Хьалха долу далилш а, хьисапаш а
| Билгалйина балл | 100-ден кхетта стандартан къастамаш | Нормальни моделан процентиль |
|---|---|---|
| 100 | 0 | 50.00 |
| 115 | 1 | 84.13 |
| 130 | 2 | 97.72 |
| 145 | 3 | 99.87 |
Хисапан формула z = (балл − 100) / 15 ю, нормальни стандартан бӀешераллин кхачаран функцица. Дукха хиларш хьалхадаьккхина хоёр дешаран хьажамашца йоза до. Йуккъера маьӀна 100 а, SD 15 а — шкалан дика хьалха йолу конвенцеш ю. Тестан нийса нормаш, баллашан хьал а, церан маьӀна хьалха билгалдаккха тестан руководствошка хьаьжна хила деза; математикан нормальни кривая йоккхуьйла йоцуш йолу тест тешам болуш хьалха ца йо. Neisser et al., 1996 Pearson, 2020
Процентиль — нийса жопашан процент дац
Процентиль референсна декъашхошна юкъара бӀехь хилар хьахьокху. Цо стагана йоккхучу хаттаршна жоп аьлла йолу процент хьалха йоцуш, я йолу интеллектан процент хьалха йоцуш. Тестан пайда эца хьехамашца, маьӀна хьалха даккха а, кхочуш хьажамашка дӀакхеташ йолу гулам а дика хила деза. И хьал ца хилча, процентиль цуьнан далларан тӀера дукха хьажам бахьана долуш хьажа тарло. International Test Commission, 2001
Эшарна хьажам хийцало яц?
IQ хьажамна тӀехь нормализаци йина ю: йуккъера референс маьӀна харжам йолу шкала тӀехь харжам хӀора группина 100 ю. Бера а, воккхача а адамна бӀешераллин балл цхьатта хила мегар, амма кхетамаш карош хилла хаттарш я хьалха даккхина йозанаш массо хила мегар ду. Цундела нормальни моделан хисап йозанан хьалха ца йина кхетамашан баллан хӀокху эзаршна дац. Neisser et al., 1996 Pearson, 2020
Нормаш тестан, хӀора адаман тоббан а, заманан а хьажамашна тӀехь ду. Raven-н хьалхадаьккхина таллам матрицашка йолу тестан нормаш жима-шира хьал а, заман а юкъахь хийцалуш хилар дӀахьокху. Цхьана тестан балл кхечу тестан а, ширачу нормашан таблицан а цхьаьна цхьатта хьажамаш долуш маьӀна ца лоьху. Raven, 2000
ХӀунда хуьлу?
Кхераме чохь йолу жима хьажамашна хӀунда хьалха йоккху хьажам
Жима нормашка гулла йолу хьажамаш цкъа-дуккха баллашна тӀехь тӀехьарчу хьажамашна хьажа гӀоле дац. Цундела къахетаме юкъара процентиль хьалха доккхуш, хьалха хаамаш а, математикан моделан бехкамаш а йоккху. Тестан пайда эца хьехамашца, маьӀна хьалха даккха деза а, хьажамашца цхьаьна хила деза. Баллан отчётехь йолу къастамна хьажамаш, тӀехьарчу десятитӀехь йолу цифраш нийса санна хьажа дӀа хьалха долуш, пайда ло. International Test Commission, 2001 Pearson, 2020
Матрицашца йолу хаттаршна жоп IQ йукъарчу маьӀна хьалха йо?
Carpenter а, цуьнан коллегаш а Raven-н матрицашка йолу ойланан процессаш талла. И цхьаьна дика хаттаршна теоретически кхетам ло, амма хийцалуш йолу матрицан хаттаршца гулла йолу балл нормализаци йина йукъарчу IQ-га хувца хьалха дац. Кхетамашан къастамаш хьалха долу болх а хьалха дӀахьокху: хӀора хаттар цхьатта адаман кхетам хьалха йоцуш санна хьажа ца деза. Carpenter et al., 1990 Hampshire et al., 2012
Тест тӀехь цхьана хана жоп дала а, хьажамашан гӀалат а хӀун ду?
