Isallen agejdan d yimḍanen
| Tuttra n tezrawt | D acu i yemgarad deg yisallen |
|---|---|
| Tuɣalin n talɣa neɣ akk tzemmar n tmuɣli | Iseḍwan yemgaraden n tmuɣli skanayen imṣebḍan yemgaraden gar yigrawen |
| Talɣa tamatut n ugraw neɣ tazmert n yiwen | Amgired deg uzal amatu ur yettḥetteb ara yal amdan |
| Tazmert tura neɣ tazmert n uselmed | Tazrawin n uselmed n tmuɣli skanayent belli tzemmar tnernayent |
| Asenqed n usekyed neɣ tamusni tamatut | Asekyed n yiwen n uferdis n tmuɣli mačči d asenqed ummid n tzemmar n yiwen |
Tasleḍt n Voyer d yimdukal-is tessemgired gar yimḍanen ilmend n usekyed s timmad-is d tarrayin n usekyed. Tasleḍt yezrin n Linn d Petersen daɣen tessemgared tuɣalin n talɣa, tmuɣli n tneẓruft d tmuɣli n tneẓruft s usiwel. Ma nefk yiwen n yimḍan am amgired n tuẓẓumt deg akk tzemmar n tmuɣli, ad nesṛuḥ amgired-a. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985
D acu i d-yessutur usekyed n tuɣalin n talɣa?
Tizrawin timɣlalin n Shepard d Metzler tesleḍent afran gar tɣawsiwin n kraḍ n yiswiren yettwaḥerrken. Vandenberg d Kuse rnan-d asekyed s tira i ugraw, s yiferdisen-is d tarrayt-is n usismel. Asekyed deg iminig n Internet s tɣawsiwin yemgaraden, wakud i d-yettunefken neɣ tarrayt n tririt ur yessefk ara ad yerr iman-is d yiwen seg yiseḍwan-a, neɣ ad yesɛu isallen-nsen n usemẓi. Shepard et al., 1971 Vandenberg et al., 1978
Aya yebɣa ad yini daɣen belli amgired deg tuẓẓumt, wakud n tfukki n usekyed d yimḍanen n yiferdisen yemḍanen deg wakud i d-yettunefken, d imesḍar yemgaraden; ur ilaq ara ad ten-id-nḥesb d yiwen n wayen. Tarrayt n usekyed d aferdis n yisali, mačči d isalli nniḍen i yezmer yiwen ad yeǧǧ. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985
D acu i d-yemmal umgired deg wazal amatu ɣef umṣebḍi?
Ur yemmal ara belli akk irgazen ttɛeddin akk timɣarin, neɣ belli tazmert n yiwen n umdan tettwafham seg tuẓẓumt-is. Tasleḍt n Hyde tesbadu amgired n tzemmar n yimdanen ilmend n tuẓẓumt deg usatal amatu n waṭas n yisallen i d-yemmalen amṣebḍi d yimḍanen yettbedilen ilmend n usekyed. Iḍrisen n yigrawen mačči d acu i d-yettḥekmen ɣef yiwen. Hyde, 2005
Acu i t-ittḥaz?
Issefk s tezrawin ad d-ssnen sebba?
Asekni n umgired ur yessufeɣ ara iman-is seg tbiɛa, tarmit, tarrayin, asentel n usekyed neɣ imseḍfaren gar-asen. Tasleḍt n yisallen yettwabedren tesleḍ isallen d tɣawsiwin i ten-yeṭṭfen; ur tettak ara tazmert i wayen ad d-yini yiwen belli d yiwet n sebba i yesseḍfaren tazmert n yiwen n umdan. Daɣen, imḍanen n tneflit tbedilen ilmend n tarrayt n usekyed, mačči ilmend n yiwen n wakud amatu i deg yal amgired n tmuɣli ad d-yeflali. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985
Izmer uselmed ad isnerni tamhelt?
Tasleḍt n Uttal d yimdukal-is ɣef uselmed n tmuɣli tufat-d asnerni amatu n uselmed s Hedges' g = 0.47 mi d-kkes imḍanen yezran. Tasleḍt tesɛa imḍanen n uselmed n tmuɣli yemgaraden, mačči tuɣalin n talɣa kan, yerna mačči d urar n Helibrain. Tessekni belli tamhelt n tmuɣli tezmer ad tettbedil, war ma tettefk lwelha n usnerni am yiwen i yal amdan neɣ ad temḥu akk amgired gar yigrawen. Uttal et al., 2013
Tazrawin n usenqed n tikkelt tis snat daɣen skanayent asnerni deg yiseḍwan n tzemmar n tɣawsiwin. Ɣef waya, tiririt yelhan deg tikkelt tis snat tesra asezdi i d-yettaken azal i tarmit d ussaɣ n usekyed uqbel ad tt-yerren ɣer ubeddel amatu n tazmert. Scharfen et al., 2018
Amek ara tesfehmeḍ igemmuḍ-ik?
