Эстәлеккә күсергә

Хәтер һәм иғтибар

Ишетеп ҡабул ителгән һандарҙы хәтерләү һәләте һандарҙы күреп хәтерләү менән бер үкме?

Юҡ: һандарҙы берәмләп ишетеү һәм экранда һанды күреү — төрлө ысулдар, шуға күрә уларҙы бер һанға әйләндереүҙең раҫланған ысулы юҡ. Мәҫәлән, ҙур тикшеренеүҙә баҫылған 6.35 һанлыҡ тура тәртиптәге уртаса күрһәткес ишетеүгә нигеҙләнгән, туҡтатыу ҡағиҙәһе ҡулланылған үлсәмгә ҡағыла, тулы һандарҙы күреп башҡарыла торған уйынға түгел. Woods et al., 2010

Үҙегеҙҙе һынап ҡарағыҙ
Китап һәм зәңгәр шарҙар янында түңәрәкләнгән хәтер карточкалары һүрәте.

Helibrain командаһыҺуңғы тапҡыр тикшерелгән

Төп дәлилдәр һәм һандар

ҮҙенсәлекҺандарҙы ишетеп хәтерләү тикшеренеүеТулы һандарҙы күреп башҡарыла торған уйын
Мәғлүмәт биреүҺандар берәмләп әйтеләҺандар экранда күрһәтелә
Төркөмләү мөмкинлегеҺандарҙы әйтеү ваҡытына һәм стратегияға бәйлеКүренеп торған урынлаштырыу буйынса төркөмләргә мөмкин
Һөҙөмтәне аңлатыуТикшеренеүҙәге иҫкә төшөрөү һәм туҡтатыу ҡағиҙәләрен талап итәУйындың үҙ ҡағиҙәләрен талап итә
Тура әйләндереүРаҫланмағанРаҫланмаған

Ишетеүгә нигеҙләнгән тикшеренеүҙә 18–65 йәштәге 763 өлкән ҡатнашҡан. Тура тәртиптәге традицион уртаса күрһәткес 6.35 булған, әммә тулы тест барышында өлгәшелгән иң юғары күрһәткес уртаса 6.77 тәшкил иткән. Ошо тикшеренеү эсендәге айырма ғына ла баҫылған уртаса күрһәткесте иҫәпләү ҡағиҙәһе менән бергә биреүҙең ни өсөн мөһим икәнен күрһәтә. Woods et al., 2010

Мәғлүмәтте биреү ысулын үҙгәртеү бурысты ни өсөн үҙгәртә

Эш хәтере теориялары хәтерҙә күрһәтеү һәм идара итеү процестарын, шул иҫәптән телгә һәм күреү-киңлеккә бәйле өлөштәрҙе, айыра. Яҙылған һандарҙы ла тел аша кодларға мөмкин, шуға күрә береһен саф күреү хәтере, икенсеһен саф ишетеү хәтере тип атау ғына айырманы аңлатмай. Материалдың нисек бирелеүе лә, кешенең уны нисек эшкәртеүе лә мөһим. Baddeley, 2012

Тулы эҙмә-эҙлекте күреү уның төҙөлөшөн төркөмләү өсөн ҡулланырға мөмкинлек бирә. Төркөмләү буйынса тикшеренеүҙәр эҙмә-эҙлектәге ҡанунлыҡтарҙың мәғлүмәтте нисек ҡыҫҡартыуын өйрәнә; бынан килгән өҫтөнлөк символдарҙың ябай һанына ғына түгел, хәтергә алынған төҙөлөшкә бәйле. Күҙгә таныш дата йәки һүрәт unrelated һандарҙан башҡаса эшкәртелергә мөмкин. Mathy et al., 2012 Miller, 1956

Күреү буйынса юғарыраҡ һөҙөмтә көслөрәк хәтерҙе күрһәтә аламы?

Тик тикшерелгән бурыс һәм шарттар өсөн генә. Сағыштырғанда мәғлүмәтте күрһәтеү ваҡыты, ҡабатлау мөмкинлеге, яуап биреү форматы һәм туҡтатыу ҡағиҙәләре лә үҙгәрә. Һандарҙы иҫтә ҡалдырыу ысулдарын өйрәнгән тикшеренеүҙәр был нескәлектәрҙең үлсәмгә йоғонто яһауын күрһәтә. Бер вариантта яҡшыраҡ һөҙөмтә бөтә эш хәтере бурыстарында ла яҡшыраҡ һөҙөмтә тигәнде аңлатмай. Conway et al., 2005

Уға нимә йоғонто яһай?

