Jira nataw ni nimɔrɔw
| Jatebɛɛ min bɔra mɔgɔsiya kɔnɔ jatebɛɛ lajɛli la | Jate | Kɔrɔfɔli |
|---|---|---|
| Stroop kɔnɔ, dɔgɔyali kɛlɛla dɔfɛ | Hedges' g = 0.12 | Sɛbɛnni bɔli dɔgɔyali la hakɛ lajɛlen kɔ fɔlɔ |
| A ka 95% hakɛ daminɛ ni laban | 0.03 ka se 0.20 ma | Mɔgɔsiya cɛ farali fitini |
| Jatebɛɛ bɛɛ la kɔfɛfarali kɔfɛ kɔfɔli | Kɛcogo ɲuman yɔrɔ bɛɛ tɛ sabati | A tɛ fɔ ko mɔgɔ bɛɛ ye kelen ye |
Stroop kunnafoni dafalen bɛ Tablɔ 3 kɔnɔ. O ye farali jatebɔlen ye, a tɛ kɔrɔ ye ko kɛcogo bɛɛ ye 12% ɲuman ye walima mɔgɔ kelen-kelen ka se ye. Tablɔ kɔnɔ kɛcogo fitini, a dɔgɔyali kɔfɛ, ani sɛbɛnnafɛn kɔnɔ kɔfɛfarali kɔfɛ kɔfɔli bɛɛ ka kan ka lajɛ ɲɔgɔn fɛ; positiɲɛ kelen dɔrɔn ta, a bɛ lajɛli cogo tiɲɛni. Lehtonen et al., 2018
Mun na mɔgɔw ye kɛcogo ɲuman dɔ fɔ?
Kan fila walima caman lajɛli bɛ sababu min miiriliya la, mɔgɔw bɛ se ka miirili kɔlɔsili baarakɛcogo lajɛ. Nka sababuw miiriliya la ka kan ka jatebɔ tiɲɛnen ye. Paap ni Greenberg ka baarakɛ tiɲɛnenw bɛ ɲininka, executive baara caman bɛ kɛcogo kelen bɛɛ ye mɔgɔ kan fila fɔbaliw ɲɛnabɔni na, walima baara kelen-kelen ka jatebɛɛw bɛ se ka bɔ ɲɔgɔn na; baaraw ka jatefɔ kelen ye o ye a ma kɛ fɔlɔ. Paap et al., 2013
Stroop dantigɛli yɛrɛ fana bɛna minɛw caman lajɛ. Daɲɛw, kulɛriw, jaabi fɛɛrɛw ani daminɛ lajɛlen bɛ kɛcogo tɔɔrɔ hakɛ yiriwa. MacLeod ka lajɛli ni dantigɛli sariya lajɛli bɛ jira ko a tɛ se ka kɛ miirili kɔlɔsili dafalen ye min tɛ kanw na. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Dantigɛli kan nafa bɛ wa?
Sɛbɛn daɲɛ bɛ se ka dɛmɛ dɔ kɛ ni a bɛ mɔgɔ kalan minw yɔrɔ. Dantigɛli fɔlɔ bɛ jira ko kumakan jaabi min lɔnlen bɛ nafa bɛ yen; lajɛliw fana bɛ dantigɛli cogo caman kɔrɔfɔ. O bɛ sababu di ko kan ni jaabi cogo ka to ɲɔgɔn fɛ; o ma kɛ jateminɛ kelen ye balimakan fila fɔbaliw ka hakili nafa jatebɔli la. Stroop, 1935 MacLeod, 1991
Munw bɛ a yɛrɛma?
Mɔgɔsiya faraliw tɛ mɔgɔ kelen lɔn
Ni mɔgɔsiya farali fitini dɔ yelen fana, mɔgɔ caman jatebɛɛw bɛna ɲɔgɔn kunna, a fana tɛ fɔ mun na mɔgɔ kelen jatebɛɛ yɛlɛma. Kɛcogo ɲɔgɔn-paradɔksi lajɛli fana bɛ jira ko dantigɛli baara klasikiw caman tɛ mɔgɔ kelen-kelen jateminɛ kɛcogo lɔnni na, hali ni a ka dɔgɔyali faraliw bɛna yelen cogoya ɲuman na. Dantigɛli damadɔ browser kɔnɔ tɛ se ka fɔ kan walima kanw lajɛli min bɛ kɛcogo dɔ ye. Hedge et al., 2017
Mɔgɔsiya kɔnɔ lajɛli bɛɛ ma balimakan fila fɔbaliw ka Stroop dantigɛli kɛcogo bɛɛ bɔli, san bɛɛ ani cɛ musow hakɛw kɛlɛlɛ bɔ. O kɔfɔli ma kan ka kɛdenni ye denmisɛnw, kan jɛlen bɛɛ walima balimakan fɔcogo cogo bɛɛ la. Mɔgɔsiya dɔ wɛrɛ bɛna a yɛrɛ ka kunnafoni ɲuman nafa. Lehtonen et al., 2018
Mun na jate ni kɔfɛfarali nafama?
