Wakiskir yatiyäwinaka ukat jakhunaka
| Uñacht'äwi condición | Kutt'äwi chiqap pacha | Qhananchäwi |
|---|---|---|
| Aru ukat tinta sama kikpakiwa | 500 ms | Qalltäwi uñacht'äwi |
| Aru ukat tinta sama ch'axwiriwa | 650 ms | Jan kikpaña condición uñacht'äwi |
| Mayjt'awi | 150 ms | Jan kikpata kikpata apsuta; janiw diagnóstico límite ukäkiti |
Nayrïr Stroop yant'awinakanxa arunaka mayat mayat arst'asaw kutt'apxäna, ukampis internetan versiónanakapax botón ch'iqt'añampiw lurayapxaspa. Ukanakan pacha ukat puntunakax janiw mayacht'añjamäkiti. Yatxatäwinakax yant'äwin versiónanakapa, qalltäwinakapa ukat jakthapiña thakhinakapa walja mayjätap uñacht'ayi; ukatwa “Stroop” suti sapakix janiw taqinitak mä escala numérica universal uñacht'aykiti. Stroop, 1935 Scarpina et al., 2017
¿Kunas ch'axwawi uñstayi?
Suma ull'ir jaqitakixa qillqat aruxa mayja kutt'äwi amuyt'ayaspawa, yatichäwix tinta samipa sañäkchisa. MacLeod yatxatäwipanxa walja qhanañchäwinakwa uñakipi, janiw mä cerebro chiqakix jan ukax ch'amäwi jan munañakix taqi kun qhanañchkiti. Yant'awixa kunjamsa luräwipan ch'axwawipa uñsti uk yant'i. MacLeod, 1991
Jan kikpaña minus kikpaña jakthapiña ukat jan kikpaña minus neutral jakthapiña mayjätap amuyt'añax wakisiwa. Aru ukat tinta sama kikpakiw luräwi yanapt'aspa, ukatwa qalltäwi mayjt'ayasaxa mayjt'awix kunanaktï apthapi ukax mayjt'araki. Clínico yatxatäwix yant'äwi amuyt'añatakix ajllitäki uka luräwi ukat puntunak jakthapiñ thakhixa imatäñapawa sasaw qhanañchi. Scarpina et al., 2017
¿Kunatsa juk'a mayjt'awix janis amuyun juk'amp suma kankañapäkiti?
Mayjt'awi puntuxa pä condición ukanakatwa ukat tupuñ pantjasiwinakapatwa riipp'i. Fiabilidad yatxatäwix taqpach jaqinakan sum uñstir efectonakax jaqinakan mayj mayja puntunakapan jan atiniskañampi chikachasipxaspa sasaw uñacht'ayi. Mä juk'a yant'äwin juk'amp jisk'a mayjt'awixa mayjt'awitakïspawa, chiqap kutt'äwin mayjt'awitakïspawa jan ukax qalltäwin mayjätapatakïspawa; janiw sapakix taqi amuyt'äwin suma apnaqawipa uñacht'aykiti. Hedge et al., 2017
¿Kunasa ukarux mayjt'ayi?
¿Kunas efecton jach'atapa mayjt'ayi?
Kutt'äwi ajlliñanakasa ukat kunjamsa ajllitäñanakamp mayachasi ukasa kutt'äwi luräwirux yanapt'i. Nayra ajlliñ-kutt'äwi yatxatäwix walja ajlliñanak taypita may ajlliñatakix pachax munasirakiwa sasaw uñacht'ayi. Ukhamatwa mouse apnaqir Stroop anatawixa amparampi ch'iqt'añampi, ukat papelampi arsuñ yant'awixa, uñnaqap sapakix mayjätapat sipansa juk'amp tuqita mayjapxi. Hick, 1952 Scarpina et al., 2017
Navegador ukat yänakan pacha tupuñapax taqpach kutt'äwi pacharux mayacht'atarakiwa. Mismo wakichäwin condiciones uñtasaxa mä qawqha pachan mayacht'at mayjt'äwinak chhaqtayaspawa, ukampis janiw taqi pacha pantjasiwix chhaqtaspawa ni mayjt'awi puntux atiniskañawa sasax uñacht'aykiti. Uka amtañatakix experimenton pacha tupuñat yatxatäwi ukat psicométrico yatxatäwi panpachaw wakisi. Anwyl-Irvine et al., 2020 Hedge et al., 2017
Ik'i pisiyawix amuyt'äwirux jan walt'ayaspa, ukampis ik'i apaqatäñat meta-análisis yatxatäwix yant'äwinakampi tuqinakampi mayja efectonak jikxati. Mä jan wali arum qhipat Stroop mayjt'awimax mä sapa fijo tupu jilxattani sasax janiw uñacht'aykiti. Sapa urun utjir mayjt'äwinakxa janïr jaqiman kankañapat amtañatak apnaqamti. Lim et al., 2010
¿Pä arut yatitaxa ukat yant'añaxa kunjamasa?