Хәтер күләме тураһындағы баҫылған күрһәткестәр ни өсөн бер-береһенә тап килмәҫкә мөмкин

Коуэндың сикләнгән күләм тураһындағы ҡарашы ҡабатлауҙы һәм оҙайлы хәтерҙең йоғонтоһон кәметергә ҡоролған шарттарҙағы мәғлүмәт төркөмдәренә ҡағыла. Ғәҙәти һан эҙмә-эҙлеген хәтерләүгә тап ошо процестар ярҙам итә ала. Шуға күрә төркөмдәр һаны тураһындағы баһаны һандарҙың ябай һаны менән сағыштырыу төрлө берәмектәрҙе һәм тәжрибә шарттарын ҡатнаштыра. Cowan, 2001

Хәтер күнекмәләрен интенсив өйрәнеү быға сағыу миҫал булып тора: күнеккән ҡатнашыусы ойошторолған белемгә таянып, күпкә оҙон һан эҙмә-эҙлектәрен иҫтә ҡалдырырға өйрәнгән, ләкин был һәләт бәйләнеше булмаған материалға шул уҡ кимәлдә күсмәгән. Был — үҙләштерелгән оҫталыҡ дәлиле; ҡыҫҡа ваҡытлы хәтерҙең бөтә төрҙәре лә экранда күренгән һан тиклем артҡан тигән дәлил түгел. Ericsson et al., 1980

Йәш һәм енес нормалары тураһында нимә әйтергә?

Нормалар мәғлүмәтте биреү ысулына, ваҡытына, телгә, яуап тәртибенә һәм баһалау ҡағиҙәләренә тап килергә тейеш. Өлкәндәрҙең ишетеүгә нигеҙләнгән һайланмаһы күреп башҡарылған браузер уйыны өсөн йәшкә йәки енескә яраҡлаштырылған әйләндереү күрһәткесе бирмәй. Уның уртаса күрһәткесен һәр онлайн версияға ҡулланыу файҙалы тикшеренеү белешмәһен кешене яңылыш сағыштырыу сараһына әйләндерер ине. Woods et al., 2010 Conway et al., 2005

Ошо һаҡлыҡ һандар менән эшләү бурыстарынан тыш та кәрәк: мета-анализ һандарҙы хәтерләү һәм n-back үлсәмдәренең өлөшләтә генә тап килеүен һәм береһен икенсеһе урынына ҡулланып булмауын күрһәтә. Шуға күрә һандарҙы күреп хәтерләү буйынса юғары һөҙөмтә раҫланған n-back күрһәткесе лә, IQ баһалауы ла түгел. Redick et al., 2013

Үҙегеҙҙе күҙәтеү өсөн һәр форматты айырым теркәгеҙ, мәғлүмәтте күрһәтеү һәм яуап ҡағиҙәләрен бер төрлө тотоғоҙ, шулай уҡ эҙмә-эҙлекте ҡабатлауығыҙҙы йәки төркөмләүегеҙҙе билдәләгеҙ. Был һайлауҙар үҙ һөҙөмтәләрегеҙҙе сағыштырыуҙы аңлайышлыраҡ итә, әммә вәкиллекле нормалар йәки клиник раҫлау тыуҙырмай. Woods et al., 2010 Mathy et al., 2012

Бәйле бушлай тесты үтеп ҡарағыҙ

Һандарҙы хәтерләү тесты

Һандарҙы күреп хәтерләү тестын үтеп ҡарағыҙ һәм һөҙөмтәне ошо тест күрһәткесе тип билдәләгеҙ. Ишетеүгә нигеҙләнгән хәтер тестын да ҡулланһағыҙ, уның һөҙөмтәһен айырым теркәгеҙ. Бер варианттағы иң оҙон уңышлы эҙмә-эҙлекте икенсе варианттағы уртаса йәки туҡтатыу ҡағиҙәһе буйынса алынған һөҙөмтә менән сағыштырмағыҙ.

Үҙегеҙҙе һынап ҡарағыҙ

Йыш бирелгән һорауҙар

Ишетеү һәм күреү буйынса һөҙөмтәләр бер иш булырға тейешме?

Был сығанаҡтар бындай көтөүҙе раҫламай. Мәғлүмәтте биреү, стратегия һәм баһалау төрлө булырға мөмкин. Woods et al., 2010 Baddeley, 2012

Һандарҙы күреү телгә нигеҙләнгән хәтерҙе лә ҡулланамы?

Эйе. Кешеләр яҙылған мәғлүмәтте һүҙҙәр менән ҡабат кодлай ала; мәғлүмәтте биреү форматы бер генә хәтер системаһы ҡатнашыуына гарантия бирмәй. Baddeley, 2012

Форматтарҙың береһе IQ тесты булараҡ яҡшыраҡмы?

Бының өсөн тейешле раҫлау кәрәк. Айырым форматтағы юғарыраҡ һөҙөмтә дөйөм аҡыл өҫтөнлөгөн раҫламай. Conway et al., 2005

Сығанаҡтар

Был биткә һылтанма биреү: Ишетеп ҡабул ителгән һандарҙы хәтерләү һәләте һандарҙы күреп хәтерләү менән бер үкме?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ba/answers/auditory-vs-visual-digit-span. CC BY 4.0.

← Башҡа яуаптар менән танышыу