Jira nataw ni nimɔrɔw
| Kɔrɔfɔli | Jateminɛ kɔrɔfɔli |
|---|---|
| Kuma min bɛ i hakili kɔnɔ bɛ mɔgɔ bɛɛ ma kalan ka teliya i ka kuma daɲɛna cogo la | Kalan silan ni kalan kan fɔli ka waatiw tɛ kelen ye; jɛɲɔgɔn cogo in ma kɔrɔta jateminɛw la |
| Kuma min bɛ i hakili kɔnɔ bɔra, o bɛ kalan faamuyali teliya kɛ | O cogo bɛɛ ma jira ko a bɛ kalan faamuya teliya |
| Dakunw seginli bɛ waati bɛɛ tɔnɔlɔya | Jateminɛ kɛrɛnkɛrɛnnenw bɛ jira ko kalan seginli bɛ faamuyali dɛmɛ |
| WPM fɔcogo ka bon, o bɛ kalan ɲuman jira | A ka kan ka kalan faamuya fana jateminɛ |
Kuma min bɛ i hakili kɔnɔ, mɔgɔw bɛ o fɔ cogo caman na. A bɛ se ka kuma da dɔ fɔ i hakili kɔnɔ, kuma ni jɛɲɔgɔn minɛli fitinin, walima kan ka daminɛ kɛɲɛ ni kuma yeliw. O ye jateminɛ kelen kelen ye. Kalan teliya lajɛli bɛ kan ni kuma cogo lajɛ, a bɛ fɔ ko kana miiri ko kuma da min ma fɔ i hakili kɔnɔ bɛɛ dɔɔya, o bɛ kuma ka kalan nafa bɛɛ bɔ. Rayner et al., 2016
Why faster eye movement is not enough
ɲɛw bɛ yeliw lajɛ fixations ni saccades fɛ, nka faamuyali bɛ daɲɛw lɔnni ni o kɔrɔw jɛɲɔgɔnya kan. ɲɛ yɔrɔyɛlɛma lajɛliw bɛ jira ko yeli lajɛli ni kuma ka kalan jɛɲɔgɔn bɛ baara kɛ. Jɔyɔrɔ digi teliya walima ɲɛw bali ka segin, o ma jira ko kalan kɔrɔ bɛɛ faamuyara. Rayner, 1998 CLIFTON et al., 2015
Schotter ni baara kɛlaw lajɛra cogo dɔ min bɛ daɲɛw kɔrɔkɔrɔ lajɛli tɔnɔlɔya, waati min mɔgɔw bɛ kalan kɔfɛ, o ka segin o lajɛli la. Kalan faamuyali dɔɔyara. O lajɛli ma jira ko seginli bɛɛ ka kan; nka a bɛ jira ko kana ɲɛw ka ɲɛfɔgɔya lajɛ ka juguya dɔw ye min ka kan ka bɔ a la sisan. Schotter et al., 2014
Why some passages feel much faster
Daɲɛw lɔnni ni kan lɔnni bɛ baara kɛ cogo bɛɛ yɛlɛma. Kalan ni kan fila la daɲɛw caman jira ni daɲɛ lɔnni lajɛliw bɛ jira ko daɲɛ dɔ ma lɔn, walima kan dɔ ma kalan kosɛbɛ, o bɛ se ka baara teliya dɔɔya. O ma jira ko kuma min bɛ i hakili kɔnɔ ye sababu ye, hali n’i bɛ kuma in ka bon fɛnɛ fɛnɛ yira kalan jugu ni kalan ka gɛlɛn. Whitford et al., 2012 Brysbaert et al., 2016
Munw bɛ a yɛrɛma?
Mun na kalan ɲɛfɛfɛ kɔrɔfɔli?
Kalan ɲɛfɛfɛ bɛ se ka nafolo sɔrɔ n’i b’a fɛ ka kuma kun dɔ yɔrɔ lɔn walima ka kunnafoni lajɛ. A bɛ kunnafoni dɔɔnin lajɛ; o ka kan ka jateminɛ ni kun min bɛ yen. Kalan teliya lajɛli bɛ o fɔ yɔrɔ kelen, ni sɛbɛn bɛɛ faamuya ni waati dɔɔnin kɔnɔ, o ye fɛn wɛrɛ ye. Kalan ɲɛfɛfɛ ka teliya ma jira ko kunnafoni bɛɛ faamuyara cogo kelen na. Rayner et al., 2016
Mɔgɔkɔrɔw jatew fana tɔgɔbɔlen don. O ye Angilɛkan kalan baara jateminɛw ye, mɔgɔ kalan kosɛbɛ caman la, a tɛ jatew ye mɔgɔw si bɛɛ ni kanw bɛɛ kelen-kelen-kelen na. Denmisɛnw, mɔgɔkɔrɔbaaw ni kan fila kalanlaw kana jateminɛ kelen kelen kan walima kuma min bɛ o hakili kɔnɔ ka dɔgɔya kan kɛlɛya kɛ. Brysbaert, 2019
Mun bɛ dɛmɛ, suppression fɛɛrɛ dɔ tɛ?