Мета-анализо кхетам кхеташ йолу тесташка юкъара жопаш дика хилар дӀахьокху. Цхьа тест хӀора ханна кхечу хьажамашца хьалха хила тарло, цунна тӀехь цу хаттаршна дика хьажа а хила тарло. Тешамашка йолу талламаш а хьалха дӀахьокху: хаттаршна балл а, баллашан къастамаш а цхьатта кхаьчча адаман билгало санна хьажа хьалха бен деза. ХӀокху массо хьалха процентилан цифраш дукха язъярца ца тӀетто. Scharfen et al., 2018 Hedge et al., 2017
Тешам болуш йолу кхетаман тестна, цуьнан отчёт, ша йолу возрастна нормаш а, шекон йолу интервал а леладе. Онлайн-тест тӀехь талламашна, цуьнан тешамашца цхьаьна хиларан хьал тӀехь дуьйца. ХӀокху математикан мисалша хьалха болу шкала кхетаман хьехам бу; цара играчуьнан ойла дукха адамашан ойла хьалха ю аьлла йоцу. International Test Commission, 2001 Pearson, 2020
Пайда долу къастам — процентиль хисап хила хьажа а, хӀокху баллан къастам цу кривой тӀехь хила деза дӀахьокху хьажамаш хила а. Лични къастамаш бан хьалха ши хьажам а хила деза. Neisser et al., 1996 International Test Commission, 2001
Йовза хьалххе тест хьажа
IQ-стилехь тест
IQ-стилехь тест хьажа, цуьнан хаттарш талла. Цу онлайн хьалхадаьккхина балл цуьнан билгалдаьккхина тӀехьанашца цхьаьна хьажа. ХӀокху процентилан таблице идеальни, конвенционни шкала кхетаман хьехам бу; цо Helibrain-н репрезентативни нормаш хьалха ца йо.
Хаттарш
130 — 130% нийса жопаш дуйла хьокху?
ХӀан-хӀа. Билгалдаьккхина шкала тӀехь цо йуккъера маьӀнаца нисъелла 2 стандартан къастамашна тӀехь хилар хьахьокху; процентиль хисап кхечу хисапан белгалло ю. Neisser et al., 1996
100 IQ хӀора возрастан йуккъера хилар дуй?
ХӀаъ, возрастна нормализаци йина шкалан конвенцешка. Хаттаршна йозанан нийса балл возрастца хийцалуш хила мегар. Pearson, 2020
ХӀокху таблице массо онлайн баллан тӀехь лелайо мегарий?
ХӀан-хӀа. Баллаш цу декъан нормашца кхетамбан тестна нийса нормализаци а, тешамаш а хила деза. International Test Commission, 2001
Хаамийн хьасташ
- Neisser et al. (1996). Интеллект: хууш дерг а, хууш дац дерг а..
- Pearson (2020). WISC-V кхетамбан отчёт: баллашан маьӀна..
- International Test Commission (2001). Тесташ лелош хилан хьалха йолу международа гӀирсаш..
- Raven (2000). Raven-н прогрессивни матрицаш: культура а, заманца къастам а..
- Carpenter et al. (1990). Цхьана интеллектан тесто хӀун хьахьокху: Raven-н прогрессивни матрицашка процессашан теоретически кхетам..
- Hampshire et al. (2012). Адаман интеллект декъашхойнга декъало..
- Scharfen et al. (2018). Кхетамбан тесташ тӀехь жоп даларна гӀон: мета-анализ..
- Hedge et al. (2017). Тешамашан парадокс: хӀунда дика хьажамашца кхетамбан хаттарш стагана юкъара къастамаш тешам болуш ца йо..
ХӀара агӀо хьостанна хьеха: 115, 130 а, 145 а йолу IQ баллашан процентильш хӀун ду?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ce/answers/iq-score-percentiles-explained. CC BY 4.0.
← Кхин жоьпаш хьажа