Cɛw ka fɛn yɔrɔyɛlɛma hakili ka bon ka tɛmɛn musow ta kan wa?

Voyer ni a teriw ka jateminɛ lajɛli ye kunnafoniw tila dantigɛli yɛrɛ ni kɛcogo fɛn dɔw kɔrɔ. Linn ni Petersen ka jateminɛ kɔrɔlen fana bɛ fɛn yɔrɔyɛlɛma, yɔrɔ filɛli ni yɔrɔ miirili lajɛ ka a dafarali. Nɔgɔya nimɔrɔ kelen in tɔgɔya ko cɛ ni muso farali yɔrɔ lɔnni bɛɛ la, o bɛ farali in bɔ a kɔrɔ la. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985

Fɛn yɔrɔyɛlɛma baara bɛ mun ɲininka?

Shepard ni Metzler ka ɲɛsin ɲininiw ye mɔgɔw ka ɲɛnabɔ ɲininka fɛn kɔnɔfɛnw yɔrɔyɛlɛma kɔfɛ. Vandenberg ni Kuse ye kunnafoni dantigɛli dɔ dabɔ mɔgɔjama ye, a ni a yɛrɛli filɛli ni dantigɛli cogo. Navigatɛri kɔnɔ baara dɔ min bɛ fɛnw wɛrɛ, waati dafalen, walima jaabi sariya wɛrɛw kɛ, o ma a ta dantigɛli cogo sɔrɔ o la pewu. Shepard et al., 1971 Vandenberg et al., 1978

O fana bɛ kɔrɔ ye ko jaabi tilennen farali, baara ban waati farali, ni waati dafalen kɔnɔ fɛn minw ye dantigɛli farali, olu tɛ jaabi kelen ye. Dantigɛli cogo ye kunnafoni in dɔ ye, a tɛ fɛn fitini ye min bɛ se ka bɔ a la. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985

Cɛmancɛ farali bɛ kɔrɔ ye mun ye mɔgɔw ka kunnafoniw jɛɲɔgɔn na?

A tɛ kɔrɔ ye ko cɛw bɛɛ ka baara ka ɲɛ ka tɛmɛn musow bɛɛ ta kan, walima ko cɛ ni muso dantigɛli bɛ se ka ɲɛfɔ mɔgɔ kelen dantigɛli la. Hyde ka lajɛli bɛ cɛ ni muso hakili kunnafoni faraliw jateminɛ jɛɲɔgɔn kan, ka faratiya caman ni dantigɛli min bɛ bɔ baara la jira. Cɛjama kunnafoni tɛ mɔgɔ kelen kelen kunnafoni tigɛli ye. Hyde, 2005

Ɲininiw bɛ sababu lɔn wa?

Farali ye a ye, o tɛ biology, taama, fɛɛrɛw, dantigɛli dabɔcogo, walima olu jɛɲɔgɔn baara sababu kelen-kelen na. Meta-anali minw bɛ jira in na, olu bɛ jaabiw ni jaabiliw fɛn dɔw lajɛ; olu tɛ se ka sababu kelen kɛ mɔgɔ kelen kunnafoni ye. Yiriwali cogo fana bɛ bɔ dantigɛli la, a tɛ san kelen ye min na yɔrɔ farali bɛɛ bɛ mɔgɔ bɛɛ la. Voyer et al., 1995 Linn et al., 1985

Kalan ni baarakɛli bɛ jaabi yɛlɛma wa?

Uttal ni a teriw ka yɔrɔ kalan meta-anali ye kalan ka cɛmancɛ dɔ jira: Hedges' g = 0.47, k'a dafa dantigɛliw kɔfɛ. Jateminɛ in bɛ yɔrɔ kunnafoni kalan fɛn caman lajɛ, a tɛ fɛn yɔrɔyɛlɛma kelen ye, ani a tɛ Helibrain jogo ye. A bɛ yɔrɔ baara yɛrɛmarali jira, nka a tɛ nɔgɔya kelen-kelen lajɛ walima cɛ ni muso farali bɛɛ bɔlen jira. Uttal et al., 2013

Dantigɛli filɛli kɔfɛ ɲininiw fana bɛ yiriwali jira hakili baara dantigɛliw caman na. O de la, jaabi ɲuman min bɛ sɔrɔ kokura, a ka kan ka ɲɛsinnen filɛli dɔ ye min bɛ dantigɛli kɛra kokura ni baara lɔnni jateminɛ, sani ka a kɛ hakili baara bɛɛ yɛlɛmani sababu ye. Scharfen et al., 2018

I bɛ i yɛrɛ jaabi ɲɛfɔ cogo di?

Fɛn ja, waati dafalen ni dantigɛli cogo to kelen ye, ka baara kɛsɛkɛsɛ ni jaabi tilennen lajɛ. Kɔrɔlɔnni kunnafoni ɲininiw bɛ hakili to a la ko baara ɲinini dɔ tilennen tɛ mɔgɔw ka dantigɛli yɔrɔ lajɛli sabatili la kelen ye. Jaabi kelen min sɔrɔ waati dɔɔnin kɔnɔ, o tɛ kunnafoni jugu ye ko i ka yɔrɔ hakili bɛ sabati mɔgɔya fɛn ye. Hedge et al., 2017

A ka ɲi ka jaabi ɲɛfɔ baara yɛrɛ kɔrɔ la: fɛn min yɔrɔyɛlɛma walima sariya minw gɛlɛn, olu lɔn, ka yiriwali lajɛ fɛn kura minw bɛ se ka ɲɛsinnen kɛ dantigɛli kɔrɔlenw la. Jateminɛ bɛ yɔrɔ lɔnni kalan se jira, nka mɔgɔ kelen ka yiriwali tɛ lɔn. A tɛ se ka jira ko cɛ walima muso dɔ tɛ se ka fɛn yɔrɔyɛlɛma, walima ko o jogo bɛ hakili bɛɛ bonya. Uttal et al., 2013 Hyde, 2005

Dantigɛli 286 faraliya nimɔrɔ bɛ kunnafoni kɔrɔlen kelen ka lajɛli bonya jira. I kana o jateminɛ kɛ sisan ka mɔgɔ lɔn dantigɛli cogo ni mɔgɔjama lɔnni jɛɲɔgɔn ye, walima nimɔrɔ min na i bɛ se ka navigatɛri kɔnɔ hakili dantigɛli minw bɛ ka ɲɛlajɛ. Voyer et al., 1995