Хьалха долу далилш а, хьисапаш а
| Талламехь дийцина долу далил | Хилам | Билгалдаккхар |
|---|---|---|
| Хираин ингалицхойн меттан Ӏамалдешархой, кхетам тӀехь дукха йолу тоба | 139 WPM | Сурт хьажаран хаттарийн 75% совнаха жоп делира |
| Цуьнан дерриге йолу Ӏамал, кхин тоба | 61 WPM | Кхетам хиларан башхалла |
| Нидерландийн-ингалицхойн ши мотт билгалдеш novel таллам | L2-й тоьхна 17% тӀехь тӀехь | Белгалъяьккхина йолу ши мотт билгалдешан тоба а, декъал а |
Хьокхумаш дуьйцу талламан, цаьрга а ца йоцу дешархойн тӀехь йолу декъехь. Талламехь хьахийна ду, novel талламехь хьисапаш абсолютни WPM-ца тӀе цхьаьна дӀаяздан аьтто ца хилар. И билгалдаккхар ларде деза: 17%-й хьисап цхьаьна мотт Ӏамош болчеран аьлла йолу хиламехь хьажа хьалха лелан дезаш хьаьржархьама хьашто яц. Brysbaert, 2019
Мотт Ӏамаран оьшуш хилар L2 аьллачу белгалонахьара цаьрга дукха оьшуш долу
ШолгӀа мотт Ӏамош хилар дешан таллам хийца, масала, дешаш массо хенахь цхьаьна хьалха хуьлуш хиларна сезам. Whitford а, Titone а талламехь абзац дешаран хенахь гуш йолу хьажамашца и хиламаш таллам йина. Цхьана хьалхара а, шолгӀа а меттанаш долуш ши стаг, Ӏамаран хен а, Ӏамал а башха хиларна, дешаш талламбан долу кхетамаш башха хилар тарло. Whitford et al., 2012
Дошам билгалдаккхар а кхузахь ду. Дешаш билгалдаккхаран талламехь дӀахьедачу текстехь дешархочунна хууш долу дешаш муьлха ду аьлла хьажа, дошам санна йолу хьисапаш а цхьаъ болу гайтамашна, дошан гӀуллакхашна йолу форманашна я дешан дӀаьххьаллин тобанашна хьажарца хийца. Дешан хьисапаш хиларан дагахь а, харцаниг доцуш деша дӀаьххьаллин аьлла билгалдаккха йиш яц. Nation, 2006 Brysbaert et al., 2016
WPM-ца меттанаш къасто ца тарло
Цхьаьна хаамаш дӀаязбаранна меттанашкахь язъяьхна дешан хьисапаш башха ду. Дошан дӀаьххьаллин, морфологин а, язъян йолу системан а кхетам тӀехь долу хьисапна тӀехь пайдана ду. Цуьнца, дешаран тезаллин а, куьйгаллин хьажаман а талламашо, кхин меттан WPM кӀезиг хилар, цаьрга шера ойла яц я дӀахьаьжаран тезалла кӀезиг ду аьлла тӀечӀагӀо йиц ца деза. Brysbaert, 2019 CLIFTON et al., 2015
ХӀунда хуьлу?
Текстан дӀахьал а, гӀуллакхан нийса болх хьоьжуш хиларан а бахьана долу
Хазахетарна дешар, Ӏамар а, билгало хьажа а кхечу-кхечу гӀуллакхаш ду. БӀаьргийн мохь хьажаран талламаша дошан дӀахьала а, маьӀна кхетаран кхачам а хьажамашка хьоьжуш хилар гойту. Бовзуш болу йоьлла хьекъал а, ца бовзуш болу техникан статья а цхьана ма-дарра дешаран тезалла хьажаран гӀирсаш санна хьажа ца деза. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015
ДӀахӀоттам кхетаран тайп хьажа, хьалха дешнарг тӀаьхье ца йовзийта. Хьалха дешнарг тӀаьхье ца йовзийта, дешаран маьӀна ца кхетар хьалха довлу бохучу экспериментан далило цхьанна хӀумма ца кхеташ, L2-хь хӀора тохар я тӀаьхье дӀа ца хьажаран бахьана ца хилар хьехо. Дукха хан йоккху хӀумма кхетарна пайда эца а йиш йолуш ду. Schotter et al., 2014
Ӏамаранца башхалло къастам кхочушбан йиш я?
