Zgel ɣer ugbur

Tiririt d urured

Izem wakud n tririt n umdan ad yili ddaw n 100 millisecond?

Agmuḍ n yiminig yettaddad ddaw n 100 ms ur d-yettbeggin ara iman-is belli tririt ɣer yisemmiḍ amellal ur nettwarǧu ara teɣli s waṭas. Yiwen n tezrawt yettwasɣiwden yekkes tiririt i ddaw n 110 ms, yerna yella-d deg-s umatu n 231 ms; tarrayt n tukksa d afran n tesleḍt, mačči d asebgen belli yella azal agran ɣef-s i yal umdan. Woods et al., 2015

Ɛreḍ iman-ik
Aselkam n wakud azeggaɣ yettwaxedmen, sdat n udlis yeldin.

Sɣur tarbaɛt HelibrainAsenqed aneggaru

Isallen agejdan d yimḍanen

AmḍanAnida i d-yekkaAyen ur d-yettbeggin ara
Ddaw n 100 msAgmuḍ i nettḥeqqiqD akken amuli i d-yeglan s tririt
110 msTawennaḍt n tririt i d-yellan deg yiwet n tezrawt n tmuɣliAzal agran i yal tiririt n yal amdan
231 msAmatu n wakud n tririt n tmuɣli tameslayt i d-yettwasekles deg tezrawt-nniAswi d neɣ amḍan n tesleḍt i yiminig-ik

Woods d yimyura yesseqdacen asmiḍan ur nettwarǧu ara n usemmiḍ, armud n usɛeddi, akked tawennaḍt n tririt i wakken ad sbadun anta tignatin ara yettwaḥsabun. Ifranen-agi d ayen icudden ɣer uselken n tririt ɣer yisemmiḍ, mačči ɣer tririt i d-yellan send wakud neɣ ur nelli ara deg wakud-is. Tazrawt teṣṣeḥḥa iḍrisen-is s leḥsab n wakud i yessruḥen yiseɣẓanen, ayen i d-yemmalen acuɣer asmiḍan n useɣẓan ur ilaq ara ad yettwaḥsab kan am tignit n tfekka. Woods et al., 2015

Tiririt d usirem d tɣawsiwin yemgaraden

Ma yella tignit i d-iteddun tettwafra, amdan yezmer ad yheggi amek ara yili umussu uqbel ad teḍru. Ihi, tiririt i wakud yettwarǧan tezmer ad tili qrib aṭas ɣer tignit, maca ur d-tebdi ara seld mi ara tettwafham. Aya mačči d asteqsi-nni n wakud n tririt tameslayt ɣer yisemmiḍ amaynut ur nettwarǧu ara. Ilugan n urmud d usuddes n yisemmiḍ ilaqen i usegzi n uzilal ameẓẓyan am wa. Woods et al., 2015 Woods et al., 2015

Tiririt n ufran tesra amdan ad yefren tigawt. Tazrawt taqdimt ɣef yifranen n tririt tettbeggin-d belli talɣa n urmud tesɛa azal ɣef wakud n tririt; azal afellay i d-yettwanna i wurar n tmuɣli ameslay ur ilaq ara ad yettwasemres i wurar i yesran afran gar waṭas n tigawin. Hick, 1952

Acuɣer yiwen n ugmuḍ ameqqran ur d-yettbeggin ara aṭas

Agmuḍ afellay i d-yettwasekles d azal n taggara. Asɛeddi n urmud aṭas n tikkal yettak ugar n tgnatin i d-yettaken agmuḍ ur nettwarǧu ara, tiririt send wakud neɣ tuccḍa n uselken. Tizrawin ɣef yizalalen n wakud n tririt tessegza-d acuɣer imnadiyen sbadun amek ara ttwaselken tririyin meqqren aṭas, ur ḥesben ara yal amḍan yettwabeqqeḍ am wakken yesɛa yiwet n wazal. Ratcliff, 1993

Acu i t-ittḥaz?

