Ũtaaro mũnene na namba
| Mũtugo wa kũgeria wa kũonania | Ihinda rĩa macookio ma ma | Ũtaũri |
|---|---|---|
| Rĩũa na rangi wa inki nĩ ciĩmĩte | 500 ms | Mũtugo wa kũgeria wa mbere |
| Rĩũa na rangi wa inki nĩ itiganĩte | 650 ms | Mũtugo wa kũgeria wa kũnyitanĩra |
| Ũtandũkano | 150 ms | Gũnyitanĩra thĩinĩ kũruta kũnyitanĩra; ti mũhaka wa gũtua ũrĩ na thĩna |
Magerio ma mbere ma Stroop meciragia na macookio ma ciugo marutagwo mũrongo kwa mũrongo, no magerio ma online mangĩhota gwĩka na kũcikĩra bũtani. Ihinda riao na mũigana yaguo itigana, na itigĩrĩtio kũringanĩria. Mĩrũgamo ya ũũgĩ nĩyonekagia atĩ mĩtugo ya kũgeria, mĩgambo ya mbere na mĩario ya gũtharĩria nĩitagĩrĩtio; nĩ ũndũ ũcio ciũria Stroop irĩa ciĩka itigĩtũma mũigana ũmwe wa ciũgĩ wa namba. Stroop, 1935 Scarpina et al., 2017
Nĩ kĩĩ kĩtũmaga macookio maceranie?
Mũndũ ũrĩa ũthomaga wega, rĩũa rĩandĩkĩtwo rĩhota kũmenyithia macookio matarĩ ma ũrĩa ũrĩĩrĩtwo, o na rĩrĩa ũhoro nĩ kũruta rangi wa inki. Mũrũgamo wa MacLeod nĩũringagia ũtaũri mũingĩ wa ũrũgano ũcio, ndũmĩtigĩra kĩndũ kĩmwe kĩa ũbongo kana ũremi wa gũcooka. Kĩgerio gĩgeragia ũrũgano ũtũmagwo nĩ ũrĩa kĩrĩ kĩandĩkĩtwo. MacLeod, 1991
Nĩ wega gũtiganĩria gũtharĩria kwa kũnyitanĩra mĩno wa gũtiganĩra na kwa kũnyitanĩra na wa gũtiganĩra na itagĩrĩtio. Rĩũa rĩrĩo rĩhota kũrutanĩra na kũnina wĩra, nĩ ũndũ ũcio gũcambia wa mbere nĩgũcambia ũrĩa ũtandũkano ũrĩ. Mũrũgamo wa kĩgerio kĩa ũgima ũtaũraga atĩ gũtaũra kĩgerio no gũtũũre na mĩario ya gũcokia na gũtharĩria ĩrĩa yathuurĩtwo. Scarpina et al., 2017
Nĩ kĩĩ kĩtũmaga ũtandũkano mũnini ũtige kũmenya ta ũũgĩ mũnene?
Mũigana wa ũtandũkano ũtiganĩte nĩ mĩgambo yayo ĩrĩĩrĩ na ũhĩtĩri wa gũtharĩria. Ũũgĩ wa gũtharĩria ũonania atĩ ũtandũkano mũnene ũrĩa ũoneka kũrĩ andũ aingĩ no ũtiganĩre na ũhĩtĩri wa mũndũ umwe. Kũgĩa na ũtandũkano mũnini mũno mũtugo-inĩ mũhũthũ nĩkwambĩrĩria gũtũũra, kũcambia wĩhĩtĩri kana gũtiganĩra kwa mũgambo wa mbere, ti ũmenyo wa kwĩhũtha wa mũndũ wothe. Hedge et al., 2017
Nĩ kĩĩ kĩngĩ kĩgĩtũma gũthira?
Nĩ kĩĩ kĩcambagia mũigana wa ũndũ ũcio?
Mĩtugo ya gũcookia na ũrĩa mĩtugo ĩo iteganĩtie ĩgĩrĩrĩra wĩra wa macookio. Ũũgĩ wa gũtharĩria mĩgambo ya mbere nĩũonania atĩ gũthuuria mũgambo umwe gatagatĩ ka mĩgambo mĩingĩ kwĩ na mahinda makuo. Nĩ ũndũ ũcio mũchezo wa Stroop wa kũcikĩra na mbeũ na kĩgerio kĩa karatasi na kũruta macookio na kanua itigana mũno o na ũrĩa ciĩkĩte mbere. Hick, 1952 Scarpina et al., 2017
Ihinda rĩa browser na indo nĩcio ciothe ciĩngĩhota gũcambĩra mahinda ma macookio. O na gũtharĩria mĩtugo mĩingĩ hĩndĩ ĩmwe na indo ciothe iria ciĩmĩte gũtiria mĩgambo ĩmwe ya ũtandũkano, ũcio ndũmenyithagia atĩ ũhĩtĩri wothe wa gũtharĩria nĩũkũũrĩra kana ũtandũkano nĩwa ma. Ũũgĩ wa mahinda ma kũgeria na ũhoro wa gũtharĩria mĩgambo nĩcio ciothe ciagĩrĩirwo gũthondekwo nĩguo ũtua ũcio ũhote. Anwyl-Irvine et al., 2020 Hedge et al., 2017
Kũkĩĩrĩria kũhota kũcambĩra ũmenyo, no mũrũgamo wa ũrĩa ũrĩhĩte kũrara ũonania atĩ ũndũ ũcio ũtiganĩte kũringana na magerio na ũmenyo. Ndũũtaũra mũigana ũmwe wa ũrĩa ũtandũkano waku wa Stroop ũgĩrĩirwo gũongeka nĩ ũtukũ ũrĩa ũtũũrĩte wega. Tiga kũgĩĩra kũgĩa kwa mũthenya ta ũhoro wa ũgima waku. Lim et al., 2010
Nĩ atĩa ũhoro wa kũmenya ndeto igĩrĩ na gũgeria kĩgerio rĩngĩ?
