ÑEMBOKATUPYRY MICHĨMI KO ÁRAPE G̃UARÃ
Papapy ñembojoapy michĩmi. Ñepyrũ pyahu.
Ñembojoapy, ñembogue, ñembohetave ha ñemboja'o porandu mbyky. Peteĩteĩ katupyry oguereko nivel imba'éva. Natekotevẽi eñangareko ani hag̃ua opyta peteĩ jepokuaa, ha natekotevẽi eñemombyta hag̃ua.
Eho pe jeha'ãmeMba'épa ikatu he'i investigación
Eñeha'ã peteĩ estrategia rehe avei, ndaha'éi mbohovái rehe añónte: emboja'o peteĩ suma, embojere número ijag̃uívape ha upéi emyatyrõ, térã emoambue ñemboja'o ñembohetavépe. Ko ñembokatupyry oipytyvõ aritmética reipuru hag̃ua syryrýpe. Peteĩ resultado tuichavéva ñembokatupyry rehegua ndaha'éi evidencia IQ tuichaveha.
Peteĩteĩ tembiapo oguereko nivel imba'éva. 3 porandu apytégui, 3 mbohovái hekopete ojupi peteĩ nivel; 1 térã mbovyve omboguejy. Ambue kásope opyta hendápe. Umi nivel opyta 1 ha 5 pa'ũme.
Mandu'a guive ñembohovái ikatu oipytyvõ oñeñongatu hag̃ua umi mba'e oñemoaranduva'ekue (Roediger & Karpicke, 2006). Ikuatia'ỹ rehegua experimento oipuru prosa, ndaha'éi ko entrenador aritmética rehegua. Roikuave'ẽ ñembokatupyry aritmética rehegua, ndaha'éi peteĩ programa ojehechaukámava omoporãveha hetaichagua apytu'ũ rembiapo.
Simons ha iñirũnguéra (2016) jehechajey ohechauka oĩha hetave techaukaha oñemyatyrõ hag̃ua umi tembiapo oñembokatupyryhague, ha sa'ive oñemyatyrõ hag̃ua ambue tembiapo. Ko'ã tembiporu ha'e ñembokatupyry, ndaha'éi jehechajey tesãi rehegua térã pohãno arandu.
Reipotápa peteĩ ra'anga sapy'aitépe ha reloj reheve? Papapy pya'e jeha'ã
Mbohapy ñeporandu ha mbohovái oipytyvõva
Opavave mba'e ningo gratispa?
Heẽ. Opaite nivel, ta'anga lista, rembiasakue ha copia ñongatupyre ningo gratis, reñemboheraguapy térã ehecha marandu ñemurã'ỹre.
Ko'ãva omoporãvétapa che IQ térã che mandu'a general?
Noro'éi upéva. Iporãve hag̃ua ko'ápe he'ise tenonderãite ikatuha rejapo porãve ko katupyry rehe reñembokatupyryva'ekue, ko'ã ñemboheko ndive.
Mba'épa ojehu ahasa ramo peteĩ ára?
Ndaipóri oñepyrũ jey. Tembiapo peteĩteĩ oñongatu nivel. Eñembokatupyry reipotaháicha, heta jey reipotaháicha.
Mamo oúva ha moñe'ẽve hag̃ua
- Dresler ha ambue (2017). Ñembokatupyry nemandu'a hag̃ua omoambue apytu'ũ ñanduti omombarete hag̃ua mandu'a porãve. Neuron.
- Simons ha ambue (2016). Omba'apópa umi programa “apytu'ũ ñembokatupyry” rehegua? Psychological Science in the Public Interest.
- Roediger & Karpicke (2006). Ñemoarandu mandu'a jey rupive: Oñeporandu jey mandu'a rehe omoporãve oñemomandu'a are hag̃ua. Psychological Science.