Wakiskir yatiyäwinaka ukat jakhunaka
| Yatiyäwi | Yatxatäwinakan amuyt'äwipa |
|---|---|
| Amuyun manqhan arsuñax taqiniruw arsut ullañan jank'äwiparux sayt'ayi | Amukt'asis ullañasa arsus ullañasa mayj mayj jank'akiwa; uka kikpätäwix janiw chiqap yatxatäwinakan yanapt'ataxa |
| Amuyun manqhan arsuña chhaqtayañax jank'aki amuyt'añ garantiza | Ukham taqi kunar purt'iri garantía utjatapax janiw yatxatäwinakan uñjatäkiti |
| Qhipar kutt'asis ullañax sapa kutiw pachanak ina ch'usar apti | Yant'äwinakan yatxatäwipax wasitat ullañax amuyt'äwir yanapt'aspa sasaw uñacht'ayi |
| Uñacht'ayat WPM jilxatatapax sapa kuti suma ullañawa sañ muni | Amuyt'äwi ch'iqanchas uñjañaw wakisi |
Subvocalización siski ukax jan qhanak amuyt'ata arunakamp apnaqasi. Amuyun manqhan mä aru ist'irjam amuyt'aña, aru arsuñampi chikt'at mä llamp'u luräwi, jan ukax ist'äwi uñacht'äwinak apnaqki uka aru lurañ amuyt'äwi sañ munaspa. Ukanakax janiw mä pachpa tupuñäkiti. Jank'ak ullañ tuqit yatxatäwix arunakan ist'äwimp chikt'at lurañanak amuyt'i, ukat amuyun ist'kañ arun jan uñjañax ullañan aru lurañ wakisirinak chhaqtayaspawa sas amuyañ contra arst'i. Rayner et al., 2016
Kunatsa nayra ch'uxñanak jank'achañakix jan wakiskiti
Nayrax uñjañ amuyt'äwinakana ukat saraqatanakana uñjawi yatiyäwinak apthapi, ukampis amuyt'añatakix arunaka uñt'aña ukat amuyunakap mayachañaw wakisi. Nayra sarnaqäw tuqit yatxatäwinakax uñjawi apthapiñasa aru lurañasa mayacht'asis irnaqapxi sasaw uñacht'ayi. Mä apnaqañ chiqanchiri jank'achaña jan ukax nayranak kutt'añ jark'añax pachpa yatiyäwinak amuyt'atätap janiw uñacht'aykiti. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015
Schotter ukat masinakapax nayrat ullat arunak wasitat ullañatakix jan apnaqañjam tukuyki uka mayjt'äwi yant'apxäna. Ukham luräwix amuyt'äwi aynacht'ayäna. Uka yatxatäwix janiw sapa kutt'äwix wakiskiriwa sañ munkti; ukampis taqi kutt'äwinak pantjasiwiwa, sapa kuti chhaqtayañawa sas amuyañax pantjatapwa uñacht'ayi. Schotter et al., 2014
Kunatsa yaqhipa qillqatanakax wali jank'aki amuyasi
Arunakan uñt'atätapa ukat arun yatxatatätapax lurañan mayja wakisirinakaparuw mayjt'ayi. Payïr arun arunakan sapa kuti uñstirätapa tuqit yatxatäwisa, arunaka yatiñ tuqit yatxatäwinakasa, jan uñt'at aru jan ukax juk'amp jan yatxatat aru apnaqañax kunatsa lurañ juk'ampi llusk'achaspa uk amuyt'ayistu. Uka tuqix amuyun manqhan arsuñaw jisk'achata uk janiw sapak uñacht'aykiti, ch'amäki uka qillqatanakan amuyun manqhan arsuñ juk'amp amuyasiñapäkchisa. Whitford et al., 2012 Brysbaert et al., 2016
¿Kunasa ukarux mayjt'ayi?
¿Jisk'achasin ullañax kunjamasa?
Jisk'achasin ullañax mä yatichäwi jikxatañataki jan ukax qillqatan mä jach'a uñakipäwi katuqañatakix askïspawa. Juk'amp juk'a yatiyäwinakakiwa apthapi, ukat uka amtampiw askit uñjañapa. Jank'ak ullañ tuqit yatxatäwix uka luräwi qillqatan taqpach amuyt'añat mayjt'ayi, wali jach'a jank'äwimpi. Jisk'achasin juk'amp jank'aki ullañax sapa detalle amuyt'äwix pachpakïtap janiw uñacht'aykiti. Rayner et al., 2016
Adultonak taypinakix numeronakamp tupur promedio ukanakax ukhamarakiw mä juk'a limitanïpxi. Inglés arut yant'äwinakan resumenapawa, walja yatiñan jaqinakampi, taqi arunakatakix sapa maran tupuñjam norma janiw ukäkiti. Wawanaka, jilïr jaqinaka ukat payïr arut ullirinakax janiw mä sapa promedio ukampi, jan ukax amuyun manqhan arsuñan qhawqha amukt'atätapampix juzgatäpkiti. Brysbaert, 2019
¿Amuyun manqhan arsuñ chhaqtayañat sipan kunas yanapt'i?
