. Тәжрибәләрҙә аныҡ күренгән эффекттар айырым кешеләрҙең айырма балдарын сағыштырмаса тотороҡһоҙ итә ала. Ышаныслылыҡ парадоксы тураһындағы тикшеренеүҙәр ҡыҫҡа когнитив тест айырым кеше тураһында мөһим һығымта яһау өсөн ҡулланылғанда әһәмиәтле. Hedge et al., 2017
Интернет аша үлсәү өҫтәмә билдәһеҙлек тыуҙыра
Ҡорамал һәм браузер ваҡытты үлсәүгә йоғонто яһай, ә эште үтәү буйынса күрһәтмәләр һәм башланғыс күрһәткестәр айырма балын үҙгәртә. Ике тестта ла төҫтәргә ҡаршы килгән һүҙҙәр ҡулланыла тип кенә ҡулланыусылар өсөн уйынды билдәле клиник тесттың раҫланғанлығын автоматик рәүештә мираҫ итеп ала тип һанарға ярамай. Anwyl-Irvine et al., 2020 Scarpina et al., 2017
Тесттарҙы ҡулланыу буйынса халыҡ-ара күрһәтмәләрҙә тестты күҙҙә тотолғанса аңлатыу һәм тейешле шарттарҙа ҡулланыу өсөн дәлилдәр кәрәклеге билдәләнә. Клиник яҡтан әһәмиәтле һығымта өсөн матур диаграмма йәки таныш тест исеме түгел, ә тап шул ҡулланыу һәм тикшерелгән төркөм өсөн раҫлау талап ителә. International Test Commission, 2001
Тестты нисек файҙалы ҡулланырға?
Интерференцияны өйрәнеү, бер үк тесттың тиҙлеге һәм аныҡлығын оҡшаш шарттарҙа сағыштырыу өсөн ҡулланығыҙ. Көндәлек тормошта иғтибар менән бәйле борсолоуҙарығыҙ булһа, уйын һөҙөмтәһе белгескә мөрәжәғәт итергә кәрәкме-юҡмы икәнен хәл итмәһен. Был бит үлсәү сикләүҙәрен аңлата; үҙ-үҙеңә диагноз ҡуйыу ҡағиҙәһен йәки дауалау кәңәшен бирмәй. Homack, 2004 International Test Commission, 2001
Һылтанма бирелгән мәҡәләләрҙең береһе лә был браузер уйынын күнегеү АДҺ-ны дауалай, уны булдырмай йәки кешеләрҙе дөйөм алғанда аҡыллыраҡ итә тигән һығымта яһамай. Дәлилдәр быларҙың бары тик билдәле бер конфликтлы эштәге күрһәткестәр икәнен генә аңлатырға мөмкинлек бирә. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Бәйле бушлай тесты үтеп ҡарағыҙ
Струп тесты
Струп тестын уҡыу-мағлүмәт биреүсе эш булараҡ үтеп ҡарағыҙ, тиҙлек менән дөрөҫлөктө бергә баһалағыҙ. Уның һөҙөмтәһе АДҺ-ны асыҡлау тесты ла, диагноз да, клиник баһалауҙы алмаштырыусы ла түгел.
Йыш бирелгән һорауҙар
Струп буйынса юғары интерференция баллы миндә АДҺ бар тигәнде аңлатамы?
Юҡ. Төркөм кимәлендәге эффект менән айырым кешенең диагноз ихтималлығы — ике төрлө күрһәткес, ә тесттың клиник төркөмдәрҙе айырыу мөмкинлеге сикле. Homack, 2004
Яҡшы һөҙөмтә АДҺ булмауын күрһәтә аламы?
Юҡ. Был күҙәтеүҙәр яҡшы һөҙөмтә диагнозды кире ҡаға тип раҫламай, бигерәк тә процедураһы башҡаса булған браузер версияһында. Homack, 2004 Scarpina et al., 2017
Струп тестын күнегеү иғтибар проблемаларын дауалаймы?
Һылтанма бирелгән диагностика һәм үлсәү тикшеренеүҙәре был уйында күнегеүҙең дауалау файҙаһы барлығын раҫламай. Lansbergen et al., 2007 Scarpina et al., 2017
Сығанаҡтар
- Lansbergen et al. (2007). Струп интерференцияһы һәм иғтибар дефициты/гиперактивлыҡ синдромы: күҙәтеү һәм мета-анализ..
- Homack (2004). Балаларҙа Струптың төҫ һәм һүҙ тесты һиҙгерлеге һәм үҙенсәлеге буйынса мета-анализ.
- Scarpina et al. (2017). Струптың төҫ һәм һүҙ тесты.
- Stroop (1935). Һүҙҙәрҙе эҙмә-эҙ әйткәндә интерференцияны өйрәнеү..
- MacLeod (1991). Струп эффекты буйынса ярты быуатлыҡ тикшеренеүҙәр: дөйөм күҙәтеү..
- Hedge et al. (2017). Ышаныслылыҡ парадоксы: ни өсөн когнитив тесттарҙағы көслө һөҙөмтәләр айырым кешеләр араһындағы ышаныслы айырмаларҙы күрһәтмәй.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Интернеттағы эксперимент платформалары, веб-браузерҙар һәм ҡоролмаларҙың аныҡлығы һәм теүәллеге.
- International Test Commission (2001). Тест ҡулланыу буйынса халыҡ-ара күрһәтмәләр.
Был биткә һылтанма биреү: Струп тесты АДҺ-ны диагностикалай аламы?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ba/answers/can-stroop-test-diagnose-adhd. CC BY 4.0.
← Башҡа яуаптар менән танышыу