Tisɣiṛt n yibenk ur d-tesbadu ara tasleḍt n tfekka

Iminigen zemren ad seklesen isemmal s tsɣiṛt tameqqrant, maca tasɣiṛt n uselkan ur d-tesɛi ara anamek d ameɣtu ɣef mi ara yebdu yisemmiḍ deg umaḍal d usiti. Tisleḍin n yimḍanen d yibenk qqaren-d belli llan usemmatiyen d wayen yettbeddilen. Agmuḍ s kra n yizirigat n tseddast ur d-yemmal ara s wudem usrid belli d aselken ameɣtu n tririt-ik ɣer yisemmiḍ yettbanen. Anwyl-Irvine et al., 2020 Bridges et al., 2020

Daɣen, mačči d ameɣtu ad tesqedceḍ asɣiwel n yibenk n usuddes-nniḍen iwakken ad tselḥeḍ neɣ ad teskecmeḍ agmuḍ n yiwet n tesleḍt. Asɣiwel yeqqen ɣer ibenk yettwaselken. War asɣiwel, ur nessin ara amek d wamecḥal i ttɛeddin yimḍanen n wakud deg usuddes-ik. Woods et al., 2015 Anwyl-Irvine et al., 2020

Amek ara txedmeḍ s ugmuḍ ur nettwarǧu ara

Ḥader armud meṛṛa d yilugan-is: llan yir tririyin send wakud? Iḍrisen ttwafranen? Amḍan d azal adday neɣ d amatu? Smiḍen yiwen n wumsal ɣef yiwen n umḍan yettwasbadun n yirmuden. Ur snerni ara amḍan n yirmuden sakin ad tḥesbeḍ azal adday amaynut amzun akken d asuddes amezwaru i mazal yettwaseqdac. Tazrawt ɣef umḍan n yirmuden tettbeggin-d belli ayen i d-yettwasekles d wamek i tettwasleḍ tesɛan azal ɣer wayen i nettnadi. Miller, 2023 Ratcliff, 1993

Agmuḍ i d-yellan yiwet n tikkelt daɣen ur d-yettak ara aṭas n telɣut ɣef tmagit n umdan i mazal tettbeddil ara. Ilaq ad tettwasebgen belli agmuḍ yettwaḥsab; aya yelha s waṭas ticki yettwaseqdac urmud i usismel n yimdanen. Tamegziwt iwulmen d belli teḍra-d yiwet n tignit ur nettwarǧu ara deg wurar-agi; aselken n tririt n umdan i d-yettbanen d tuffirt yesra aselken s yilugan. Hedge et al., 2017

Ulac sebba deg yisallen-agi i wakken ad d-nini belli yiwen yexdeɛ, ad d-nerr awal ɣef wugur n teẓẓut neɣ ad d-nsbad azal afellay agran. Ayen ilaqen d asefru gar yiwen n wakud yettwabeqqeḍ d wayen i d-yemmalen belli tignit tamaynut n yimeẓẓuɣen tesker-d tiririt s tidet. Woods et al., 2015 Bridges et al., 2020

Ɛreḍ asekyed baṭel icudden ɣer waya

Asekyed n wakud n tririt

Ɛreḍ asekyed n wakud n tririt, ḍfer ilugan-is ɣef urǧu n yisemmiḍ. Segzi armud i kemmleḍ, ula d tiririyin send wakud, ur tḥesb ara azal adday kan am wakken d aselkin n wakud n tririt.

Ɛreḍ iman-ik

Isteqsiyen yettwassnen

D amḍan yal yiwet n tikkelt ddaw n 100 ms d ayen ur nezmir ara ad yeḍru?

Tizrawin-agi ur sbadunt ara azal amatu d amagnu i yal anaw n tririt. Tbeggin-d acuɣer agmuḍ n yiminig i d-yellan yiwet n tikkelt ur d-yettili ara d assebgen i tririt n tmuɣli ɣer yisemmiḍ ur nettwarǧu ara. Woods et al., 2015

Acuɣer tizrawin ttakkes tririyin i d-yellan s zzerb?

Sbadun tawennaḍt n tririt i yelhan, iwakken ad snernin tuccḍiwin s tignatin ur d-yemmalen ara anemhal n tririt i yettnadin. Tawennaḍt tamatut tettbeddil ilmend n tesleḍt. Woods et al., 2015 Ratcliff, 1993

Zemreɣ ad smideɣ agmuḍ n tmuɣli akked yilugan n tebḍant n tɣuriwin n tserract?

Ala ma tmuqleḍ ɣer yisemmiḍ yemgaraden, umussu d unagraw n uselken. Asebded deg yiwen n usatal ur yelli ara d aswir yettwasɣiwden i wayeḍ. Woods et al., 2015 Anwyl-Irvine et al., 2020

Iɣbula

Bder asebter-a d aɣbalu: Izem wakud n tririt n umdan ad yili ddaw n 100 millisecond?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/kab/answers/reaction-time-under-100-ms. CC BY 4.0.

← Snirem tiriritin-nniḍen