Ũtaaro mũnene na namba
| Ũtuanĩrĩri thĩinĩ wa ũthuthurio wa mĩhĩrĩga | ũgarũruku wa mĩgambo ya gĩtĩĩo | Mũgambo wa 95% wa kũĩtĩkĩra |
|---|---|---|
| Kĩgerio gĩa mbere nginya gĩa keerĩ | 0.327 | 0.278 to 0.375 |
| Kĩgerio gĩa mbere nginya gĩa gatatũ | 0.495 | 0.406 to 0.585 |
| Kĩgerio gĩa mbere nginya gĩa kana | 0.516 | 0.401 to 0.631 |
Izi nĩ mĩringo ya Table 2. Ũtuanĩrĩri wa mbere warĩ na 122 mĩthuthurio na andũ 153,185; ũtuanĩrĩri wa hĩndĩ ĩrĩa yatoonya thuutha warĩ na vikundi vĩnini. Ndũkanatuĩke ta nĩ mũrongo ũmwe wa gũthoma ũrĩa ũrĩa andũ aingĩ meekire, kana wĩhithie ũtwarĩre mbere gũtũũra. Mũgambo ũrĩ kuo nĩ ũgarũruku wa gĩtĩĩo wa mĩgerio ya meciiria ya mĩthemba mĩingĩ, ti kũhũthĩra ũhoro wa kĩgerio gĩaku kĩa IQ kĩrĩa gĩkũũka. Scharfen na arĩa angĩ, 2018
Nĩ kĩĩ gĩngĩthondeka wega kũgeria rĩngĩ?
Kũmenya maelekeeri, mĩthemba ya macookio, njira cia kũruta na mũhaka wa kũgerio kungĩhũthia ũrĩa mũndũ aagĩcokagia. Ũthuthurio wa kũgeria rĩngĩ ũrora ũhoti ũcio nĩgũkorwo mĩgambo ya kwongerera ihindaga kũringana na ũrĩa kĩgerio gĩtengereirwo na ihinda rĩa gatagatĩ. Macookio mega makĩra kĩgerio gĩa keerĩ mationanagia o kĩrĩa gĩgarũrĩte kana gũkũria hinya wa kũmenya indo ciothe. Scharfen na arĩa angĩ, 2018
Mĩario ya matrix nĩĩonanagia atĩ nĩ kĩĩ gĩtũũkaga: kũmĩthondeka nĩ kũmenya na kũruta mawatho hamwe. Kũmenya mũthemba wa wĩra ũcio kana kũririkana kĩgerio gĩmwe kungĩgarũra ũrĩa kĩgerio gĩa hĩndĩ ĩrĩa yatoonya thuutha kĩgeragia. Ũthuthurio wa ũrĩa Carpenter na arĩa angĩ mamathire ũrora ũmenyo ũcio wa gũciiria, nao ũthuthurio wa Raven ũgĩtĩĩria bata wa mĩigana ĩrĩa yathondekĩtwo. Carpenter na arĩa angĩ, 1990 Raven, 2000
Nĩngĩhota kũruta mĩgambo ĩmwe ya kwongerera ĩrĩ ya andũ othe?
Aca. Gũtua mũgambo wa andũ aingĩ o ta kĩgerio kĩa mũndũ ũmwe ti kũrĩa kũrĩ na kũringana kwa mĩgerio, kũrĩa akorire na ũrĩa eekĩtwo acooke kũgerio. Mĩtongoria ya ũhũthĩri wa mĩgerio ĩtũma ũhoro ũtaũrĩtwo kũringana na kĩgerio kĩu na ũhũthĩri wacio; kũruta mũigana ũtarĩ wa gĩthimi gĩtĩĩtwo kũmenyithia atĩ kĩgerio nĩ kĩa kwĩhoka. International Test Commission, 2001
Nĩ kĩĩ kĩngĩ kĩgĩtũma gũthira?
Nĩ kĩĩ gĩtũma gũtũra ũgarũruku ũcio ũtwarĩrwo mĩgambo ya IQ kũrĩ na ũũru?