Eǧǧ tawwurt n tɣawsa, wakud i d-yettunefken d usismel ad qqimen kifkif, u wali arured akked tuẓẓumt. Tazrawt n usefrek tettcebbiḥ belli asekyed yellan deg tesleḍt n uẓeṭṭa ur d-yettak ara s timmad-is asismel n yiwen n umdan i d-yettilin d yiwen. Igmeḍ n yiwet n tikelt tameẓyant d allal wezzilen i tazmert n yiwen deg tmuɣli i yettṛeṣṣan. Hedge et al., 2017
Asegzi i d-yettak lɣerḍ d win i yeqqnen ɣer usekyed: af-d anwa n tuɣalin neɣ ilugan i wumi tesɛiḍ ugur, sakin wali asnerni deg yiferdisen yemgaraden ur teẓriḍ ara yakan, s tarrayt yemṣadan. Isallen skanayen aselmed n tzemmar n tmuɣli, maca asnerni n yal amdan yeqqim d ur yettwasḍar ara. Ur skanayen ara belli yiwet n tuẓẓumt ur tezmir ara ad terr tɣawsiwin neɣ belli urar-agi isnernay tamusni tamatut. Uttal et al., 2013 Hyde, 2005
Amḍan n 286 n tezmert n usemẓi yemmal-d aṭas n yisallen deg yiwet n tasleḍt yezrin. Ur ilaq ara ad yettwaxdem am usemẓi amaynut n yimdanen n tura neɣ am amḍan iɣef ara teḍruḍ-as asismel deg iminig. Voyer et al., 1995
Ɛreḍ asekyed baṭel icudden ɣer waya
Asekyed n tuɣalin n talɣa deg uqerruy
Ɛreḍ asekyed n tuɣalin n talɣa deg uqerruy, sakin segzi igemmuḍ ilmend n yilugan-is. Sefri igemmuḍ-ik gar yiseḍwan inmeɣranen-ik, ur d-tekkes ara igemmuḍ seg umeslay n ugraw. Isallen yettwassnen ur d-ttaken ara asezdi n tuẓẓumt i wurar-agi.
Isteqsiyen yettwassnen
Isemmi-yi wazal amatu anwa ara yarun?
Ala. Amgired deg wazal amatu n ugraw ur yemmal ara yal amgired gar sin n yimdanen. Hyde, 2005
Yella umgired-agi deg yal asekyed n tmuɣli?
Ala. Tasleḍt timɣlalin snat tsemgaradent gar wanawen n yiseḍwan d wayen i yettḥetteben s tarrayt. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985
Tzemmer tzemmert n tmuɣli ad tennerni?
Tasleḍt n uselmed tessemmi-d asnerni amatu deg tarmitin n tmuɣli, maca llan yimḍanen yemgaraden, yerna ulac asnerni i yettwaḍamnen i yal amdan. Uttal et al., 2013
Iɣbula
- Voyer et al. (1995). Azal n yimḍanen n umgired n tuẓẓumt deg tzemmar n tmuɣli: Tasleḍt n tɣawsiwin d useqdec n tɣawsiwin tigejdanin..
- Linn et al. (1985). Tbanayt d usbadu n yimḍanen n umgired n tuẓẓumt deg tazmert n tmuɣli: Tasleḍt n teẓrawin.
- Shepard et al. (1971). Tuɣalin n tɣawsiwin n kraḍ n yiswiren.
- Vandenberg et al. (1978). Tuɣalin n talɣiwin, asekyed n ugraw n tmuɣli n tɣawsiwin n kraḍ n yiswiren.
- Uttal et al. (2013). Tazmert n ubeddel n tzemmar n tmuɣli: Tasleḍt n tezrawin n uselmed..
- Hyde (2005). Tamukrist n umṣebḍi n tuẓẓumt..
- Scharfen et al. (2018). Asnerni n tikkelt tis snat deg yiseḍwan n tzemmar n tɣawsiwin: Tasleḍt n teẓrawin.
- Hedge et al. (2017). Tamukrist n usefrek: Acuɣer aseḍwan n tɣawsiwin yettwabnan s lqewwa ur d-ttakent ara imḍanen iferqen n yimdanen.
Bder asebter-a d aɣbalu: Ma yif-itent wergaz laẓ i temɣart deg usekyed n tuɣalin n talɣa deg uqerruy?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/kab/answers/sex-differences-in-mental-rotation. CC BY 4.0.
← Snirem tiriritin-nniḍen