Хьалха долу далилш а, хьисапаш а
| Билгало | Хезаш долу хьисапаш диц ца даран таллам | Цхьана хьисапан гуш долу жамӀ |
|---|---|---|
| Хаамаш | Хезаш долу хьисапаш тӀехь-тӀехь дӀаделла | Экран тӀехь хьисапаш гуш ду |
| Группашка декъаран амал | Хезаран ханна а, тактиках а дӀахӀотта | Гуш йолу меттигашца группашка декъар хила мега |
| ЖамӀан маьӀна | Талламан дицдар а, тохаран къайла а лору | Тестан юкъара къайлаш лору |
| ТӀекхачаран хувцал | Билгалйина дац | Билгалйина дац |
Хезаран таллам тӀехь 18–65 шо кхачалц болу 763 йукъара нах болуш бу. Традиционни хьалхарчу юкъара жамӀ 6.35 хилла, амма кхин а дика талламан тӀехь кхочушдаьккхина максимальни жамӀ юкъара 6.77 хилла. Цхьана талламан юкъарачу къастамашца хьажа а, къайла йолуш йолу жамӀан хьалхе дӀаделлачу гӀирсана маьӀна билгалдаккха деза. Woods et al., 2010
Хаамаш дӀадалар хийца, гӀуллакх а хийцалуш ду
Болх барна йозанашца йолу теорийш дуьйцу, дӀахӀоттам а, къобалдар а — вербальни а, гуш-меттигашка йозуш а долу кхетамаш ло. Йозан хьисапаш а дешнашца кхетош хила тарло, цундела къаьсташ хилар дика гуш долу хьажам а, хезаш долу хьажам а цхьана маьӀна дац. Материал муха дӀаделла а, адам хӀун до а лору. Baddeley, 2012
Цхьана тӀехь-тӀехь долу хьисапаш гуш хиларо уьш группашка декъаран шеко йолу. Чанкнашка декъаран талламаш тӀехь-тӀехь йолу чулацамаш муха цхьаьна кхетош долу хьажа; пайда деш долу жамӀ хьисапашан бӀешераш цхьана хьисапаш долуш хиларна бен, кхетош йолу дӀахӀоттамна ю. Цхьаьна гуш хила тарло дата я кеп, цхьана лоьмара хьисапашна дукхахьара кхетам болу. Mathy et al., 2012 Miller, 1956
Гуш долу жамӀ лакха хиларо дицдар кӀезиг хилар гайта ма до?
ХӀаъ, талламан гӀуллакх а, хьал а йолуш бен. Талламаш къастош хиларо дӀахӀоттаман хан, тӀехь-ойланан амал, жоьпах долу кеп а, къадар лахаран къайлаш а хувцалуш ю. Къадар къасторан методика тӀехь долу талламаш а, и деталаш метрике хьажа дезаш хилар а билгалдо. Цхьана кепехь дика жамӀ хилларо хӀора болх барна йолу дицдар кхетам дика хилар ца билгалдо. Conway et al., 2005
ХӀунда хуьлу?
Дицдар къадарш тӀехь къастам долуш хилар муха хила мега
Cowan-н чанкнаш къасторан доктрина дӀахьалхе долу шартӀаш тӀехь а, кхетам даьккхаран а, дуьххьарлера дицдар лелош а йолу пайданаш кӀезиг даран хьоле чанкнашна хьаьжна ю. Дийнахьара хьисапаш диц ца даран гӀуллакхна и тӀехьарчу амалш тӀе пайда хила тарло. Цундела чанкнашан меттиг йукъара хьисапашца къасторца къаьсташ йолу бӀешераш а, талламан шартӀаш а цхьаьна лелош ду. Cowan, 2001
Талламан амал а, дика Ӏамал а хиларна мисал ду: Ӏамал даь адамо кхин а дукха хьисапаш диц ца долуш Ӏамийна, цунна лелош йолу кхетамаш кхиамашка хьалха дӀахӀоттош. Амма цу Ӏамалех цхьаьна долу болхашна кхочуш хьалха ма дӀахьадо. И Ӏамало Ӏамийна амал билгалдо, амма хӀора адаман кӀезиг ханна лору дицдар кхетам цу гуш долу хьисапашан къадаранна тӀекхачна кхиамаш бен бац. Ericsson et al., 1980
Шо а, стаг а лаьцна нормаш муха?