Amtañamarjam qillqatanaka ullam, amuyt'atam uñakipam, ukat arumpi yatichäwimpi uñt'atäwim jilxatayam. Ullañ yatxatäwix experienciampi ukat aru yatxatatäwimpix wakiskirïpxiwa sasaw yanapt'i, ukampis taqinir purt'iri sapa kuti luraña wakiskirïtapxa jan ukax jank'äwip garantizat jilxatatapxa janiw uñacht'aykiti. Arunakan qawqha yatitap tuqit yatxatäwix ukhamarakiw kawkïr qillqatan arunakap qhawqha uñt'atasa uk tuqitakiwa, mä ratuki jank'achañ thakhi tuqit janiwa. Rayner et al., 2016 Nation, 2006
Juma pachpa tuparaki uñakipañatakix jan uñt'at qillqatanak apnaqam, ukat amuyt'äwsa pachsa kikpach uñakipam. Mä luräwix WPM jilxataychi ukat qillqatan amuyt'äwimat arsuñ ch'amächi ukhax mayjt'äwix mä kunat qhispiyasiñamp yaqha kunat chhaqhañampiwa sasam qhanañcham. Amuyun manqhan arsuñ juk'amp juk'a amuyasiñapax sapakix suma ullañ uñacht'aykiti. Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014
Amuyt'añjam amtäwix wakiskir qillqatanakat juk'amp suma amuyt'añawa. Uñt'ayat yatxatäwinakax navegador yant'äwin subvocalización chhaqtayañax taqi kunatakix amuyt'äwi jilxatayaspa, jan ukax ullañan aru lurañan limitanak wiñayatak chhaqtayaspa sasax janiw uñacht'aykiti. Rayner et al., 2016 CLIFTON et al., 2015
Ukampi chikachasi yant'äwi inaki yant'am
Jank'ak ullaña yant'awi
Jank'ak ullaña yant'aw yant'am, jan uñt'at amuyun manqhan arsuñ chhaqtayañ thakhi ch'amamp apnaqasa. Jank'äwimamp chikax amuyt'äwim qillqt'am. Kunjam ullañam yatxatasksta ukhax, luräwix uka qillqatanakamp tupur uñakipäwiwa sas uñjam, amuyun manqhan arsuñatakix chiqanchat tupüwix janiwa.
Jilpach jiskt'awinaka
¿Amuyun manqhan mä aru ist'añax jan suma ullañ uñacht'ayiti?
Yatxatäwix ukham taqpach amuyt'äwi janiw yanapt'kiti. Ist'äwimp chikt'at aru lurañasa, sapa arun sapa maynir aru arsuñasa mayja mayjawa. Rayner et al., 2016
¿Qhipäx uñjañ jaytañajati?
Janiwa, taqi kunatakix mä sapa kamachjamax janiwa. Mä suma controlat yant'äwix wasitat ullañatak mantañax amuyt'äwir yanapt'i sasaw jikxati. Schotter et al., 2014
¿Jisk'achasin ullañ sapak yatichasismati?
Jïsa, ukampis mä jach'a uñakipäwi jan ukax thaqhawi amtamp juk'a yatiyäwinak ajllit apthapiñjam uñjam; uñacht'ayat jank'äwimp sapa detalle amuyt'atam sañataki janiwa. Rayner et al., 2016
Phunchhawi
- Brysbaert (2019). Mä minuton qawqha arunaks ulltana? Ullañ jank'äwit mä uñakipäwi ukat meta-análisis.
- Rayner et al. (2016). Wali qawqha ullañasa, ukat juk'a pachakiwa.
- Rayner (1998). Ullañana ukat yatiyäwinaka lurañana nayran sarnaqäwipa: 20 maran yatxatäwi.
- CLIFTON et al. (2015). Ullañana ukat yatiyäwinaka lurañana nayran sarnaqäwipa: Keith Rayneran 40 maran yänak jayt'äwipa.
- Whitford et al. (2012). Payïr arun yatxatatäwipax nayrïr ukat payïr arun arunakan sapa kuti uñstirätapan mayjt'äwip mayjt'ayi: sapa párrafo ullañan nayra sarnaqäw tupuñanakan uñacht'äwi.
- Nation (2006). Ullañataki ukat ist'añataki qawqha aru yatitaw wakisi?.
- Schotter et al. (2014). Mä kuti ullatamaki jan iyawsam.
- Brysbaert et al. (2016). ¿Qawqha arunaksa yatitani? Aru amuyt'äwi, aru katuqäwi qawqha ukat yatxatir jaqin maraparjama aru yatiñ tupuñanakan amuyt'äwinaka.
Aka laphi jalsur uñstayam: ¿Jank'aki ullañatakix amuyun manqhan arsuña sayt'ayañamati?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ay/answers/subvocalization-and-reading-speed. CC BY 4.0.
← Yaqha jaysäwinak yatxatam