ድሕሪ ምትእትታው እንደገና ትኹረት ንምግባር ብሓቂ 23 ደቓይቕ ይወስድ ድዩ?

እቲ ኣብ መስክር ዝተኻየደ መጽናዕቲ ኣወዳድባ ስራሕ ይምርምር፡ ንኹሉ ዝምልከት ስነ-ህይወታዊ ዳግመ-ምጥዕዓም ግን ኣይኮነን። ሰብ ናብቲ ዝተቋረጸ ዕማም ቅድሚ ምምላሱ ካልኦት ዕማማት ክሰርሕ ይኽእል። እቲ ዝሓለፈ ግዜ ከም ብዘይ ምቁራጽ ክተኩር ዘይከኣለሉ ግዜ ምትርጓሙ፡ እቲ ዝተለክዐ ነገር ይቕይሮ። Mark et al., 2005

ናይ ላቦራቶሪ መጽናዕቲ ዳግመ-ምጅማር እንታይ የርኢ?

Traftonን መሳርሕቱን ብቕጽበት ዝተገብረ ምትእትታውን፡ ቅድሚ ምጅማሩ 8 ሰከንድ ንምድላው ዘኽእል መጠንቀቕታ ዝነበሮ ኩነታትን ኣነጻጺሮም። መጠንቀቕታ ዝተዋህቦም ተሳተፍቲ ዝያዳ ተዳልዮም፡ ብዝቐልጠፈ ናብ ስራሕ ተመሊሶም። እዚ ናይ ቅድሚ ምትእትታው ምድላውን ንመጀመርታ ዕላማ ምዝካርን ኣገዳስነት የርኢ፡ ሓደ ዘይቅየር ናይ ምጥዕዓም ግዜ ግን ኣየረጋግጽን። Trafton et al., 2003

ሞዴል Altmannን Traftonን ምንቅስቓስ ዕላማን ምርካቡን እንደገና ምጅማር ብኸመይ ከም ዝጸልዉ ይገልጽ። ፈተናታት Leroy ካብ ዘይተወድአ ስራሕ ናብ ካልእ ክትቅይር ከለኻ ዝህሉ ተረፍ ትኹረት ይምርምሩ። እዞም ሓሳባት ተዛመድቲ ግና ዝተፈላለዩ ሂደታት ይምልከቱ፤ ስለዚ መለክዒታቶም ኣብ ሓደ ንኹሉ ዝምልከት ግምት ደቓይቕ ክጥርነፉ የብሎምን። Altmann et al., 2002 Leroy, 2009

ሰባት ንጽልዋ ምትእትታው ከምዚ ክካሓሱ ይኽእሉ?

ኣብ ፈተና Markን መሳርሕቱን፡ ምትእትታው ዝተገብረሎም ተሳተፍቲ ኣብ መንጎ ጽሬት ዘይተፈላለየሉ ኩነታት ዕማማት ብዝቐልጠፈ ወዲኦም። ግና ዝያዳ ጭንቀት፡ ብስጭት፡ ጸቕጢ ግዜን ጻዕርን ከም ዝተሰምዖም ገሊጾም። ስለዚ ብዝቐልጠፈ ምውዳእ ምትእትታው ጉድኣት ከም ዘይብሉ ኣየረጋግጽን። እዚ ሓደ መለክዒ ምርታማነት ጥራይ እኹል ዘይምዃኑ ዘርኢ ካልእ ኣብነት እዩ። Mark et al., 2008

ኩሉ ዕረፍቲ ምስ ምትእትታው ሓደ ዓይነት ድዩ?

