Cov pov thawj thiab lej tseem ceeb
| Piv txwv | Yam hloov | Yam uas tsis tau txhais tias muaj tseeb |
|---|---|---|
| Faib 12 tus lej ua 4 pab, ib pab muaj 3 | Cov ntaub ntawv raug teeb ua pab | Txhua tus nco tau tus lej sib lawv li ntawd |
| Paub ib tug qauv uas paub zoo | Kev paub uas twb muaj pab txo qhov yuav tsum khaws cia | Txhua lub cim nyob hauv ib qho chaw cais |
| Tus neeg kawm cob qhia ntawm 7 mus rau 79 tus lej | Kev nco lej uas xyaum ntau heev | Muaj peev xwm nco ua haujlwm dav dav tau 79 yam |
Thawj kab yog ib qho piv txwv txog kev faib ua pab, tsis yog kev ntsuas peev xwm. Kab thib peb yog qhov xwm txheej kawm hnyav tiag hauv thawj txoj kev tshawb fawb. Tus neeg koom siv nws txoj kev paub txog lub sij hawm sib tw khiav thiab txoj kev teeb ntaub ntawv rau kev rov nco. Tsab ntawv tseem qhia tias qhov txuj ci tsis hloov mus rau thaum siv cov ntawv tsiaj ntawv tsis muaj suab, uas yog ib qho tseem ceeb rau kev txhais qhov txiaj ntsig nco lej uas txawv heev ntawd. Ericsson et al., 1980
Ib pab yog dab tsi?
Ib pab yog ib yam ntaub ntawv uas muab khaws ua ib chav, tsis tas yuav yog ib tug lej cim uas pom tau muaj pes tsawg tus. Nws pab tau npaum li cas nyob ntawm yam uas tus kawm twb paub thiab txoj kev teeb cov lej. Miller txoj kev tham txog kev hloov ntaub ntawv ua hom tshiab thiab Mathy thiab Feldman txoj kev tshawb fawb txog kev muab ntaub ntawv kom luv qhia tias suav cov khoom nyoos yuav ua rau to taub yuam kev yog cov qauv txawv. Miller, 1956 Mathy et al., 2012
Cowan txoj kev piav txog peev xwm me dua tshuaj xyuas tej xwm txheej uas txwv kev rov hais kom nco thiab txwv kev siv kev paub ntev. Tus neeg siv pab muaj ntsiab lus hauv ib qho kev ua si lej zoo tib yam tsis tas yuav ua raws li cov kev txwv ntawd. Ob qhov txiaj ntsig tsis tas yuav sib ceg vim tej yam uas suav ua ib chav thiab cov txheej txheem uas siv tau sib txawv. Cowan, 2001
Kev faib ua pab puas zoo ib yam li rov hais dua?
Kev rov xyaum hais pab khaws ntaub ntawv kom nyob hauv siab; kev faib ua pab hloov txoj kev sawv cev lossis teeb ntaub ntawv. Ob txoj kev siv tau ua ke, tiam sis tsis yog tib txoj haujlwm. Kev tshawb fawb txog kev nco ua haujlwm cais kev tuav ntaub ntawv ib ntus ntawm lwm cov txheej txheem tswj thiab ntawm qhov kev paub ntev pab li cas. Baddeley, 2012
Dab tsi cuam tshuam rau qhov no?
Koj tsim nyog cia siab tias yuav zoo dua npaum li cas?
Qhov txiaj ntsig ntawm 7 mus rau 79 yog ib qho xwm txheej kawm hnyav txawv tshaj, tsis yog qhov nruab nrab ntawm kev kho lossis ib txoj kev cob qhia rau txhua tus. Nws ua pov thawj tias kev teeb ntaub ntawv uas kawm tau hloov tau qhab nia ntawm ib txoj haujlwm ntau heev, tiam sis tsis tshua pab kwv yees tias ib tug neeg yuav nco tau ntev npaum li cas thaum kawg. Qhov txuj ci tsis hloov mus rau lwm yam dav dav tseem ceeb ib yam li qhov ntaub ntawv tshiab. Ericsson et al., 1980
Cov qhab nia ntev ntawm yam nco kuj nyob ntawm txoj cai txiav xeem. Hauv txoj kev tshawb fawb loj txog kev hnov lus, qhov ntev tshaj uas ua tau thiab qhov ntev uas ntsuas raws li ib txwm muab tau cov qhab nia nruab nrab txawv hauv tib cov neeg koom. Yog li, thaum muab tswv yim piv, yuav tsum khaws txoj kev qhia thiab suav qhab nia kom zoo ib yam, tsis txhob muab qhov ua tau zoo tshaj ib zaug piv rau qhov pib uas ntsuas txawv. Woods et al., 2010
Yuav sim dab tsi thiaj tsim nyog?
