Isallen agejdan d yimḍanen
| Amedya | Acu i ibeddlen | Acu i d-yettas ara seg-s |
|---|---|---|
| Asuddes n 12 n yimḍanen deg 4 n yegrawen yal agraw s 3 | Tasekles tettwasuddes deg yegrawen | Yal yiwen ad yecfu ɣef tuddsa-agi |
| Tifin n yiwen n wudem yettwassnen | Tussna yettwasɛan yesseɣlay asali n yisefka | Yal azamul yessekcam amḍan ilelli |
| Amedya n usiweḍ seg 7 ɣer 79 | Cfu ɣef yimḍanen yettwaselmaden aṭas | Tazmert tamatut n 79 n yiferdisen n tkatut n twuri |
Agarrez amezwaru d amedya n usuddes, mačči d amḍan n tazmert i yettwaselken. Wis kraḍ d amedya-nni n usiweḍ yettwasegmen s usiweḍ aṭas. Deg tezrawt-nni, amdan yesseqdec tussna ɣef wakud n unadi d tarrayt yettwasuddsen i d-ttawin-d tiktiwin. Tazrawt tettmeslay daɣen ɣef ur yettwasɛaddi ara umaɣlal mi ara bedlen yisefka ɣer yisekkilen, ayen yesɛan azal ameqqran deg usegzi n yigemmi n yimḍanen. Ericsson et al., 1980
D acu i d chunk?
Chunk d aferdis yettwasekelsen d yiwen, ur ilaq ara ad yili d amḍan n yisekkilen i yettwafranen. Anfaɛ-ines yettawi-d seg wayen yessen yilemmad yakan d wamek i tettwasuddes tmeɣriwt. Asleḍ n Miller ɣef usenfel n tsekla d tezrawt n Mathy d Feldman ɣef usmizzwer ssebyanen-d acuɣer amḍan ameɣlal n yiferdisen yezmer ad yesseɣli mi ara yemgired usuddes. Miller, 1956 Mathy et al., 2012
Tamuɣli n Cowan ɣef tazmert meẓẓiyen tettmuqel tiwtilin i yettaǧǧan amekti d tɣuri n tmusniwin taɣezfant. Amḍan yettsemrasen igrawen imesbanen deg wurar n yimḍanen amagnu ur yettwasegmeḍ ara s talɣa-agi. Sin n yigemmaḍ ur ilaq ara ad mgalen imi yemgaraden yiferdisen-nsen d tarrayin i ttwasɛan. Cowan, 2001
Is usuddes d tuɣalin n tɣuri kifkif?
Ales n tɣuri yeǧǧa isefka ad qqimen d imaynuten; asuddes ibeddel amek i yettwasegzi neɣ i yettwasuddes ugbur. Zmeren ad mɛawnen, maca mačči d yiwet n twuri. Tiyerza n tkatut n twuri ferqent gar usekles akudan d tɣawsiwin n usenqed-nniḍen, akked usekcem n tmusniwin n tkatut taɣezfant. Baddeley, 2012
Acu i t-ittḥaz?
Acḥal n usnerni i ilaq ad tṛǧuḍ?
Agmuḍ n 7 ɣer 79 d yiwen n umḍan yeḍran s usiweḍ aṭas aṭas, mačči d agmuḍ amatu neɣ d aɣawas n uselmed i yal yiwen. Yessebgan belli asuddes yelmed yezmer ad ibeddel aṭas agmuḍ n twuri, maca ur d-yefki ara aṭas n tɣawsiwin i usirew ɣef teɣzi i izemren ad d-yawi umdan. Ur yettwasɛaddi ara ugar n usentel amatu yesɛa azal amecṭuḥ am ubrid n umḍan. Ericsson et al., 1980
Agmuḍ n cfu yettwaskelsen daɣen yella deg-s useqdec n tarrayt n useḥbes. Deg tezrawt tameqqrant s umeslaw, teɣzi taneggarut yettwaseknen d teɣzi n cfu tamagnut fkan-t-d imeslayen yemgaraden i yiwen n umdan. Ihi, aserwes n tarrayin ilaq ad yeǧǧ talɣa n uskan d useɣti kifkif, war ad yexleḍ anadi aneggaru iḍerrun d yiwen n ugmuḍ yettwaseɣtan s tarrayt-nniḍen. Woods et al., 2010
D acu i yelhan ad tɛerḍeḍ?