Нормашка тӀе болх барна амал, хан, мотт, жоьпан таронаш а, къастоман система а нийса хила деза. Хезаран гӀуллакх дӀахӀоттош хилла йоккха лахар гуш долу браузеран тестна шоца а, стагца а кхеташ йолу хувцалалур яц. Цу нормашна йукъарча юкъара жамӀ хӀора онлайн-тестна тӀе лелош хилча, талламан ишарш персональни рейтинг хила ца мега. Woods et al., 2010 Conway et al., 2005
И кхетам хьисапаш лаьцна долчу гӀуллакхашна тӀера а юьхалуш ю: мета-талламашка гуш ду span-тесташ а, n-back-тесташ а кӀезиг цхьаьна дӀадолуш ду, царна цхьана маьӀна лур яц. Цундела гуш долу хьисапаш дика хиларо n-back жамӀ я IQ къастам билгалдо яц. Redick et al., 2013
Шен хьол хьажаранна, хӀора кеп къаьсташ лело, дӀадалар а, жоьп а цхьаьна кхочушде, хьисапаш хьалха ца лелош кхетийна я группашка декъийна хилар а язде. И кхачамаш шен бен къастамаш кхета дика дой, амма царна нийса йолу нормаш я клиникан тӀехь тӀечуьра тӀечуьра бен къастамаш ца кхоллу. Woods et al., 2010 Mathy et al., 2012
Йовза хьалххе тест хьажа
Хьисапаш диц ца даран тест
Гуш долу хьисапаш диц ца даран тест кхочушде, жамӀ цу тестан жамӀ хилар билгалде. Хезаран span-тест а лелош хилча, цу жамӀ къаьсташ язде. Цхьана тестан лаккхара кхиам кхин тестан юкъара жамӀ я къадар лахаран къайлаца кхетош ма де.
Хаттарш
Хезаран а, гуш долчу а жамӀаш цхьаьна хила деза?
И хила дезар цу хаамашца билгалйина дац. ДӀадалар, тактика а, жамӀ къастор а къаьсташ хила тарло. Woods et al., 2010 Baddeley, 2012
Гуш долу хьисапашна вербальни дицдар а пайда хила мега?
ХӀаъ. Нахо йозан материал дешнашца кхетош хила тарло; дӀадалар кхоьллина хиларо цхьа дицдар система бен пайда хилар ца билгалдо. Baddeley, 2012
Цхьана кепан IQ тест кхин дика дуй?
Цунна нийса къастамаш бина хила деза. Билгалйина кепехь лакха жамӀ хиларо хӀора хьалхе йолу кхетамашкахь лакхалла билгалдо яц. Conway et al., 2005
Хаамийн хьасташ
- Woods et al. (2010). КӀезиг ханна вербальни дицдар дика талларан хьисапаш.
- Cowan (2001). КӀезиг ханна дицдарехь магически хьисап 4: кхетам лардан къадар хьажар.
- Miller (1956). Магически хьисап 7, плюс я минус 2: хаамаш кхетан таронашна бехк болу чулацамаш.
- Baddeley (2012). Болх барна лору дицдар: теорийш, моделаш а, тӀехь къастамаш а.
- Conway et al. (2005). Болх барна лору span-тесташ: методика хьажар а, леларан гӀирс а.
- Redick et al. (2013). Комплексни span а, n-back-тесташ а: дицдар мета-таллам.
- Ericsson et al. (1980). Дицдарна Ӏамал Ӏамор.
- Mathy et al. (2012). ХӀунда магически ду магически хьисапаш? Чанкнашка декъар а, кӀезиг ханна дицдарехь хаамаш кхетош а.
ХӀара агӀо хьостанна хьеха: Хезаш долу хьисапаш диц ца даран къадар гуш долу хьисапаш диц ца даранца цхьана дуй?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/ce/answers/auditory-vs-visual-digit-span. CC BY 4.0.
← Кхин жоьпаш хьажа