Шолха мотт билгалбеш долчера нахана Струпан тестехь хьалха хила мегар дуй?

Струпан талламна хеттарш, кхин долу гӀуллакхаш, 3-чу таблицехь ду. И стандартехь нисйина башхалла ю, 12% хьалха хилар а ца ю, цхьан стагана пайда хир хилар хьалхе хьажам а ца ю. Таблицехь йолу ниссам нисъян хьалха хьалхе хьажам а, кхетам нисъян тӀаьхьа долу папирехь йолу хьукмат а цхьаьна хьажа деза; хьалхе хьажам йолу позитиван хьал цхьаъ ларйар талламан чулацам дӀатесар хир ду. Lehtonen et al., 2018

ХӀунда пайда хилар хьахийна?

Цхьаьна ца долу батташа лелош хилар, ойланан кхочушдар лардан хьажа езаш хиларна, хетарехь нийса хеташ долу билгало ю. Амма хетарехь нийса механизмашна кхачам болу далил деза. Paap а Greenberg а болхашца хьахийна, кхин долу ойланан гӀуллакхаш, цхьа шолха моттан пайда боху цхьаьна кхетам хиларна, церан баллаш юкъара хиларна далил деш йац. Paap et al., 2013

Струпан тестан юкъахь а дукха декъашхо ю. Дошаш, даггара бовзаш йолу хьесапаш, жоп банаш а, хьалха хьажа лерина йолу хьал а цу тӀехь чулацамашца йовзу. MacLeod-н таллам а, клиникехь хьажамаш бан мета-таллам а хьалхе хьажийна, цу тестан чулацам цхьаьна мотт кхеташ йолу ойла дӀахӀоттор йолу метр хьажарца ца къастор. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017

Тест йолу мотт чулацамехь дуй?

Язйина дош хьажа кхеташ долу гӀуллакхашца мел йовзийна, цул дукха дукхачу дагӀа цхьаьна хилар хир ду. Хьалхалера тестехь хезаш йолу жоп дезаш хилар билгалдоккху; талламашца тестан версин башхаллаш а йовзу. Цу тӀехь мотт а, жоп бан йоза а цхьаьна лардан деза, амма шолха мотт билгалбеш долчера нахана цхьана хьажаман чулацам тӀе а ца ло. Stroop, 1935 MacLeod, 1991

Декъашхойн башхаллашца цхьан стагана хьажа ца ло

Цхьаьна хьалхе хьажам ца хилле а, нахана юкъахь хьалхе хилар дукха цхьаьна хилар хир ду; цхьан стаган хьисап хӀунда хувцалуш хилар а кхетам ца ло. Хьажамашна хьалхе хилар ца хеташ йолу талламашца а, классически долу кхин долу гӀуллакхаш декъашхошна юкъахь башхаллаш хьажа долу хиларна тӀехь иштта тӀехь хила йиш йац. Интернет браузерехь кIезиг хенахь тест ярца, цхьан моттан тӀехь хьалхе хиларна схьахьажан йиш яц. Hedge et al., 2017

Къенахой чулацамехь шолха мотт билгалбеш долчера нахана къенахой вукхах долу age-by-age я доьзалан башхаллаш йолу Струпан хьалхе хьажамаш хьахийна бац. Цу хьукмат дӀахьедан йиш йац, балахошна, хӀора моттан парна я шолха моттан хьалхе хилар цхьан хиллачу дӀахьедамашна. Кхин декъашхойн тобба йолуш, цунах лаьцна кхочушчу далил деза. Lehtonen et al., 2018

ХӀунда хьажам а, нисдар а хьалхе ду

Браузерах хенан хьисап системан башхаллина тӀе хеташ ду; Струпан тестан хьисапаш а тестан версин тӀе хеташ ду. Клиникехь мета-анализан болхашца хьахийна, цхьаьна хьажамаш чулацамехь йолу башхаллаш хьажаран методехь тӀе хета йиш йолу. И хьажамна тӀехь юкъара дӀахьедар ду; шолха мотт билгалбеш хилар клиникин чолхе ду боху далил дац. Anwyl-Irvine et al., 2020 Lansbergen et al., 2007

И тест йолуш хьо хӀун кхетам бан йиш хир ю?

Дешниг а, хьалхе хьажар а цхьаьна къийсам болуш хиларх пайда эца. Хьан хьалхе хьажамаш чогӀа хьажаш хилча, мотт, телефон/компьютер, жоп бан метод а, хьисап а цхьаьна ларде. Жопашна хаттаралла а, жоп баран хан а цхьаьна хьажа, хьалхе хилар цхьаьна шолха моттан пайдан далил ду бохуш кхетам ма бита. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017

Цу далилша мотташ Ӏамадаларна къийсам йина йац, я цунца ойланан пайда хилар ду боху хьалхе дуьйна. Цуьнан жоп хӀинца кӀезиг долу хаттарна ду: кхузара къенахой талламашца, публикацин ниссам хьажаран тӀаьхьа, кхин долу ойланан кхочушдарх пайда юкъара хиларна кхочушчу хьалхе хьажамаш йац. Цхьана моттан Ӏамал а, кхечу моттехь къамел дарна пайдан хилар а кхин башха чулацамаш ду. Lehtonen et al., 2018 Paap et al., 2013