I useṛwes arad, fren ma ad tesudseḍ yimḍanen, seqdec yiwet n tarrayt deg yirmad yemṣadan u sekles abeddel ma tferneḍ tarrayt tamaynut. Tazrawt n usmizzwer tettɛawan deg usebgen n wazal n usuddes; ur d-tessebgan ara belli yiwen n usuddes amatu i yal yiwen yezmer ad yefk neɣ belli yiwet n tmekti ad tɛiwen yal tuddsa. Mathy et al., 2012
Seqdec ugbur ur nettwassen ara mi ara tesɛeddi ma yella tarrayt tettawi-d anfaɛ i yisental ur yelli ara d amedya i tɛerḍeḍ yakan. Tazrawt n tarrayin n cfu tettsemmi-d lḥaǧa n umṣada gar tarrayt d wayen yettwaselken. Tazmert i yelmed umdan tesɛa azal, maca ilaq ad tettwafhem d tazmert-nni kan, mačči d tnerna tamatut n tazmert. Conway et al., 2005
Taggara, ulac assiweḍ i yettwaseɣten gar ugmuḍ n yimḍanen yettwasudsen d uswir n n-back neɣ IQ. Tasleḍt tamatu n usmizzwer gar cfu d n-back tesbeyyen belli ula d irman i yesɛan isem n tkatut n twuri ur ttilin ara d imeṣḍan. Redick et al., 2013
Ɛreḍ asekyed baṭel icudden ɣer waya
Asekyed n cfu n yimḍanen
Ɛreḍ asekyed n cfu n yimḍanen u cfu ɣef tarrayt n usuddes i tseqdaceḍ. Ma tesṛiwseḍ tarrayin, ḥrez askan d ilugan n useɣti kifkif. Agmuḍ uɣlay yessebgan-d cfu yelhan deg tiwtilin-agi; ur d-yettmudd ara tagruma n tnerna tamatut n tẓuri.
Isteqsiyen yettwassnen
Is usuddes yernu amḍan n yimeḍqan n cfu?
Izmer ad ibeddel ugbur i yettwasekelsen deg yiwen n uferdis. Isefka ur sraḥen ara belli ilaq ad yernu kifkif amḍan n yimeḍqan imatuten. Cowan, 2001 Mathy et al., 2012
Ad awḍeɣ ɣer 79 n yiḍrisen?
Agmuḍ-nni amezwaru yeḍra i yiwen n umdan yettwaselmeden aṭas, mačči d agmuḍ amagnu neɣ d awal n lemɛahda. Ericsson et al., 1980
Acuɣer yimḍanen yettwassnen ttwafen d ifessasen?
Tussna i tesɛiḍ yakan tezmer ad tɛiwen deg usenfel d uḍfar n tuddsa. Aya d ayen i tesleḍ tezrawt n uɣellet. Miller, 1956 Mathy et al., 2012
Iɣbula
- Woods et al. (2010). Asnerni n useɣti n cfu n yimḍanen i tkatut taɣezfant n umeslay.
- Cowan (2001). Amḍan amezwaru n 4 deg tkatut taɣezfant: Aseɣti nniḍen n tazmert n tkatut.
- Miller (1956). Amḍan amezwaru n 7, s usenfal n sin: kra n tilisa n tazmert-nneɣ i usekkyed n yisefka..
- Baddeley (2012). Takatut n twuri: tiyerza, ikaramen d temsal yettwasmeḥsaren.
- Conway et al. (2005). Irmad n teɣzi n tkatut n twuri: aseɣti n tarrayt d useqdec.
- Redick et al. (2013). Aswir n cfu amseɣru d uswir n n-back n tkatut n twuri: tasleḍt tamatu n usmizzwer.
- Ericsson et al. (1980). Asiweḍ n tazmert n cfu.
- Mathy et al. (2012). Acuɣer amḍanen imeɣlal ur sɛin ara tajebbirt? Aɣellet d usmizzwer n yisefka deg tkatut taɣezfant.
Bder asebter-a d aɣbalu: Amek ara k-id-yefk uɣellet ad tcfuḍ ugar n yimḍanen?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/kab/answers/chunking-and-number-memory. CC BY 4.0.
← Snirem tiriritin-nniḍen