Английски книжка деша хьуна милашна хьажа деза?

Таблицехь арифметика текстехь долу белгашка доьзна, текст кхетар хьажаран тест дац. Белгало — текстехь цхьа дош дӀахьуьйцуш долу хьал. Йовзаш йоцу цхьа дош тӀехь-тӀехь дӀахӀоттача, хьалхарчу дошан массо хӀоттам лору. Дошан тоба — дошамашан гӀуллакх говзаран кӀезиг дакъа. И дакъош хьалха меттица хувцаран, хьажамаш нийса дуьйцуш санна хетар, амма кхетарна долу билгало нийса йоцу хиларна доьхьал хуьлу. Nation, 2006 Brysbaert et al., 2016

8,000–9,000 хьажам муха хилира?

Nation-н хьажамашкахь, английски меттан йозанган а, дуьйцаран а текстехь милашна йовзаш долу дошан тоба дӀа-юьллуш долу цхьа списокаш лелийна. Цхьана шартан тӀехь ду и хулуш: гӀо доцуш кхетарна 98% дош йовзаш хилар дезахь, таллам хилина йозанган материалшна и дошан къастам чам кхочуш хилла. ЦӀераш а, йуккъера кепаш кхетош хьажар а анализан дакъош ду, массо Ӏамийнарна йукъара хьалхарчу билгалонна тӀехь дӀатесна хила йиш яц. Nation, 2006

Дошамаш хьисапашка тӀехь кхечу талламашца гойту, леммаш, дошан тоба а, йозанган кепаш а ахьа хьисапаш башха хилар. 8,000 тобан хьисап 8,000 леммаш дуьйцуш долу тестан хьисапца тӀехь нисъян йиш яц; английски меттан массо дошан къастам а дац. Brysbaert et al., 2016 Nagy et al., 1984

98% дош йовзаш хилар — кхетарна чӀогӀа билгало юй?

Schmitt, Jiang а, Grabe а 8 пачхьалкхера 661 декъашхочунга ши текст йеша хьийзира. Цара дош йовзаш хилар а, текст кхетар а юкъахь йоккха дагахь кхетарна гӀуллакх хилийра, амма кхетар цхьана хенахь чӀогӀа кхачан йоккха аьтто хилар а хьагойтуш долу цхьа билгало йоцуш. Церан хьажамашца, академически тексташна 98% дош йовзаш хиларна кхочуш хьажам хила тарло; хӀора текст кхетар-кхетар доцу аьтто дац. SCHMITT et al., 2011

Книжкаш цхьана кепара яц

Йовзаш долу туьйра, Ӏилманийн текст а, хьалха хилла долу роман а дошамашца а, хьалха хьан доьзна хаамашца а башха бу. Дошан дакъан хьажамца дешан гӀуллакхаш, туьйра кхетарна деза хьаьжар а, предметан хаар а ца йоху. Дешаран тезалан талламашца а гойту, дешаш тӀехь кхетар а, царах кхетар а башха даш ду. Nation, 2006 Brysbaert, 2019

Текстехь дош йовзаран хьалхарчу меттигехь ду рецептивни хаар, амма деша хьалха дош цхьа дакъа тӀехь йовза тарло. Хьажа, дагахь хилар а, дуьйца лелор а башха хилар йоьзна талламашца гойту, дош йовзаш ду аьлла хьажарца текстехь цу дошан массо маьӀнаш кхачанза ца йовзу. Laufer et al., 2004 Webb, 2008

Ца дика дешаш долуш а деша аьлла йиш юй?

ХӀаъ: и хьажам таллам хилина материалашна гӀо доцуш дешаран дакъах доьзна, деша рицкъача хиларца дац. Дешан йоккха гӀо, тӀаьхье, башха дешаран мурад хӀоттам хувцадо. Дошам лелош дешар — гӀо доцуш дешан хьолах башха гӀуллакх ду. И хьисап материал хьалха муха лаха хаьржарна гӀо дойта деза; тестехь цхьа хьисап кхочуш хилча тӀекхаччалц дешарна тосуш дац. Nation, 2006

ТӀехь-тӀехь кхечу хенахь дош хьоьхуш хилча, дошан хаарна башха кепаш кхолла мегар ду, амма тӀехь-тӀехь хьоьхуш хиларца хӀора дош билггал Ӏамийна хиларна хьажамаш яц. Кхетар а, хӀунда гӀо деза а леладе; гӀо доцуш дешаран тезалла яьллачунна кхоьллина болу дошамашан хьисап хӀора жима хьажамашна а йукъахь гӀо дойтац. Webb, 2007

Шераш, зуда/стаг, кхечу меттанашна муха ду?

ХӀара английски меттан текст йовзаш хиларна таллам ду, шерашца я зуда/стаг хиларца доьзна говзаллин норма дац. Кхечу меттанашкахь дошан кепаш а, дошан тобаш а башха хьисап хуьлу; кхечу жамӀашна дошамаш башха деза. Хьисапийн дакъош лар ца луш, и билгало кхечу меттанашка тӀе дӀаяздарца талламийн маьӀна тӀера кхочушдо. Nation, 2006 Brysbaert et al., 2016

Практически пайда даларна хаттар ду: хьан хаьржина гӀоца книжкан чоьнан мила хьуна кхеташ ю? Дош йовзаран хьисапца контекст бен хила тарло, амма билггал цу материалехь жима кхетарна хьажам хьан мурадна йоккха дошамашан билгало тӀехь долу хьажам бу. SCHMITT et al., 2011 Laufer et al., 2004