Талламаша мотт лелор а, дошаш теза кхетар а хьажам хиларан маьӀна ло, амма хьалхарчу маттахь дешаран тезалле кхача хьалха мишта кхин сов сахьат Ӏамал еза бохуш йукъаралла хьажам бац. Кхечу талламашца аьлла, къамелан йоккха-кӀезга, эса-кӀезга йоцу Ӏаморан болжам а кхочушдеш яц. Дика хиларан хьажам кхечу-кхечу гӀуллакхашца а, моттан хьалшца а нийса хьажа деза. Rayner et al., 2016 Whitford et al., 2012
Кхечу ханна ца дешна материлаш лела, маьӀна кхетар хьажа, а, хӀора хьажаман мотт а, бахьана а язде. Йоккха текст теза деша хиларан пайда болуш а, цу бахьанна бен йоккха текстехь дешаран кхиамаш цуца дукхалле кхиам хилла бохуш далил ца хила. МаьӀне йолу хьажамехь текстан къийсам а, бахьана а цхьа ма-дарра хилар деза. Brysbaert, 2019 Nation, 2006
Амали кхетам боху жоп цхьаъ делахь а ца ду, хьалшийн диапазон ду. Йуккъера хьажамаш — 139, 61 а, 17% а — адамийн тоба а, гӀуллакх а бехке хилар гойту. Уьш башхаллаш кхетарна хьажа пайда бо, амма керла йукъаралла хьажам ца кхоллу. Brysbaert, 2019
Йовза хьалххе тест хьажа
Дешаран тезаллин тест
Дешаран тезаллин тест хьо кхеташ йолчу маттахь хьажа, маьӀна кхетаран хаттарш а пайдаэца. Кхечу матташкахь хьалхеьр долу резултаташ къастаде. Англи маттахь долу талламийн хьисапаш хьалха хьажам бу, хьан маттан кхиамашка я IQ-га хьажам хувцаран гӀирс дац.
Хаттарш
L2-хь ши дахана тӀехь хьалха хилар дуьхьалалла дуй?
И талламаша адаман билгал йолчу хьисапна дуьхьалалла хьажам ца билгалйо. Маттан кхиам, текстан дӀахьал а, гӀуллакхан бахьана а хьалха дукха къасталуш ду, и жоп делла йиш яц. Brysbaert, 2019
Англи WPM кхечу маттаца хьажар йиш я?
Яззаман хӀуманийн а, дошанна йукъара маьӀнан а башхаллаш ларйина бен хьажар йиш яц. Йукъара WPM хьисапца мотташ нийса хьажар ца ло. Brysbaert, 2019
Со хьалха дешнарг тӀаьхье ца деша Ӏамо деза дуй?
ХӀора тӀаьхье хьажар зе дало бохучу хьажамца ца Ӏамо. ТӀаьхье дешар кхетарна пайда хилла йиш йолуш ду, цундела тезаллеца кхетар а хьажа деза. Schotter et al., 2014
Хаамийн хьасташ
- Brysbaert (2019). Минутехь мацах дошаш деша йиш я? Дешаран тезаллин рецензи а, мета-таллам а.
- Rayner et al. (2016). Дешан дукхалла, хана кӀезга.
- Rayner (1998). Дешаран а, хаамаш кхетаран а бӀаьргийн мохь: 20 шоьлгӀа таллам.
- CLIFTON et al. (2015). Дешаран а, хаамаш кхетаран а бӀаьргийн мохь: Keith Rayner-н 40 шоьлгӀа лелам.
- Whitford et al. (2012). ШолгӀа моттан опыт хьалхарчу а, шолгӀа а маттахь дошан ханан хьажамаш хувцадо: абзац дешаран бӀаьргийн хьажаман далил.
- Nation (2006). Дешара а, хезаран а хӀун дукха дошаш хила деза?.
- Schotter et al. (2014). Цхьана дешарца бевзина хиллачу хӀуманна бехке ца хила.
- Brysbaert et al. (2016). Маса дош бохуш хьажа йиш я? Дошан маьӀна, моттан хезам а, дешархочун шар а хьажамаш долу дошамаш хьисапбар.
ХӀара агӀо хьостанна хьеха: ШолгӀа моттехь дешар мукъане хьалха хилар?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ce/answers/reading-speed-in-a-second-language. CC BY 4.0.
← Кхин жоьпаш хьажа