Yog xav muab piv tsis raws cai, txiav txim ua ntej seb koj puas yuav faib cov lej ua pab, siv tib lub tswv yim rau tej zaug uas piv tau, thiab sau qhov hloov yog koj pib siv ib txoj kev tshiab. Kev tshawb fawb txog kev muab ntaub ntawv kom luv txhawb lub luag haujlwm ntawm tus qauv; nws tsis lees tias muaj ib qhov loj faib ua pab uas siv tau rau txhua tus lossis lav tias ib hom tswv yim nco twg yuav pab tau txhua txoj lej. Mathy et al., 2012
Siv ntaub ntawv uas koj tsis tau paub thaum ntsuas seb ib lub tswv yim puas siv tau rau yam dhau ntawm ib qho piv txwv uas koj twb cim tau lawm. Kev tshawb fawb txog txoj kev ntsuas qhov ntev nco hais kom phim txoj kev xeem rau yam uas xav ntsuas. Ib qho txuj ci uas kawm tau yeej muaj nqis, tiam sis tsim nyog hu raws li txuj ci ntawd, tsis txhob muab npe dua ua kev nce peev xwm dav dav. Conway et al., 2005
Thaum kawg, tsis muaj ib txoj kev hloov qhab nia lej uas faib ua pab mus ua qib n-back lossis IQ uas tau lees paub. Kev tshuaj xyuas ntau txoj kev tshawb fawb uas muab qhov ntev nco thiab n-back piv qhia tias tej haujlwm uas puav leej hu ua kev nco ua haujlwm los yeej siv hloov chaw sib tsis tau. Redick et al., 2013
Sim qhov kev xeem dawb uas hais txog qhov no
Kev xeem nco lej
Sim qhov kev xeem nco lej thiab sau cia koj faib cov lej ua pab li cas. Yog muab ntau txoj kev piv, khaws txoj kev tso saib thiab suav qhab nia kom zoo ib yam. Qhab nia siab dua qhia tias koj rov nco tau zoo dua hauv cov xwm txheej ntawd; nws tsis ua pov thawj tias koj txoj kev txawj ntse dav dav nce lawm.
Cov lus nug uas nquag muaj
Kev faib ua pab puas nce cov chaw nco?
Nws hloov tau cov ntaub ntawv uas ib chav sawv cev rau. Cov pov thawj tsis yuam kom xaus tias muaj tib qhov nce ntawm cov chaw nco dav dav uas muaj pes tsawg qhov ruaj khov. Cowan, 2001 Mathy et al., 2012
Kuv puas yuav nco tau 79 tus lej?
Qhov txiaj ntsig qub yog los ntawm ib tug neeg uas tau kawm cob qhia hnyav xwb, tsis yog qhov tshwm sim ib txwm muaj lossis lus cog tseg. Ericsson et al., 1980
Vim li cas cov lej uas paub zoo zoo li nco tau yooj yim dua?
Kev paub uas twb muaj pab hloov cov lej ua lwm hom thiab rov nco tau cov lej ntawd. Qhov no yog ib feem ntawm yam uas kev tshawb fawb txog kev faib ua pab tshuaj xyuas. Miller, 1956 Mathy et al., 2012
Cov ntaub ntawv siv
- Woods et al. (2010). Txhim kho kev ntsuas qhov ntev nco lej ntawm kev nco lus luv.
- Cowan (2001). Tus lej khawv koob 4 hauv kev nco luv: Rov xav txog peev xwm khaws cia hauv siab.
- Miller (1956). Tus lej khawv koob xya, ntxiv rho ob: Qee qhov ciaj ciam ntawm peb peev xwm ua ntaub ntawv.
- Baddeley (2012). Kev nco ua haujlwm: Kev xav, qauv thiab kev sib cav.
- Conway et al. (2005). Cov haujlwm ntsuas qhov ntev nco ua haujlwm: Kev tshuaj xyuas txoj kev thiab phau qhia siv.
- Redick et al. (2013). Kev ntsuas qhov ntev nco nyuaj thiab n-back ntawm kev nco ua haujlwm: Kev tshuaj xyuas ntau txoj kev tshawb fawb.
- Ericsson et al. (1980). Kev kawm txuj ci nco.
- Mathy et al. (2012). Dab tsi ua rau cov lej khawv koob txawv? Kev faib ua pab thiab muab ntaub ntawv kom luv hauv kev nco luv.