Kũiga ũgarũruku wa gĩtĩĩo na 15 nĩguo ũonekane ũhũthĩre, no ũthuthurio ũcio ũtuanĩrĩirie macookio ma meciiria mĩthemba-inĩ ĩngĩ na ũhũthĩra njira yagu ya gũthima. Mũtugo wa IQ wa gĩtĩĩo 100, SD-15 ndũtũma mĩgambo yothe ya mĩthuthurio yothe ituĩke ũgarũruku wa gĩtĩĩo wa IQ wa mũndũ ũmwe ũringanĩte. Tiga ũgarũruku ũcio na ũrĩa ũthimĩtwo; ndũkanambĩrĩrie ũhoti wa kwongerera ũrĩa wĩ na gĩtĩĩo kĩa ũhoro mũno. Scharfen na arĩa angĩ, 2018 Neisser na arĩa angĩ, 1996
Ũhoro wa gĩtĩĩo ũrĩ wa kĩgerio kĩrĩ na ũhoro wa ũtahotani wa gũthima. Ũgarũruku gatagatĩ ka mĩgambo ĩĩrĩ ĩrĩ mĩandĩkĩtwo wagĩrĩire gũtaũrĩtwo na mawatho ma kĩgerio, ihinda na ũhoro wa kũĩtĩkĩra, ti gũtũma ũtuanĩrĩri wa ciĩtwa cia mĩgambo yayo. Pearson, 2020
Gũtũũra mũgambo ũcio ũtarĩ kũgarũruka nĩkuondia thĩĩna ũcio?
Kũĩhokeka na mĩgambo ya gũcooka kũgerio nĩ indo igĩrĩ itiganĩte. Kĩgerio kĩngĩgĩa na ũgarũruku wa gũcooka kũgerio ũrĩ ũringanĩte o na andũ magĩtiga gũtuĩka o mũgambo-inĩ ũcio; kana kĩone ũgarũruku mũingĩ wa mũndũ ũmwe na mũndũ ũngĩ o na mũgambo wacyo wa andũ aingĩ ũrĩ wa kwĩhokeka. Maandĩko ma thĩĩna wa kũĩhokeka nĩmatũririkia atĩ ũhoti ũcio wa gũthima ũgĩrĩirwo kũmenyithio o wagu. Hedge na arĩa angĩ, 2017
Ũthuthurio wa meciiria mĩingĩ ũtigithania ũmenyo wa hinya wa kũruta. Mĩario ya matrix ĩmenyagĩrĩre ndĩthimaga mĩthemba yothe ya kũciiria, nĩ ũndũ ũcio gũthondeka wĩra ũmwe wega gũtigĩrĩria ũgarũruku o ta ũcio wa kũririkana, hinya wa ciugo na gũciiria. Hampshire na arĩa angĩ, 2012
Nĩ kĩĩ gĩtũũgĩrĩre kũrĩa gũtũũra gũcookerera ũhoti?
Andĩka ũhoro wa kũgeria kwa mbere, mũthemba wa kĩgerio na ihinda rĩa gatagatĩ. Kũrĩ kĩgerio kĩa bata, tũma mawatho ma mũndũ ũrĩ kũgeria kũrĩa gũcooka kũgerio. Kũrĩ mĩchezo ya kwĩyendera, taũra ũgarũruku o ta ũgarũruku wa mĩgerio ĩyo na wĩkĩre kĩrĩa wakorire nĩ gwĩcookerera kana kũririkana mĩario, kĩrĩ ita na ũhoro wa indo ũtaamenyagĩrĩre. Ũcio ũigĩra hinya wa gũthoma ũrĩ ũhũthĩre, no ndũgĩtwarĩre ũhoro wa ũrĩa ũrĩ kũonanagia. International Test Commission, 2001 Scharfen na arĩa angĩ, 2018
IQ ĩthimĩrwo na mĩgambo ya andũ a myaka ĩyo, na gĩtĩĩo kĩayo gĩtũũraga 100 thĩinĩ wa vikundi vya myaka; gũcooka kũgerio gũtigũgarũra ũrĩa ũtugo ũcio ũrĩ. Ũria nĩ kana mũgambo mweru ũonanagia na kwĩhoka hinya ũrĩa ũrĩ wendekaga, kũringana na ũrĩa kĩgerio kĩatengereirwo. Neisser na arĩa angĩ, 1996 Pearson, 2020
Gerĩa kĩgerio kĩa mũhoyo kĩrĩ na ũhoro ũcio
Kĩgerio kĩa IQ
Gerera mĩgerio ya IQ-rĩa wendaga kũmenya, na andĩka mĩgerio yaku ya mbere ũgĩtuanĩrĩria mĩgambo. Gũcooka kũgerio nĩ kĩndũ kĩa kũrora ũhoro wa mũgambo. Mũgambo mũnene wa mũchezo ndũonanagia atĩ ũmenyo waku wa gũtũũra nĩwonereire.
