Isallen agejdan d yimḍanen
| Taɣawsa | Anamek usrid | Isallen-nniḍen i ilaqen |
|---|---|---|
| Amḍan n tririyin timeɣtan | Asnerni deg yisteqsiyen yettwakfaren | Tazmert n yisteqsiyen d yilugan n usefru |
| Akud i yettwaṭṭfen | Arured ddaw n yilugan-a | Tameɣtut, tilisa n wakud d tazmert n usqed |
| Afmiḍi | Amḍiq amassaɣ ɣer umedya n usenɣel | Iswiren imesɣaran i yelhan |
| Agmuḍ s uswir n IQ | Anamek yettwasudsen | Aselken n ubeddel d iswiren n leɛmer |
Carpenter, Just d Shell ɣran tikliwin yettwasemrasen deg yimukaten n Raven s useqdec n tfawt, yisallen s wawal d tmuɣli n wallen. Tasleḍt-nsen tettak azal i uf-d n tignatin d usferrek n yassaɣen. D tasleḍt tatikriḍt n twacult n usekyed i yettwasnen, mačči d aselken n yal taḥeqqit n yimukan i d-yettbanen am tin. Carpenter et al., 1990
Acuɣer i yettwasemmi usegzi n tfelwin s wudem mačči n wawal?
Agbur n yisteqsiyen yezmer ad yessifses ayen ilaqen seg usnif n wawalen yellan d uzzigen, maca aya ur d-yeggar ara belli asekyed ur yesɛi ara assaɣ d yilugan, aselmed, tirmit neɣ tadamsa. Tasɣunt n Raven tettak-d amgired n yiswiren n useɣti gar yimukan d wakud. Aferdis s wudem mačči n wawal d usegzi belli ur yeqqin ara ɣer tmetti d snat n tɣawsiwin yemgaraden. Raven, 2000
Tasɣunt tamatut ɣef tmusni tettwali daɣen igmaḍ n usekyed am iseqdacen yesɛan azal d tilisa, mačči am usenfel ummid n yiwen umdan. Tiɣawsiwin yemgaraden n usmekti zemrent ad d-sbeddent timɛiwin yemgaraden i usegzi, cfu d tiɣawsiwin-nniḍen. Neisser et al., 1996 Hampshire et al., 2012
Ma d usegzi n tfelwin kan i d IQ ummid?
Ulac azal n umṣada awurman. Aselken ameqqran yezmer ad yesdukkel aṭas n wanawen n twuri u ad iseqdec agmuḍ amṣada i d-yettwabedren deg useɣti. Aseɣti n ugellid n useɣti yesseknen amek i ttwasemrasen igmaḍ yettwasudsen d tallalt n unadi n uswir; ayen yettwasemrasen deg usekyed amenzu. Anamek n umḍan kan ur d-yessili ara anagraw am wagi i wurar amaynut. Pearson, 2020
Acu i t-ittḥaz?
D acu i ibeddilen agmuḍ?
Afran n yisteqsiyen, tuẓẓma-nsen, tilisa n wakud d tirmit yezrin akk beddlen acu i yettwasqed. Tazrawt n usenɣer tufa-d timerna n igmaḍ mi ara yettwales usekyed n tzemmar n tmusni, ihi tameɣrut ɣer yimukaten tezmer ad ternu ɣer tfawt war ma teskanay timerna am tagi deg twuriwin ur nettwasen ara neɣ timerna tamatut n tzemmart. Scharfen et al., 2018
Iswiren n leɛmer daɣen sɛan azal. IQ uslig yettwabeddu deg 100 deg yal agraw n leɛmer; amḍan azrawan yiwen ur d-yettak ara s wakud agmuḍ i yettwaɛeqlen ɣef leɛmer. Agmuḍ azrawan n uqcic neɣ agmuḍ n umɣar ur yezmir ara ad yettwasdukkel ɣer ufmiḍi war tarrayt n usenɣel i ilaqen. Neisser et al., 1996 Pearson, 2020
D acu i yesra usqed ilhan?
