ƝƐNAJƐ DƆƆNIN BI

Jateli dɔɔninw. Daminɛ kura.

Kafoli, bɔli, jɔyɔrɔgosi ni tilali ɲininkali dɔɔninw. Baara kelen kelen bɛ se ka yɛrɛsɔrɔ yɔrɔ ɲuman na. I ka tile taa-baaraw kɔlɔsi t'a la, i ka taaɲɛma tunun t'a la.

Ta dantigɛli la
A ye fɔlɔ tuma bɛɛSɛbɛnko la donni t'a la · Jatigɛ t'a la
Jateli taamasiɲɛ naani sigilenw kalanan sɛbɛnni dafalen ni kalamɛn kelen ni.
I ka kalan min bɛ yan, o bɛ daminɛ…
Fɛɛrɛ min bɛ kalan ni baara ye.

Cɛnɛya kunnafoniw bɛ mun fɔ

Fɛɛrɛ dɔ lajɛ jaabi kelen kɔfɛ: jateli dɔ fɛrɛfɛrɛ, fɔlɔ ka nimɔrɔ kɛ jɛlen ka a yɛlɛma, walima tilali kɛ jɔyɔrɔgosi ye. Nin ɲɛnajɛ ye jateli kɛcogo lɔnni ye. Ɲɛnajɛ sariyala yiriwa tɛ fɔlɔ ye hakili janya yiriwa kosɔn.

Jateli fɛɛrɛ kelen kelen ka yɔrɔ yɛrɛ. A ka 3 ɲininkaliw kɔnɔ, 3 jaabi ɲuman bɛ a ɲɛfɛ yɔrɔ kelen; 1 walima o jukɔrɔ bɛ a lajigin yɔrɔ kelen. Ni o tɛ, a sigilen bɛ. Yɔrɔw bɛna cɛ 1 ni 5.

Hakili la jaabiw segin-seginni bɛ se ka kalan fɛn mara (Roediger & Karpicke, 2006). U ka lajɛliw ye kunnafoni gansanw ye, jateli trainer in tɛ. An bɛ jateli kalan di, a ma kɛ porogaramu min lajɛlen ye walasa hakili bɛɛ ka ɲɛ.

Simons ni baarakɛlaw (2016) ka lajɛli ye ko, fɛn minnu kalan, o kan ɲɛtaa kunnafoniw ka ca kosɛbɛ ni fɛn wɛrɛw kan ɲɛtaa yɔrɔw ye. O baaraw ye kalan baara dɔw ye, u tɛ dantigɛli dantigɛlanw ye walima furakɛli la ladilikanw.

Waati-jalabɔnen dɔ fɛ ka lajɛ wa? Jateli kɛsɛkɛsɛ dantigɛli

Sira kuntalen dɔ yirali min bɛ fɛn dɔw hakili la jɛɲɔgɔnna.

Jaabi dɔw minnu bɛ nafolo di

Baaraw bɛɛ ye baara foroba ye wa?

Ɔwɔ. Sɛbɛn bɛɛ, ja lisiti, kuncɛw ni backupw ye foroba ye; i ma kan ka i sɛbɛn ani pub tɛ yen.

O bɛ n IQ walima n hakili bɛɛ ɲɛ wa?

An tɛ o fɔ. Nin kalan kɛrɛnkɛrɛnnen na, ɲɛtaa ka fara a kan min ye i kalan fɛɛrɛ in dɔrɔn ye, i ka sigicogo ninw la.

N ni don dɔ kɛ kalan tɛ, mun bɛ kɛ?

Fɛn si tɛ fara ka daminɛ kokura. Jateli fɛɛrɛ kelen kelen bɛ se ka mara a sɛbɛn na. Kalan kɛ waati min na i b'a fɛ, i bɛ se ka a kɛ waati o bɛɛ.

Kunnafoniw ni kalan nata

  1. Dresler ni dɔw (2017). Hakili jɔyɔrɔ kalan bɛ sɛnsɛri nɛtuw yɛlɛma walasa hakili bɛ bon. Neuron.
  2. Simons ni dɔw (2016). “Hakili kalan” porogaramuw bɛ baara kɛ wa? Psychological Science in the Public Interest.
  3. Roediger & Karpicke (2006). Lajɛli kalan ɲɛtaa: Hakili lajɛliw bɛ kalan kɔfɛ mara waati jan na. Psychological Science.