ANATA ARUMA, SUMA TUKUYÄWIMPI
Mä anata juk'ampi. Ikiñatakix pachaw utjaskiwa.
Kusisiñax utjaskpan. Qhipürutak pach jaytma. Qhipa anatañamax samart'añataki ukat ikintañatakix kunsa jayti uk uñjam.

Anatañ arumamaxa
Ikiñan pachapax mä aski wakicht'awiwa
Wakichawix anatäwi tukuykipan samart'añ qallti, ukat qhipa pachax ikiñatak jayti. Janiw kuna pachan ikintätamsa, kunjams ikintätamsa yatiñ puedkiti. Akax jilïrinakan wakicht'asiñ yanapiriwa; munatamarjam tukuy pacha mayjt'ayam.
Aka yanapt'äwin amuyt'äwipa
CDC ukax 18–60 maran jilïrinakatak mä arumanx 7 horas jan ukax juk'amp ikiña, ukat jayp'u jan ukax aruman cafeína jan umaña iwxi. EFSA ukax jilïrinakan cafeína chikat pacha tukusiñapax 2–8 horas ukch'awa sasaw yatiyi. Akankir purap taypinkir jakhuwix uka mayjt'äwi uñacht'ayi; janiw cafeína tupuñäkiti ni jan walt'äwi sayt'ayañäkisa.
- CDC · Ikïwi tuqita: jilïr jaqinakan ikiwipaxa ukat sapa uru ikiwirjam sarnaqäwinaka ↗
- EFSA (2015) · Cafeína: cuerpox kunjam apnaqasi ↗
Qullqichäwinak uñakipata 5 November 2026 · Helibrain irnaqirinakampi