Sɛbɛn min bɛ ɲɛsin i ka kun ma, o kalan; i ka faamuya lajɛ; ka kan ni kunnafoniw lɔnni ka bon. Kalan lajɛli bɛ sɛbɛn dɔrɔn ko ni kuma lɔnni ye fɛn nafolo ye, nka a ma kɔrɔfɔ ka kuma dɔrɔn jate, walima kalan teliya ka bon waati bɛɛ. Daɲɛ lɔnni jateminɛ fana bɛ sɛbɛn min bɛ kalan na daɲɛw jate; o tɛ kalan teliya sɔrɔli fɛɛrɛ kabako ye. Rayner et al., 2016 Nation, 2006
I yɛrɛ jateminɛ la, kalan sɛbɛn kura dɔw lajɛ, ka faamuya ni waati bɛɛ jateminɛ. Ni fɛɛrɛ dɔ bɛ WPM teliya nka i tɛ se ka sɛbɛn kɔrɔ fɔ, o fɔ ko o ye jɛɲɔgɔn ka juguya ye. Kuma min bɛ i hakili kɔnɔ ka dɔɔya, o dɔrɔn ma jira ko kalan ɲuman na. Rayner et al., 2016 Schotter et al., 2014
Kun tɛmɛlen ye sɛbɛn ɲuman faamuya cogo ɲɛtaa ye. Kalan dantigɛli min bɛ browser kɔnɔ, kunnafoni si ma jira ko kuma min bɛ i hakili kɔnɔ bɔli bɛ hakili ka bonya waati bɛɛ, walima kalan ka kan lɔnni dantigɛliw bɛɛ bɔ ka ban. Rayner et al., 2016 CLIFTON et al., 2015
I ka testu baara kɛcogo fɔlɔ min bɛ ɲɔgɔn na
Kalan kɛsɛkɛsɛ dantigɛli
Kalan kɛsɛkɛsɛ dantigɛli lajɛ ni i ma kuma min ma lɔn ka bɔ i hakili kɔnɔ cogo kura dɔ fɔlɔ. Kalan faamuya jate waati ni kelen na. Ni i bɛ kalan cogo dɔ lajɛ, o lajɛli jateminɛ ko sɛbɛn dɔrɔn na ye, a tɛ kuma min bɛ i hakili kɔnɔ jateminɛ min bɛ se ka dafa ye.
ɲininkali dafɛw
Kuma min bɛ i hakili kɔnɔ, o ye kalan juguya kɛlɛya ye wa?
Jateminɛ ma o kɔrɔfɔ ka kɛ fɛn bɛɛ ye. Kuma kan ni jɛɲɔgɔn fɛ baara kɛ ni daɲɛ bɛɛ fɔ a kan na, o tɛ kelen ye. Rayner et al., 2016
N ka kan ka kalan kɔfɛ seginli bali wa?
Ayi, cogo bɛɛ la. Jateminɛ dɔ kɛrɛnkɛrɛnnen bɛ jira ko kalan seginli bɛ faamuyali dɛmɛ. Schotter et al., 2014
N bɛ se ka kalan ɲɛfɛfɛ dɔrɔn kalanni la wa?
Ɔwɔ, nka a lajɛ ko kunnafoni dɔrɔn lajɛli ye sɛbɛn kun lɔnni walima kunnafoni ɲini kosɔn, a ma jira ko kalan ka kɔrɔ bɛɛ faamuyara waati jate la. Rayner et al., 2016
Lajɛli kunnafoniw
- Brysbaert (2019). Mɔgɔw bɛ daɲɛ joli kalan miniti kelen kɔnɔ? Kalan teliya lajɛli ni jateminɛ jɛɲɔgɔnya.
- Rayner et al. (2016). Kalan caman, waati dɔɔnin.
- Rayner (1998). Kalan ni kunnafoni baara kɛli la ɲɛ yɛlɛma: A san 20 jateminɛw.
- CLIFTON et al. (2015). Kalan ni kunnafoni baara kɛli la ɲɛ yɛlɛma: Keith Rayner san 40 baara kɔrɔta.
- Whitford et al. (2012). Kan fila ka baara kɛli bɛ kan fɔlɔ ni kan filanan daɲɛ jate cogo yɛlɛma: Sɛbɛn paragrafu kalan tiɲɛna ɲɛ lajɛli jateminɛw la.
- Nation (2006). Daɲɛ joli lɔn ka kan kalan ni lamɛnni na?.
- Schotter et al. (2014). I kana daɲɛ min kalan fɔlɔ dɔrɔn la dafa.
- Brysbaert et al. (2016). Daɲɛ joli an bɛ lɔn? Daɲɛ lɔnni jatew: Daɲɛ dantigɛli, kan ka i ka sisan kunnafoni min ye, ni mɔgɔ cɛɲɛgɛya.
Ɲɛ nin jira i ka bɔyɔrɔ ye: I ka kan ka kuma min bɛ i hakili kɔnɔ dabila walasa i ka kalan teliya?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/bm/answers/subvocalization-and-reading-speed. CC BY 4.0.
← Jaabi wɛrɛw lajɛ