Ũtaaro mũnene na namba
| Mũigana | Ũrĩa ũhũthĩtio | Mũhaka wa gũkũũra |
|---|---|---|
| 1.5% | Amusia ya gũciarwo ĩhũthĩra gũtũcania mĩgambo, na mĩario ya ũthuthuria | Ĩhũthĩra mĩario ya gũthondeka na kũhũthia andũ |
| Andũ ta 20,000 | Mũigana wa andũ a kũambĩrĩria gũthuthurio na interneti | Ti andũ othe nĩ maatũmĩtwo kũrĩ magerio mothe ma kũhurĩrĩria mũthia |
| Mũigana wa tene wa 4% | Mũigana wa mbere ũrĩa ũrĩĩkĩtwo na kĩgerio kĩmwe, ũrĩa athuthuria maaria | Ti mũigana wa ũndũ ũrĩa ũtũmĩrĩtwo rĩu na nĩ andũ othe |
Ũthuthuria wa mũigana wa andũ ũhũthagĩra magerio ma ũrĩa mũndũ ahũthagia rwĩmbo hamwe na ũria. Ũndũ ũrĩa mũhũthũ nĩ atĩ gũtua na mũigana mũũru kĩgerio kĩmwe kĩa rwĩmbo ti kũmenya atĩ mũndũ arĩ na amusia ya gũciarwo. Mũigana wa andũ nĩ wa gũkũũra tondũ andũ maingĩ maiyũrĩtwo, magatiganĩrĩra na makundi marĩa maatũmĩtwo kũrĩ magerio morĩrĩtu o mothe matigana. Peretz et al., 2017
Amusia ya gũciarwo nĩ kĩĩ haha?
Ũthuthuria ũhũthagia na ũgũrũ wa ihinda rĩothe rĩa mũndũ, harĩa gũtirĩ wega kũmenya mamwe ma rwĩmbo, na ũndũ ũcio ndũrutwo nĩ gũigua thayu kana ũgũrũ wa meciiria mothe. Ũndũ ũrĩa warĩĩkĩtwo mbere na ũthuthuria wa andũ ũrĩ na macookio ma magerio ma ũrĩa mũndũ ahũthagia rwĩmbo; ndũigananagia na kũnyarara rwĩmbo kana kũina rwĩmbo ũtarĩ wa ma, o na atĩ nĩ kĩrĩa kĩo kĩrĩ na mũtugo ũcio. Peretz et al., 2002 Ayotte et al., 2002
Montreal Battery ĩthuthagia nginya mĩhari mĩingĩ ya rwĩmbo. Arĩa maithondekete na Montreal Protocol ya hĩndĩ ĩrĩa yathiiaga mbere, moigaga atĩ magerio nĩ ma gũtũmĩrwo hamwe na njĩra ya gũthuthuria na gũthima, ti kũruta ũrĩa mũndũ arĩ na ũrĩa kĩgerio kĩa interneti kĩmwe. Kĩgerio kĩa rwĩmbo kĩa mũndũ o na kĩo gĩtirĩ mũno kũigananĩra na njĩra ĩyo. Peretz et al., 2003 Vuvan et al., 2017
Nĩkĩ kwĩĩtua ũrĩ na ũndũ ũcio no kũhĩtithie?
Andũ nĩmatũmĩraga ciugo tone deaf kũigana na maũndũ ma mĩthemba mĩingĩ. Kũmenya ũrĩa ũigua, kũina rwĩmbo na gũtũcania mĩgambo ti ũndũ ũmwe wa kũthima. Mũigana wa andũ ũrĩa ũhũthĩra ũndũ wa ũthuthuria ũrĩa ũmenyekete ndũtũmĩrĩtwo kũrĩ mũndũ o wothe ũrĩa wĩra atĩ ndangĩina. Mĩario ĩrĩ hamwe ya ũthuthuria wa mũigana ũcio nĩ ya bata tondũ ciugo icio itũmĩrĩtwo na mĩhianano mĩingĩ. Peretz et al., 2017 Vuvan et al., 2017
Nĩ kĩĩ kĩngĩ kĩgĩtũma gũthira?
