Төп дәлилдәр һәм һандар
| Өлкәндәр мета-анализындағы һөҙөмтә | Баһа | Иҫкәрмә |
|---|---|---|
| Струптың интерференцияны тотҡарлау төркөмө | Hedges' g = 0.12 | Баҫтырыу хаталығын төҙәткәнгә тиклем |
| Уның 95% ышаныс интервалы | 0.03-тән 0.20-гә тиклем | Төркөмдәр араһында берләштерелгән бәләкәй айырма |
| Хаталыҡты төҙәткәндән һуң дөйөм һығымта | Системалы өҫтөнлөктө раҫлаған дәлил юҡ | Был бөтә кешеләр ҙә бер үк тигәнде аңлатмай |
Струп буйынса айырым баһа 3-сө таблицала бирелгән. Был — стандартлаштырылған айырма; ул 12% яҡшыраҡ һөҙөмтәне лә, айырым кешенең ихтималлығын да аңлатмай. Таблицалағы төҙәтелмәгән бәләкәй эффектты мәҡәләнең хаталыҡ төҙәтелгән һығымтаһы менән бергә ҡарарға кәрәк; тик ыңғай һөҙөмтә булған ячейканы ғына һайлау тикшеренеүгә дөрөҫ булмаған мәғәнә бирер ине. Lehtonen һәм авторҙаштары, 2018
Ни өсөн өҫтөнлөк булыуы фаразланған?
Берҙән күберәк тел ҡулланыу когнитив контролде өйрәнеү өсөн интуитив яҡтан нигеҙле сәбәп бирә. Әммә ихтимал механизмдарҙы тура дәлил менән тикшерергә кәрәк. Paap һәм Greenbergтың эмпирик эштәре бер нисә башҡарыу функцияһы мәсьәләһе ике теллеләргә хас берҙәм өҫтөнлөктө күрһәткәндәй бер-береһенә ярашлы дәлил бирәме, тигән һорау ҡуя. Мәсьәләләргә бер үк исем биреү уларҙың балдарын үҙ-ара тиң тип иҫәпләргә нигеҙ түгел. Paap һәм авторҙаштары, 2013
Струп тестының үҙендә лә бер нисә өлөш бар. Һүҙҙәр, төҫтәр, яуап биреү ҡағиҙәләре һәм һайланған сағыштырыу шарты уның күрһәткесенә йоғонто яһай. MacLeod тикшеренеүе һәм клиник үлсәүҙәргә арналған күҙәтеү Струпты телгә бәйһеҙ саф контроль үлсәүенә генә ҡайтарып булмауын күрһәтә. MacLeod, 1991 Scarpina һәм авторҙаштары, 2017
Тест үткәрелгән тел мөһимме?
Яҙылған һүҙ уҡыусыға йоғонто яһай алһын өсөн, ул уҡыусыла тейешле эшкәртеү процестарын ҡуҙғатырға тейеш. Тәүге тест таныш телдәге яуаптың әһәмиәтен күрһәтә, ә күҙәтеүҙәр тест варианттарының айырмаларын тасуирлай. Был телде һәм яуап шарттарын бер төрлө тотоуҙы яҡлай, әммә ике теллеләр өсөн бер генә төҙәтеү коэффициентын бирмәй. Stroop, 1935 MacLeod, 1991
Уға нимә йоғонто яһай?
Төркөмдәр айырмаһы айырым кешене аңлатмай
Төркөмдәр араһында күҙәтелгән бәләкәй айырма ла күрһәткестәрҙең байтаҡ өлөшө тап килеүен үҙгәртмәҫ һәм ни өсөн айырым кешенең балы үҙгәргәнен аңлатмаҫ ине. Ышаныслылыҡ парадоксы тураһындағы тикшеренеү шулай уҡ күп классик тест айырмаларының кешеләрҙе айырым-айырым сағыштырыу өсөн, эксперименттарҙағы тотороҡло эффекттарына ҡарағанда, ышаныслыраҡ булмауын күрһәтә. Браузерҙа ҡыҫҡа тест үтеү ниндәй тел тәжрибәһе һөҙөмтәгә сәбәп булғанын билдәләй алмай. Hedge һәм авторҙаштары, 2017
Өлкәндәр буйынса йомғаҡ ике теллеләр өсөн һәр йәш төркөмөнә йә енескә ҡарап айырым Струп нормаларын билдәләмәй. Уның һығымтаһын балаларға, телдәрҙең һәр парына йәки ике теллелек тәжрибәһенең һәр билдәләмәһенә автоматик рәүештә ҡулланырға ярамай. Башҡа халыҡ төркөмө өсөн үҙенә ярашлы дәлил кәрәк. Lehtonen һәм авторҙаштары, 2018
Ни өсөн үлсәү һәм төҙәтеү мөһим?
