Sipiidi y’okuwandiika ku ssimu ey’ekikyawo eri mmeka?

Emiwendo egy’awamu giragiddwa mu byavaamu ne mu Table 3; egy’emyaka giri mu Table 4. Abantu abeetaba baali n’emyaka 24.1 ku kigero era baafunibwa ku yintaneeti. Abavubuka n’abantu abaali bamanyi bulungi okuwandiika mu Lungereza baali bangi, n’olwekyo omulongooti tegulina kukozesebwa kugamba nti buli muntu ow’emyaka emu mpola oba wa sipiidi. Palin et al., 2019

Ssimu bulijjo mpola okusinga keeboodi?

Abanoonyereza baageraageranya ebyava mu ssimu n’ebiva mu kunoonyereza okunene okwa kompyuta ey’oku mmeeza okwali kukozesa enkola efaanana. Ekigero ky’okuwandiika mu kunoonyereza okwa kompyuta kyali 51.56 WPM. Kino kiwa embeera ey’okugeraageranya, naye si kugerageza kwa kugabanya abantu bonna mu bibinja eby’okukozesa ebyuma byombi. Okuggyako ebigero bino tekulaga sipiidi gy’oyinza okweyongerako ggwe ng’ozzeemu okukyusa ekyuma. Palin et al., 2019 Dhakal et al., 2018

Enkola ezikozesebwa buli lunaku nazo zaawukana. Okunoonyereza okukozesa okukwata entambula kulaga nti abantu abeeyigirizza bokka okukozesa keeboodi ey’ebisumuluzo basobola okukola bulungi nga tebagoberera nteekateeka emu ey’engalo eziragiddwa. Okuwandiika ku ssimu kwongerako okulenga ku lutimbe n’ebintu ebiyamba, n’olwekyo etteeka lya kompyuta ery’engalo ekkumi si kipimo kituufu kya ssimu. Feit et al., 2016 MacKenzie and Soukoreff, 2002

Ekiwendo ky’ensobi kitegeeza ki?

Ekiwendo kya 2.34% kikwata ku nsobi ezaasigala mu biwandiiko ebyava mu kuwandiika nga bakozesa ekipimo ky’okunoonyereza. Tekitegeeza kitundu kya kukwatako kwonna okwali kukyamu, kubanga ensobi ezimu zatereezebwa. Enkola y’okupima okuwandiika eyawula ensobi ezisigala oluvannyuma n’amaanyi agakozesebwa mu kuzitereeza; byombi tebirina kubulawo ng’olonze kulaga sipiidi yokka. Soukoreff et al., 2003 Soukoreff et al., 2001

Emyaka, ekikula n’olulimi birina okutunuulirwa mu mbeera yaabyo

Mu bantu bonna abaakozesa ssimu, ebigero by’abakazi n’abasajja byali 36.0 ne 36.1 WPM mu nsengeka eyo, wadde nga waaliwo enjawulo eyabalibwa mu data ennene. Enjawulo mu bikolwa eby’ekigero ku bantu bonna yali ntono nnyo. Ekibinja ekitono eky’e U.S. kyali kirina enkola endala, ekiraga nti okuba nti enjawulo ebaddeko mu kubala n’okuba nti esobola okutegeeza abantu abalala bye bibuuzo eby’enjawulo. Palin et al., 2019

Abantu abakozesa Olungereza ng’olulimi lwabwe olusooka baawandiika ku kigero kya 37.8 WPM mu mmeeza y’emu. Enkolagana eyo si bukakafu nti okukyusa olulimi lwa ssimu kireeta okulongoosa okwenkana okwo. Omulimu gwali gwetaagisa okuwandiika ebigambo eby’Olungereza, era okumanyiira enjawulo kuyinza okukosa okusoma n’okuwandiika ebiwandiiko ebaweebwa. Palin et al., 2019 Salthouse, 1986

Okutereeza ebigambo n’okuteebereza ebigambo biyamba?

Mu data eno, okukozesa okutereeza ebigambo kwali kukwatagana n’embiro ez’amaanyi, ate okulonda ebigambo ebyateeberezebwa kwali kukwatagana n’embiro entono. Okunoonyereza kuno kwali kwa kwetegereza, n’olwekyo enkolagana ezo tezikakasa nti okukoleeza ekintu kimu kuleeta amagoba ge gamu eri buli mukozesa. Abantu balonda ebintu eby’okuyamba olw’ensonga ez’enjawulo, nga mw’otwalidde obukugu bwe balina n’engeri ensobi zaabwe gye ziba. Palin et al., 2019

Okugeraageranya okw’omuntu ku bubwe okuba okw’omugaso, kozesa enteekateeka ya keeboodi, ensengeka z’okuyamba, olulimi n’ekika ky’omulimu bye bimu buli mulundi. Wandiika n’obutuufu wamu ne WPM. Okunyumya mu bubaka, okuwandiika sentensi gy’omanyi, n’okuwandiika ekiwandiiko ky’otamanyi byonna bipima okugatta olulimi n’okuwandiika n’engalo mu ngeri ez’enjawulo. MacKenzie and Soukoreff, 2002 Soukoreff et al., 2003

Okwegezaamu kuyinza okulongoosa obukugu obw’omulimu ogwo, naye okunoonyereza ku kuwandiika okwa bulijjo tekulaga nteekateeka ya kutendekebwa ku ssimu ekakafu. Ekiruubirirwa ekituufu kwe kuwandiika mu butuufu obusingawo era mu ngeri etali ya buzibu mu mbeera z’okozesa, ng’obipima n’ebiwandiiko ebifaanagana mu kifo ky’okwesigama ku kikumi eky’ekisuubizo oba ekiruubirirwa kya WPM ekya buli muntu. Keith et al., 2007 Feit et al., 2016