Mũrũgamo wa ũmenyo wa ndeto igĩrĩ kũrĩ andũ akũrũ nĩ ũonania atĩ ũhoti mũnini wa mbere wa gũthiĩ na wĩra wa ũbongo ndũgĩtũũrĩte rĩrĩa ũtaũri wa ũguo wa kũhĩtũkĩra ũrĩa wa kũrũgama nĩũthondekĩtwo. Nĩ ũndũ ũcio mũigana wa mũndũ wa Stroop ndũhota kũmenyithia mũũgĩ kana ũremi wa kũmenya ndeto igĩrĩ. Kũmenya rũthiomi nĩ ũndũ wa gũthomora wĩra wa rĩũa rĩu, ti gĩtũmi gĩa kũhe mũndũ rũtua rwa ũmenyo wa meciiria wothe. Lehtonen et al., 2018
Mũringanĩrio wa mũndũ mwene, tiga rũthiomi, ũrĩa ũcookagĩra na mĩario ya gũtharĩria ĩrĩ o ũmwe, na ũrora wĩhĩtĩri hamwe na ihenya. Ndũtua atĩ ũtandũkano mũnini nĩ ũthukũrũku kana ũtugĩrĩire arĩa macookio ma mbere marĩ na ihenya rĩnini kana makosa mangĩ. Nĩ ciaria cia kũmenya mĩgambo ya gũtharĩria irĩa irĩ mĩrũgamooni, ti mĩario ya kũmenyithia ũhoro wa gũthiĩ mbere na kũgĩa na ũmenyo. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017
Mũgambo wa ma wa gũthaitha nĩ kũmenya mũchezo ũyũ wa kũnyitanĩra wa mũtugo ũyũ. Kĩrĩa gĩtũmaga wĩra ũtuĩke mũũru kana mũigana mũnene ndĩmenyithagia ũmenyo, ũrũgamo wa ũgima kana mũgambo wa gũthiĩ na mbere wa gũgĩa na ũmenyo. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Gerĩa kĩgerio kĩa mũhoyo kĩrĩ na ũhoro ũcio
Kĩgerio kĩa Stroop
Gerĩa kĩgerio kĩa Stroop, rũmĩrĩra ũhoro wa rangi wa inki na ũrora ũhoti hamwe na ihinda. Gĩtumia mĩario yakĩo ya macookio ma gũcikĩra bũtani. Ngerekano ya 150 ms nĩ ya kũtaũra gũtharĩria; ti mũigana wa kũgeria.
Magerio ma kawaida
Nĩ kĩĩ gĩtũmaga ngĩthoma rĩũa ndĩtangĩrie?
Rĩũa rĩandĩkĩtwo rĩhota kũgĩa na ũrũgano na ũrĩa ũrĩĩrĩtwo kũruta rangi kũrĩ andũ athomaga wega. Mũrũgamo ũcio nĩũtaũraga njira nyingĩ iria ũrũgano ũcio ũtũũraga. MacLeod, 1991
Gũtiga ũrũgano wothe nĩ kĩrĩa gĩagĩrĩirwo?
Ũtandũkano ũrĩ hakuhĩ na zero mũtugo-inĩ mũhũthũ ndũmenyithagia atĩ mũndũ nĩ mũigana wa kũmenya wa kwĩruta. Mũgambo wa mbere, wĩhĩtĩri na ũhĩtĩri nĩcio ciagĩrĩirwo gũtũũra. Hedge et al., 2017
Nĩngĩhota kũringanĩria kĩgerio kĩa kũcooka na kanua na kĩa bũtani?
Mĩario yao ya macookio na gũtharĩria nĩitiganĩte. Tumia mĩgambo ya kũringanĩria rĩrĩa ĩiganĩte na mũtugo ũrĩa wa kĩgerio. Scarpina et al., 2017
Mathomo
- MacLeod (1991). Mĩaka mĩrongo ĩtano ya ũũgĩ wa ũrũgano wa Stroop: Mũrũgamo wa kũheanĩra hamwe..
- Scarpina et al. (2017). Kĩgerio kĩa Stroop Color and Word.
- Stroop (1935). Magerio ma ũrũgano thĩinĩ wa macookio ma ciugo ma mũrongo..
- Hedge et al. (2017). Ũhĩtĩri wa gũtharĩria: Nĩ kĩĩ gĩtũmaga magerio ma ũbongo marĩa maingĩ itagĩtũma kũmenya ũtandũkano wa mũndũ umwe na ũngĩ.
- Hick (1952). Ũhoro wa kũongeka kwa ũmenyo.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Ũhĩtĩri na wĩhĩtĩri wa magerio ma online, browser na indo cia maũndũ.
- Lim et al. (2010). Mũrũgamo wa ũhoro wa kũkĩĩrĩria kwa ihinda inini kũrĩ mĩgambo ya ũbongo.
- Lehtonen et al. (2018). Ũmenyo wa ndeto igĩrĩ nĩ ũtũmaga ũhoti wa ũbongo wa kũrũgamĩrĩra wĩra ũongeke kũrĩ andũ akũrũ? Mũrũgamo wa mĩrũgamo ya ũũgĩ.
Taũra karatathi gaka: Nĩ kĩĩ gĩtũmaga kĩgerio kĩa Stroop gĩtuĩke kĩũru?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ki/answers/why-the-stroop-effect-happens. CC BY 4.0.
← Rora macookio mangĩ