Gũthĩna wa kũigua mĩgambo na rũgendo rwa rwĩmbo nĩ kĩndũ kĩmwe?
Ti ihinda rĩothe. Phillips-Silver na arutani ao nĩmaarĩra mũndũ ũtahota kũigua kana kũruta rũgendo rwa rwĩmbo, na ũcio nĩ ũonereria atĩ gũthĩna gũtũũra hamwe na rũgendo rwa rwĩmbo ti kĩndũ kĩmwe na ũthĩna wa gũthomora mĩgambo ya rwĩmbo. Gũthuthuria kwa ũrĩa andũ maigua rũgendo rwa rwĩmbo nĩkuonaga o na atĩ kũigua rũgendo na kũhĩtũka hamwe naruo nĩ mĩtugo ĩrĩ na mahiga maingĩ. Gũtiga gwĩ mwega kũrĩ wĩra ũmwe ti kuuga atĩ mũndũ ndahota kũruta wĩra o wothe wa rwĩmbo. Phillips-Silver et al., 2011 Repp et al., 2013
Gĩkũrũ na ũtumia kana ũgũrũ nĩcio itũhe mũigana wa ũhoti wa mũndũ?
Ũthuthuria wa mũigana wa andũ ũcio ũkũheana nĩũrĩra atĩ kĩũgũrũ kĩa atumia nĩ kĩnene hanini kũringana na mĩtugo yaku, no ũcio ndũtũma gũtuĩka na watho wa kũmenya mũndũ ũmwe. ũrĩa andũ maatetereirwo na ũrĩa maatũĩrĩtwo nĩcio ciikaragia mũigana ũcio. Kũruta mũigana ũmwe ũtũme ũhote kũringanĩria rika rĩngĩ kana andũ maingĩ makũrĩte ma interneti nĩkwenda ũhoro ũngĩ wa kũhota kũmenya. Peretz et al., 2017
Nĩ ũndũ ũrĩkũ ũhota kũmenya na kĩgerio?
Ũhota kuona ũrĩa ũruta wĩra na mĩgambo ĩyo, mĩtugo ya gũcookia na gĩtũmi kĩrĩa gũkĩhũthĩrwo. Gũtĩna gwaku gwĩkĩra rĩngĩ na rĩngĩ no gũtuĩke ũhoro wa kũmenya wega ũrĩa ũtũũraga, no macookio manini matihota kũtaũra o mũthia wothe wa kũhĩtũka kana kũmenyithia atĩ ũrĩ na ũrĩa wa gũikara nawe matukũ mothe. Montreal Protocol ĩrĩra rĩrĩa atĩ magerio ma rwĩmbo marĩa meherete o na mbere nĩ mĩhĩrĩga ya mbere ya kũrora mũndũ. Vuvan et al., 2017
Ũhoti wa gũcooka kwĩkĩra nĩ ũhoro ũngĩ, ti ũhoro wa kũrĩa kĩgerio kĩa ũthuthuria gĩtũũraga. Ũthuthuria wa ũmenyo wa mathomo nĩũonagia nĩkĩ kĩndũ gĩa andũ aingĩ gĩtĩĩrwo ti kũmenya atĩ mũndũ ũmwe nĩagĩikara na namba ĩyo ĩmwe arĩa rĩngĩ rĩothe, kuuma kĩgerio kĩa ihinda rĩnini. Ũcio nĩũtũma tũrĩĩke na ũmenyo, tũtigana na ũhoro wa mũndũ kũmenya atĩ nĩarĩ na ũthĩna wa rwĩmbo. Hedge et al., 2017
Gũtirĩ ũthuthuria ũrĩa tũretire ũkuuga atĩ kĩgerio gĩkĩ gĩtũmaga amusia ya kũrĩa mũndũ abyarĩtwo nayo ĩhonoke, kana ũthomithia wa ihinda rĩnini ũkũrutaga. Ũrĩa tũhota kũruta nĩ mũigana wa andũ ũrĩ na ũtaũri mwega na kũmenya ũrĩa magerio ma rwĩmbo matariĩ. Peretz et al., 2017 Vuvan et al., 2017
