Kũigua namba na kũrĩrikania namba nĩ ũndũ ũmwe na kũona namba?

Ũcocanĩri wa kũigua warĩ na andũ 763 a itũũra, marĩ na mĩaka 18–65. Mũigana wao wa mbere wa kũrũga-rũga warĩ 6.35, no mũigana wa namba nyingĩ cia mbere iria macookete kũgĩrĩra magerio mothe warĩ 6.77. Mũhianano ũcio ũrĩa watũũrĩte kĩandĩko-inĩ kĩmwe wonanagia atĩ mũigana ũrĩa wandĩkĩtwo no ũhĩngĩrwo na ũtaũri wa mĩrũgĩrĩro. Woods na arĩa angĩ, 2010

Nĩ kĩĩ gĩtũmaga gũgarũra ũrĩa ũheirwo gũgarũre wĩra

Mĩciaro ya kũririkana kũrĩ wĩra ĩtigĩrĩria ũrĩa indo ciigĩtwo na ũrĩa gũtongoria ũhũthĩrwo, o hamwe na mĩtugo ya ciugo na ya kuona na kũrora. Namba cia kwandĩkĩtwo no ciũrĩrĩrwo na ciugo, nĩ ũndũ ũcio gũtigana gũti kwandĩka atĩ ũmwe nĩ kũririkana kuona kwothe na ũrĩa ũngĩ nĩ kũririkana kũigua kwothe. ũrĩa ũheaga indo na ũrĩa mũndũ azĩhũthĩraga ciothe nĩ cia bata. Baddeley, 2012

Kũona mũrongo wothe wa namba no kũhe mũndũ mĩanya ya kũiganania. Ũrĩa andũ megeraga kũhũthĩra mĩhianano ya kũrũga mĩrongo, nĩ ũndũ wa kuona ũrĩa mĩhianano ĩgĩrĩire na kũigana; wĩra ũcio wĩhota kũrutia bata kuuma kũrũnga wĩra, ti kuuma kũbara tu namba iria iria. Mũthenya kana mũhianano ũrĩa mũndũ amenyete ũhota kũhũthĩrwo na njira ĩngĩ kũgĩra namba itiganĩte. Mathy na arĩa angĩ, 2012 Miller, 1956

Kũruga kwa kũona namba gũkuonania kũririkana kũrĩ na hinya mũingĩ?

Gũtirĩ atĩrĩ, nĩ kũrĩ ũndũ ũcio magerio na maũndũ marĩa maahũthĩtwo. Mũhianano ũngĩ ũgarũra ihinda rĩa kuona, mĩanya ya gũcooka kũringania, njira ya kũruta macookio na mĩrũgĩrĩro ya kũruga-rũga. Ũcocanĩri wa njira cia gũgeria ũmenyo wa kũririkana ũkũria atĩ maũndũ maya nĩ megarũraga kĩgerio. Kũruga wega mũno kĩgerio-inĩ kĩmwe gũtirĩ kũrutanĩra na kũruga wega kĩgerio-inĩ gĩothe kĩa kũririkana kũrĩ wĩra. Conway na arĩa angĩ, 2005

Nĩ kĩĩ gĩtũmaga mĩigana ya kũririkana ĩrĩa yandĩkĩtwo ĩonekane itigana

Ũtaũri wa Cowan wa ũhoti ũrĩa ũheirwo nĩ wa vikundi cia indo (chunks) thĩinĩ wa mĩtugo ĩrĩa ĩrĩra kũhũthĩra kũcooka kũringania na kũrĩa ũmenyo wa ihinda rĩa tene. Magerio ma namba ma kawaida no marutĩre bata kuuma kwa mĩtugo ĩyo. Nĩ ũndũ ũcio, kũhianania mũigana wa vikundi na mũigana wa namba cia kũbara gũcookanagia mĩigana itiganĩte na mĩrũgĩrĩro ya magerio itiganĩte. Cowan, 2001

Kũmenyereza na njira cia kũririkana kwa ihinda inene nĩ mũhiano ũonekaga wega: mũndũ ũmenyerezĩtio nĩ oigire mĩrongo ya namba mĩingĩ mũno nĩ ũndũ wa kũhũthĩra ũmenyo ũrũngĩte, no ndangĩhote kũgarũra ũmenyo ũcio kũrĩ indo ingĩ itiganĩte. Ũcio nĩ ũira wa ũmenyo ũrĩa mũndũ aigĩrĩirio, ti ũira atĩ ũhoti wothe wa gũtũũra na indo kwa ihinda rĩnini ũkũrĩte o ta mũigana wa namba wa kĩrĩrĩko-inĩ. Ericsson na arĩa angĩ, 1980

Nĩ atĩa ũrĩa ũkũrũ na ũrũme kana ũtumia?

Mĩigana ya gũhianania no ĩgĩrĩrĩrio na njira ya kũheana indo, ihinda, rũthiomi, ũrĩa wa kũruta macookio, na ũrĩa wa gũtora mĩigana. Andũ akũrũ a kũigua nĩmatĩhe mũhianano wa kũgarũra mĩaka kana ũrũme na ũtumia kũrĩ magerio ma kuona namba kĩrĩrĩko-inĩ. Kũhũthĩra mũigana wao kũrĩ magerio mothe ma internet nĩ gũgarũra ũhoro wa kũgeria ũmenyo ũcio ũtuike gũtũma mũndũ aigananie nĩ ũndũ ũtarĩ wa ma. Woods na arĩa angĩ, 2010 Conway na arĩa angĩ, 2005

Ũmenyo ũcio ũhũthĩrwo o na magerio mangĩ ma namba: ũhoro ũrĩa wathondekĩtwo kuuma kũrĩ magerio ma andũ aingĩ ũonania atĩ mĩgerio ya gũtũũra na namba na ya n-back ĩhĩtũkĩra hamwe kĩndĩ kĩnini, na gĩtĩrĩ kũhota gũhũthĩrwo kũringana. Nĩ ũndũ ũcio, kũruga kwa kuona namba kũrĩ igũrũ gũtirĩ score ya n-back kana mũigana wa IQ ũmenyekete. Redick na arĩa angĩ, 2013

Ũrĩa wĩhota kwĩrora we mwene, tigia njira o yothe ĩgĩte, hũthĩra mĩrũgĩrĩro ĩmwe ya kuona na kũruta macookio, na wandĩke kana nĩũcooka kũringania kana gũiganania mũrongo. Maũndũ maya nĩmegaga kũheana ũtaũri mwega wa mĩhianano yaku, no matigĩtũma mĩigana ĩtuike ya andũ mothe kana ũmenyo wa ũgima ũrĩa ũgerereti. Woods na arĩa angĩ, 2010 Mathy na arĩa angĩ, 2012