Magerio ma kawaida
Nĩ mĩgambo ĩgana ya IQ ĩngĩhũthĩra?
Ũgarũruku wa gĩtĩĩo ũtuanĩrĩtwo na mĩgambo ya andũ aingĩ ndũtũma ũmenye mĩgambo ya IQ ũrĩa ũkũhũthĩra we mwene. Mĩgerio na ũrĩa andũ macookaga kũgerio nĩ itiganĩte. Scharfen na arĩa angĩ, 2018
Mĩgambo ĩgĩtũũra kwongerereka tene na tene?
Mĩgambo ya kũgeria hĩndĩ ĩrĩa yatoonya thuutha nĩ ya vikundi vĩnini, na ndĩtũma twĩhithie tũtwarĩre ũhoro ũcio mbere tene na tene. Scharfen na arĩa angĩ, 2018
Kũririkana macookio nĩkũtharia ũtuanĩrĩri?
Kũgarũra ũrĩa mũgambo wa hĩndĩ ĩrĩa yatoonya thuutha ũonanagia ũhoti wa kũruta indo ũtaamenyagĩrĩre. Ũtaũrĩri no ũigue ũhoro wa kũmenya indo na ũhũthĩri wa kĩgerio ũrĩa wendekaga. International Test Commission, 2001
Mathomo
- Neisser na arĩa angĩ (1996). Ũmenyo: ũrĩa tũmenyete na ũrĩa tũtamenyete..
- Pearson (2020). Ũtaũrĩri wa kĩgerio kĩa WISC-V: ũhoro wa mĩgambo.
- International Test Commission (2001). Mĩtongoria ya thĩ yothe ya ũhũthĩri wa mĩgerio.
- Raven (2000). Mĩgerio ya Raven ya matrix ĩendaga mbere: ũgarũruku na ũtũũru mĩtugo-inĩ na ihinda.
- Carpenter na arĩa angĩ (1990). Nĩ kĩĩ kĩgerio kĩmwe kĩa ũmenyo kĩthimaga: ũtaũrĩri wa ũrĩa andũ methagĩra thĩinĩ wa kĩgerio kĩa Raven Progressive Matrices..
- Hampshire na arĩa angĩ (2012). Kũgaya ũmenyo wa andũ mĩthemba-inĩ.
- Scharfen na arĩa angĩ (2018). Ũgarũruku wa gũcooka kũgerio mĩgerio-inĩ ya hinya wa meciiria: ũthuthurio wa mĩhĩrĩga.
- Hedge na arĩa angĩ (2017). Thĩĩna wa kũĩhokeka: Nĩ kĩĩ gĩtũma mĩgerio ya meciiria ĩrĩ na hinya ĩtakũruta mĩgarũruku ĩĩhokeka gatagatĩ ka andũ.
Taũra karatathi gaka: Gũcooka kũgerio na kĩgerio kĩa IQ kungĩhũthia mũgambo waku?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ki/answers/iq-test-retest-practice-effects. CC BY 4.0.
← Rora macookio mangĩ