Gerĩa kĩgerio kĩa mũhoyo kĩrĩ na ũhoro ũcio
Kĩgerio kĩa kũigua mĩgambo ya rwĩmbo
Thima kĩgerio kĩa kũigua mĩgambo ya rwĩmbo nĩguo ũone ũrĩa ũtũcanagia mĩgambo na ũrĩa ũcooka kũruta gĩthimi. Ĩra mĩhari ya kĩgerio ĩtiganĩre rĩrĩa ũkũrora macookio. Gĩkĩ ti kĩgerio kĩa Montreal kĩa kũmenya mũndũ arĩ na amusia, na mũigana mũnini ndũkũmenyithagia atĩ ũrĩ na amusia ya gũciarwo kana ũgũrũ wa kũigua.
Magerio ma kawaida
Gũina rwĩmbo ũtarĩ wa ma nĩ kũmenya atĩ ndĩ tone deaf?
Ũrĩo ũcio ndũrutwo nĩ ũrĩa ũthuthuria ũmenyaga. Kũina rwĩmbo na kũigua ũrĩa mũndũ ahũthagia rwĩmbo nĩ maũndũ marĩ na magerio marĩa matiganĩte. Vuvan et al., 2017
Mũigana ũrĩa wa ma nĩ 1.5% kana 4%?
Mĩigana ĩyo nĩ ya njĩra na ũira watiganĩte. Ũthuthuria mũnene ũrĩrĩte atĩ nĩ 1.5% na mĩario yawo ĩrĩ hamwe, na ũthuthuria ũcio ũkĩaria mũigana wa tene wa 4%. Peretz et al., 2017
Kũhĩtĩra gĩthimi nĩ kũmenyithagia atĩ ndũmenyaga gũtũcania mĩgambo?
Aca. Ũrĩo wa mũndũ ũrĩa ndangĩhũthagia ihenya rĩa rwĩmbo hamwe na ũthuthuria wa kũũria hamwe na rwĩmbo nĩmatiganagia mĩhari ya ũhũthĩri wa rwĩmbo. Phillips-Silver et al., 2011 Repp et al., 2013
Mathomo
- Peretz et al. (2017). Mũigana wa amusia ya gũciarwo.
- Vuvan et al. (2017). Njĩra ya Montreal ya kũmenya amusia.
- Peretz et al. (2002). Amusia ya gũciarwo.
- Peretz et al. (2003). Mĩthemba ya ũgũrũ wa rwĩmbo.
- Ayotte et al. (2002). Amusia ya gũciarwo.
- Phillips-Silver et al. (2011). Gũciarwo na ũmenyo wa kwĩina, no ũgũrũ wa gĩthimi: mũthemba mũhũũru wa amusia ya gũciarwo.
- Repp et al. (2013). Kũhũthĩra hamwe na gĩthimi: ũthuthuria wa ũrĩa ũrĩa ũthuthurio wa hĩndĩ ya (2006–2012).
- Hedge et al. (2017). Kĩnyerere kĩa kwĩranĩra: Nĩkĩ magerio ma meciiria marĩa ma kũrĩa wega matigĩrĩra kwĩranĩra kwa ũmwe na ũmwe.
Taũra karatathi gaka: Andũ arĩa matamenyaga gũtũcania mĩgambo ya rwĩmbo nĩ angĩha?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ki/answers/how-common-is-tone-deafness. CC BY 4.0.
← Rora macookio mangĩ