Adulto pä arut yatirinakat meta-análisis yatxatäwix qalltan ejecutivo lurawinakan utjkän uka juk'a yanapt'äwinakaxa publicación bias askichäwi qhipat jan utj-jjätap uñji. Ukhamasti, maynin Stroop yant'äwipax pä arut yatirinakan ventajas jan ukax desventajas utjatap janiw chiqanchkaspati. Aru sum uñt'añaxa chiqap aru yant'äwi amuyañataki wakiskiriwa, janiw taqi amuyt'äwin etiqueta churañatak mä razonkïkiti. Lehtonen et al., 2018
Jumatak uñtasïwinakatakix aru, kutt'äwi kasta ukat puntunak jakthapiña kamachinak kikpaki imam, chiqapäwi ukat jank'äwi mayachasa uñjam. Jisk'a mayjt'awix suma juk'ampïskiwa sasax jan amtamti, ukax qalltäwin juk'amp qhipt'ata kutt'äwit jan ukax juk'ampi pantjasiwinakat utjchi ukhaxa. Akaxa yatxatäwinakat apst'at tupuña tuqit amuyt'awinakawa, janiw yant'äwi yatichañatak chiqanchat wakichäwikiti. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017
Anatañan chiqap atipäwipaxa aka ch'axwawi yant'äwimpi yatintañawa. Yant'äwin ch'amätapasa jan ukax jach'a puntupasa yatiñ ch'amapa, mä usut uñt'äwi, jan ukax yatichäwit taqi tuqit yanapt'äwi janiw uñacht'aykiti. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Ukampi chikachasi yant'äwi inaki yant'am
Stroop yant'awi
Stroop yant'awi yant'am, tinta samipat yatichäwi phuqham, ukat chiqapa kutt'äwinaka pachamp chik uñjam. Aka yant'awix botón kutt'äwi luräwipa apnaqi. 150 ms uñacht'äwix jakhthapiña qhanañchi; janiw mä amtaña puntükiti.
Jilpach jiskt'awinaka
¿Kunatsa aru jan amuykasin ull'ta?
Qillqat aruxa suma ull'ir jaqinakan ajllitäñ mayita samimpi atipasispa. Yatxatäwix uka interferencia uñstayir walja luräwinakat qhanañchi. MacLeod, 1991
¿Interferencia cero ukaw amtañaxa?
Mä juk'a yant'äwin niya cero mayjt'awix janiw sapakix wali suma rasgo puntükiti. Qalltäwixa, chiqapäwixa ukat fiabilidad ukaxa wakiskiriwa. Hedge et al., 2017
¿Arsuñ yant'äwi botón yant'äwimpi uñtasiyasmati?
Kutt'äwi munatapa ukat puntunak jakthapiñax mayjawa. Chiqap versión ukampi kikpäkchi ukhaki normas apnaqam. Scarpina et al., 2017
Phunchhawi
- MacLeod (1991). Stroop efectut chikachasiñat mä chikat patak maran yatxatäwi: mayacht'at uñakipäwi..
- Scarpina et al. (2017). Stroop sama ukat aru yant'äwi.
- Stroop (1935). Mayat mayat arst'añanakan interferenciat yatxatäwinaka..
- Hedge et al. (2017). Fiabilidad paradoja: kunatsa ch'ama cognitiva lurawinakax jaqinakan mayjätap jan atiniskañ uñstayapxi.
- Hick (1952). Yatiyäwinak katuqañ jank'äwipat.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Internet experimenton plataformas, navegadores web ukat dispositivos ukanakan chiqapäwipa ukat precisión.
- Lim et al. (2010). Juk'a pachan ik'i apaqatäwix amuyt'äwi tuqit variables ukanakar kunjam mayjt'ayi: meta-análisis..
- Lehtonen et al. (2018). Pä arut yatitax adultos ukanakan ejecutivo lurawinak juk'amp ch'amanchañamp chikt'ati? Meta-analítico uñakipäwi..
Aka laphi jalsur uñstayam: Kunatsa Stroop yant'awixa ch'amä?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ay/answers/why-the-stroop-effect-happens. CC BY 4.0.
← Yaqha jaysäwinak yatxatam