ኣይኮነን። ብውጥን ዝግበር ዕረፍቲን ብዘይ ትጽቢት ካልእ ዕማም ክትገብር ዝቐርብ ሕቶን ዝተፈላለየ ዕላማን ጠለብን ክህልዎም ይኽእል። እቲ ሓፈሻዊ ትንተና ማይክሮ-ዕረፍቲ ንጥፍነትን ድኻምን ንኣሽቱ ጥቕምታት ከም ዘለዎ ረኺቡ፤ ኣብ ኣፈጻጽማ ዘለዎ ማእከላይ ጽልዋ ግን ዘይርጉጽ እዩ። እዚ ነፍሲ ወከፍ ምትእትታው ዘዕርፍ ወይ ኩሉ ዕረፍቲ ሓደ ዓይነት ወጻኢታት ምቕይያር ዕማም ከም ዘስዕብ ኣየረጋግጽን። Albulescu et al., 2022

ቀጻሊ ትኹረት እውን ምስ ግዜ ይለዋወጥ። መጽናዕቲ እዞም ለውጥታት ሰብ ወይ ምሉእ ብምሉእ ተተኲሩ ወይ ንሓደ ዝተወሰነ ግዜ ኣብ ኩሉ ኩነታት ስራሕ ክገብር ዘይክእል ከም ዝኾነ ኣይገልጽን። እቲ ዝተወሰነ ዕማምን ውጽኢት ኣፈጻጽማን ኣገደስቲ እዮም። Esterman et al., 2013

ብግብሪ እንታይ ክትቅይር ትኽእል?

እቲ ኩነታት እንተፈቒዱ፡ እቲ ቀጺሉ ዝመጽእ ስጉምቲ ብንጹር ዘዘኻኽር ምልክት ምሓዝ ምስ ውጽኢት መጽናዕቲ ዳግመ-ምጅማር ዝሰማማዕ እዩ። እቲ ፍሉይ ናይ ፈተና ደገፍ ኣብ ከባቢ ምትእትታው ዝግበር ምድላው ይምልከት፤ ሓደ ማስታወሻ ምጽሓፍ ኩሉ ኣብ ሓቀኛ ህይወት ዘሎ ወጻኢ ምቕያር ዕማም ከም ዘወግድ ግን ውሕስነት ኣይኮነን። ካብዚ ዝወሰድ ርድኢት ብመጠኑ ጥራይ ክኸውን ኣለዎ። Trafton et al., 2003 Altmann et al., 2002

ንውልቃዊ ምልከታ፡ ካብ ዕማም ወጻኢ ዝጸንሕ ግዜን እንደገና ንምጅማሩ ዝወስድ ግዜን ፍለ። ዓይነት ምትእትታው፡ እቲ መጀመርታ ዕማም ዘይተወድአ እንተነይሩን፡ እቲ ዘገድሰካ ውጽኢትን መዝግብ። እንተዘይኮይኑ፡ ነዊሕ ጋግ ግዜ ከም ነዊሕ ናይ ኣእምሮ ምጥዕዓም ክትቆጽሮ ትኽእል፡ እንተኾነ ግን ካልእ ስራሕ ተዛዚሙ ክኸውን ይኽእል። Mark et al., 2005 Leroy, 2009

ጸወታ ምቕያር ዕማም እንታይ ክነግረካ ይኽእል?

ብቁጽጽር ዝካየድ ዕማም ምቕያር ሕግታት ምቕያር ዘለዎ ወጻኢ ከርኢ ይኽእል። ኣብ ሓጺር ናይ ላቦራቶሪ ዓይነት ፈተና ዝተራእየ ፍልልይ ግን ኣብ ስራሕ ዝጠፍአ ደቓይቕ ክቕይሮ ኣይክእልን። መጽናዕቲ ኣረጋጋጽነት እውን ሓጺር ናይ ፍልልይ ነጥቢ ከም ዘይቅየር ናይ ውልቀሰብ ባህሪ ከይትርጉሞ የጠንቅቕ። Hedge et al., 2017

መርትዖ ኩነታት ምትእትታው ኣቓልቦ ክወሃቦ ከም ዘለዎ ይድግፍ። እዚ ግን ነፍሲ ወከፍ ምልክታ፡ ዝርርብ ወይ ብውጥን ዝግበር ዕረፍቲ፡ ቀጺሉ ሰብ እንታይ ከም ዝገበረ ብዘየገድስ፡ ብራስ-ሰር 23 ደቓይቕ ከም ዘጥፍእ ምውሳን ኣይድግፍን። Mark et al., 2005 Trafton et al., 2003