Browser kɔnɔ waati jateminɛ bɛ yɛlɛma jɛgɛnw ni sistemi bɛɛ la, ani Stroop jatebɔ bɛ yɛlɛma dantigɛli cogo bɛɛ la. Kɛnɛya dantigɛli meta-lajɛli bɛ jira ko dɔgɔyali jatebɔ fɛɛrɛ bɛ se ka mɔgɔsiya faraliw ka hakɛ yɛlɛma. Nin ye kɔlɔsili bɛɛ jatebɔ la, a tɛ se ka jira ko balimakan fila fɔli ye kɛnɛya banabɔ ye. Anwyl-Irvine et al., 2020 Lansbergen et al., 2007
Mun bɛ se ka kɔrɔya ni i ye a lajɛ?
Dantigɛli kɛ walisa i ka daɲɛ ni kulɛri kunnafoniw ka ɲɔgɔn kɛlɛ lajɛ. Ni i bɛ i yɛrɛ ka dantigɛliw jate ɲɔgɔn fɛ, kan, aparɛyi, jaabi fɛɛrɛ ni jatebɔ bɛɛ to kelen ye. Jaabi jugu hakɛw lajɛ ni jaabi waatiw, ka i jateminɛ yɛlɛma ta ka kɛ tiɲɛ ye balimakan fila nafa bɛɛ kan. Scarpina et al., 2017 Hedge et al., 2017
Kunnafoniw tɛ kanw kalan kɔfɛ; a fana tɛ fɔ ko o bɛ miirili dɛmɛ. A bɛ ɲininkali dɔ dɔgɔya: ni sɛbɛnni bɔli kɔfɛ lajɛlen, mɔgɔsiya kɔnɔ ka kunnafoniw ma kɛ sabati ye ko mɔgɔ bɛɛ ka executive dantigɛliw ka kɛcogo ɲuman ye. Kan lɔnni kelen-kelen ani mɔgɔ ye kan wɛrɛ fɔ ni mɔgɔw ye kunnafoniw bɔ, o ye nafa wɛrɛw ye. Lehtonen et al., 2018 Paap et al., 2013
I ka testu baara kɛcogo fɔlɔ min bɛ ɲɔgɔn na
Stroop dantigɛli
Stroop dantigɛli kɛ kan min na i bɛ kumaɲɔgɔn sɔrɔ, ka kan kelen to waati bɛɛ ni i bɛ i ka kɔfɛta lajɛ. A tɛ se ka fɔ ko i ka kanw lajɛli ye i ka jatebɛɛ sababu ye, walima ka balimakan fila fɔbaliw ka miirili ɲɛnabɔ nafa dɔ jate.
ɲininkali dafɛw
g = 0.12 kɔrɔ ye kɛcogo 12% ɲuman wa?
Ayi, a tɛ o ye. A ye fara daminɛ jatebɔlen ye, ani jatebɛɛ nin bɔra sɛbɛnni bɔli kɔfɛ kɔfɔli la fɔlɔ. Lehtonen et al., 2018
Lajɛli bɛ jira ko balimakan fila fɔbali si tɛ nafa sɔrɔ wa?
Ayi. Mɔgɔsiya bɛɛ ka kunnafoni ɲuman sabatilen tɛ o ye ko mɔgɔ kelen-kelen walima yɔrɔ bɛɛ ye kelen ye. Lehtonen et al., 2018
N ka jatebɛɛ bɛ se ka fɔ ko n ye kan fila fɔbaga tiɲɛ ye wa?
Ayi. Stroop kɛcogo tɛ mɔgɔ ka kanw lajɛli lɔnni jatebɔ ye walima balimakan fɔli dantigɛli sabatilen ye. MacLeod, 1991 Scarpina et al., 2017
Lajɛli kunnafoniw
- Lehtonen et al. (2018). Kuma fila lɔnni ni balikuya mɔgɔw hakili baara yɛlɛma kɛcogo ɲɔgɔn ye wa? Meta-analitik lajɛli..
- Paap et al. (2013). Hakili baara kɛcogo la, kuma fila lɔnniɲɛta la, bɛnkan kelen sɔrɔbaliya.
- MacLeod (1991). Stroop kɛlɛ ka fɔli kuma seri la: Sanu kelen na lajɛli..
- Scarpina et al. (2017). Stroop kulɛri ni daɲɛw dantigɛli.
- Stroop (1935). Kuma-kuma seri jaabiw kɔnɔ kɛlɛkanw lajɛli..
- Hedge et al. (2017). Lajɛli kɛcogo kɛlɛ: Mun na cogoya dantigɛliw minnu bɛ kɛ ka ca, olu ma bɛn mɔgɔ kelen-kelen hakili yɛlɛma dantigɛli ma.
- Anwyl-Irvine et al. (2020). Sɛbɛnni kɛcogo ni jaabili ɲɛtaa minnu ye, intɛrinɛti lajɛli ka ɲɛnamaya cogo, web barow ni minɛnw la.
- Lansbergen et al. (2007). Stroop kɛlɛkan ni kɔlɔsili hakili tɔɔrɔ (ADHD): Lajɛli ni meta-analitik lajɛli..
Ɲɛ nin jira i ka bɔyɔrɔ ye: Ɲɛnamaya fila kanw kuma bɛ Stroop dantigɛli kɛ ɲuman ye wa?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/bm/answers/bilingualism-and-stroop-performance. CC BY 4.0.
← Jaabi wɛrɛw lajɛ