Ilugan n tmetti tamhelt n useqdec n usekyed ttaran ad yili usefrek i uslugen n unamek yettwaḥebsen, asefru yelhan d ussenqed n tilisa. Tazrawt n tɣellist teskanay-d acuɣer twuri taɣawsa tameɣtut n tmusni tezmer ad d-tefk isqed n yiwen umdan i yellan d ur yesɛi ara tazmert. Aselkem i d-ittbanen d azewwar ur d-yettbeddil ara timenyin-a. International Test Commission, 2001 Hedge et al., 2017
Aya yesɛa azal ameqqran mi ara yettwasemres usekyed awezlan i ubeddel n yiwen. Drus n yisteqsiyen ur kessben ara akk ayen ilaq; agmuḍ amatu kan ur yezmir ara ad yessegzi ma tella tuccḍa seg ur fahmen ara alugen, arured, aserreḍ n lbal neɣ tɣawsa-nniḍen. Tasleḍt n tikli tesnernay azal n tmuɣli ɣer wayen yesra uf-d, mačči yiwen n yisem i d-yettakken aseɣzi. Carpenter et al., 1990
D acu i yellan d amḍiq i uselmed?
Aselmed n yimukan n yimḍan yezmer ad yernu tameɣrut ɣer twacult-a n twuri. Isallen n usenɣer d amedya i usenfali n timerna n tfawt yettwasqed, ma nettraǧu igmaḍ ɣef usefru ɣer yisalen ɣef ubeddel. Ulac daɣen asefrek i d-yesskanay belli urar n Helibrain yesnernay imdanen neɣ isefrek-d aɣebbar n tmusni. Scharfen et al., 2018 International Test Commission, 2001
I wakken ad tɛassu iman-ik, qqim ɣef yiwet n lqem d yilugan n wakud, aru tirmit yezrin, u segzi agmuḍ am wakken d agmuḍ n yisteqsiyen yettwasekyeden. Aya d isallen i d-yettaken anamek ɣef ufmiḍi azrawan amatu i d-yettbanen am umḍiq amadal n tmusni. Raven, 2000 International Test Commission, 2001
Ɛreḍ asekyed baṭel icudden ɣer waya
Asekyed n usegzi n tfelwin
Ɛreḍ asekyed n usegzi n tfelwin iwakken ad twaliḍ amek i yettwaf alugen deg yimukan n tmuɣli. Ɣer ilugan-is n wakud d usqed. Agmuḍ-ik d agmuḍ n twuri ɣef internet; asemdu ɣer yimukaten yettwasnen ur as-yettak ara iswiren-nsen n useɣti neɣ aselken kliniki.
Isteqsiyen yettwassnen
Ma ur yeqqin ara usegzi n tfelwin ɣer tmetti?
Aferdis s wudem mačči n wawal ur yekkes ara tawtilt. Iswiren n useɣti n yimukaten i d-yeffɣen mgaraden gar yimukan d wakud. Raven, 2000
Zemreɣ ad beddleɣ afmiḍi n tririyin timeɣtan ɣer IQ?
Aselken yettwaseɣtin s iswiren n leɛmer i ilaqen kan i d-yettak azref i unamek-a. Anamek n usekyed n IQ yettwasemrasen aṭas mačči d aselken am wagi. International Test Commission, 2001 Neisser et al., 1996
Ma iselmed ibeddel igmaḍ n usegzi n tfelwin?
Timerna n usenɣer tettuɣal-d deg yiseḍfer n usekyed n tzemmar n tmusni; ihi ilaq ad yettwaḥsab usenɣer yezrin mi ara yettwasqed useḍfer n yigmaḍ. Scharfen et al., 2018
Iɣbula
- Neisser et al. (1996). Intelligence: Knowns and unknowns..
- Pearson (2020). WISC-V Interpretive Report: About Scores.
- International Test Commission (2001). International Guidelines for Test Use.
- Raven (2000). The Raven's Progressive Matrices: Change and Stability over Culture and Time.
- Carpenter et al. (1990). What one intelligence test measures: A theoretical account of the processing in the Raven Progressive Matrices Test..
- Hampshire et al. (2012). Fractionating Human Intelligence.
- Scharfen et al. (2018). Retest effects in cognitive ability tests: A meta-analysis.
- Hedge et al. (2017). The reliability paradox: Why robust cognitive tasks do not produce reliable individual differences.
Bder asebter-a d aɣbalu: D acu i yettwasqed asekyed n usegzi n tfelwin?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/kab/answers/what-matrix-reasoning-measures. CC BY 4.0.
← Snirem tiriritin-nniḍen