Браузерҙа ваҡытты үлсәү төрлө системаларҙа айырыла, ә Струп һөҙөмтәһен иҫәпләү тест варианттарына бәйле. Клиник мета-анализ интерференцияны иҫәпләү ысулы төркөмдәр эффекттарының күҙгә күренгән ҙурлығын үҙгәртә алыуын күрһәтә. Был — үлсәүгә ҡағылышлы дөйөм иҫкәрмә; ике теллелек клиник хәл тигән дәлил түгел. Anwyl-Irvine һәм авторҙаштары, 2020 Lansbergen һәм авторҙаштары, 2007
Тестты үтеп, нимә тураһында һығымта яһап була?
Тестты һүҙ менән төҫ тура килмәгән осорҙағы тәжрибә итеп ҡабул итегеҙ. Үҙ һөҙөмтәләрегеҙҙе сағыштырһағыҙ, телде, ҡоролманы, яуап биреү ысулын һәм иҫәпләү ҡағиҙәһен үҙгәртмәгеҙ. Хата күрһәткесен яуап ваҡыты менән бергә ҡарағыҙ, һөҙөмтәнең үҙгәреүен ике теллелектең дөйөм файҙаһына дәлил тип аңлатмағыҙ. Scarpina һәм авторҙаштары, 2017 Hedge һәм авторҙаштары, 2017
Дәлилдәр тел өйрәнеүгә ҡаршы түгел һәм уның менән шөғөлләнеү когнитив һәләттәрҙе яҡшырта тип вәғәҙә итмәй. Ул тар ҡоласлы һорауға яуап бирә: баҫтырыу хаталығын иҫәпкә алғас, килтерелгән өлкәндәр тикшеренеүҙәре башҡарыу функциялары буйынса дөйөм өҫтөнлөктө ышаныслы раҫламай. Айырым тел оҫталыҡтары һәм башҡа телдә аралаша алыуҙың ҡиммәте — башҡа һөҙөмтәләр. Lehtonen һәм авторҙаштары, 2018 Paap һәм авторҙаштары, 2013
Бәйле бушлай тесты үтеп ҡарағыҙ
Струп тесты
Струп тестын үҙегеҙ аңлаған телдә үтегеҙ; һөҙөмтәләрҙе күҙәткәндә шул телде үҙгәртмәгеҙ. Тест тел тарихығыҙҙың һөҙөмтәгә сәбәп булыуын билдәләй алмай һәм ике теллеләрҙең когнитив өҫтөнлөгөн раҫламай.
Йыш бирелгән һорауҙар
g = 0.12 тигән баһа 12% яҡшыраҡ тигәнде аңлатамы?
Юҡ. Был — стандартлаштырылған уртаса айырма, һәм тап ошо баһа хаталыҡты төҙәткәнгә тиклем иҫәпләнгән. Lehtonen һәм авторҙаштары, 2018
Күҙәтеү һәр ике телле кеше лә файҙа күрмәй икәнен иҫбатлаймы?
Юҡ. Уртаҡ һөҙөмтәләр буйынса ышаныслы дәлил булмауы һәр кеше йә шарт бер төрлө тигәнде аңлатмай. Lehtonen һәм авторҙаштары, 2018
Минең балым ысынлап та ике телле булыуымды күрһәтә аламы?
Юҡ. Струп һөҙөмтәһе тел тарихын билдәләү сараһы ла, ике теллелек буйынса раҫланған тест та түгел. MacLeod, 1991 Scarpina һәм авторҙаштары, 2017
Сығанаҡтар
- Lehtonen һәм авторҙаштары (2018). Өлкәндәрҙә ике теллелек башҡарыу функцияларын яҡшыртыу менән бәйлеме? Мета-анализ күҙәтеүе..
- Paap һәм авторҙаштары (2013). Башҡарыу эшкәртеүендә ике теллеләрҙең өҫтөнлөгө барлығын раҫлаған берҙәм дәлил юҡ.
- MacLeod (1991). Струп эффекты буйынса ярты быуат тикшеренеү: берләштереүсе күҙәтеү..
- Scarpina һәм авторҙаштары (2017). Струптың төҫ һәм һүҙ тесты.
- Stroop (1935). Һүҙҙәрҙе эҙмә-эҙлекле әйткәндәге интерференцияны өйрәнеү..
- Hedge һәм авторҙаштары (2017). Ышаныслылыҡ парадоксы: ни өсөн тотороҡло когнитив тестар айырым кешеләр араһындағы айырманы ышаныслы күрһәтмәй.
- Anwyl-Irvine һәм авторҙаштары (2020). Онлайн эксперимент платформаларының, веб-браузерҙарҙың һәм ҡоролмаларҙың реаль шарттарҙағы теүәллеге һәм аныҡлығы.
- Lansbergen һәм авторҙаштары (2007). Струп интерференцияһы һәм иғтибар дефициты/гиперактивлыҡ боҙолошо: күҙәтеү һәм мета-анализ..
Был биткә һылтанма биреү: Ике тел белгән кешеләр Струп тестын яҡшыраҡ үтәме?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ba/answers/bilingualism-and-stroop-performance. CC BY 4.0.
← Башҡа яуаптар менән танышыу