Jira nataw ni nimɔrɔw
| Fɛn | Nimɔrɔw lamɛnna dantigɛli lajɛli | Nimɔrɔ bɛɛ yeli tulon |
|---|---|---|
| Donni | Nimɔrɔw bɛ fɔ, kelen kelen, waati kɔnɔ | Nimɔrɔw bɛ yeli ekran kan |
| Ka nimɔrɔw lajɛ ka ɲɔgɔn da | A bɛ fɔli waati ni fɛɛrɛ la | A bɛ yɔrɔ kan kɛcogo lajɛli ladan |
| Nɔgɔya kɔrɔ fɔli | O lajɛli hakilina ni a dabilasariya ye a ka kan | Tulon yɛrɛ ka sariya ye a ka kan |
| Kɛcogo fila ɲɔgɔnna | A ma sɔrɔ ka sigi | A ma sɔrɔ ka sigi |
Nimɔrɔw lamɛnna lajɛli kɔnɔ, jamana mɔgɔ 763, si 18–65, tun bɛ. A ka fɔlɔ cɛsirali hakilina ye 6.35 ye, nka lajɛli dafalen kɔnɔ, nimɔrɔ minnu ka ca jate, hakilina cɛɲɔgɔn ye 6.77 ye. O lajɛli kelen kɔnɔ fɛɛrɛ fila ɲɔgɔn farati ye a jira ko lajɛli kɛlen hakilina ka kan ka fɔ a jatecogo la. Woods et al., 2010
Munna donni cogo yɛlɛma bɛ baara yɛlɛma?
Hakili baara miiriliw bɛ fɛn minw bɛ hakili kɔnɔ, ani kunnafoni mara ni baara lajɛ; o kɔnɔ kuma ni yɔrɔ-yeli bɛ. Sɛbɛnna nimɔrɔw fana bɛ se ka yɛlɛma ka kɛ kuma ye hakili la. O de la, a ma nɔgɔ ka fɔ ko dɔ ye yeli hakili yɛrɛ kelen ye, dɔ fana ye lamɛn hakili yɛrɛ kelen ye. Fɛn min bɛ yeli walima lamɛnni la, ani mɔgɔ min bɛ a kɛ, olu bɛɛ ka nafolo bɛ lajɛli la. Baddeley, 2012
Cɛsirali bɛɛ yeli kelenna waati kelen na, o bɛ se ka a da ɲɔgɔn kan ka lajɛli nɔgɔya. Cɛsirali cɛtigɛli lajɛli bɛ a lajɛ ko fɛn minw bɛ cɛsirali kɔnɔ, olu bɛ se ka cɛsirali kɛ dɔgɔya; nafolo min bɛ sɔrɔ, o bɛ cɛsirali jɔyɔrɔ lajɛ, a tɛ nimɔrɔw hakɛ kelen kelen lajɛ kelen ye. Donni waati, walima fɔrɔmɔ kɔrɔlen, a bɛ se ka kɛ cogo wɛrɛ la ni nimɔrɔw minnu ɲɔgɔn tɛ. Mathy et al., 2012 Miller, 1956
Nimɔrɔw yeli hakilina ka bon kosɛbɛ, o bɛ hakili ka bon jira wa?
A bɛ jira dantigɛli ni a kɛcogo minnu lajɛlen don, olu kelenw de la. Fɛn dɔw yɛlɛma fana: yeli waati, kuma kura lakodɔn fɛɛrɛ, jaabi kɛcogo, ni dabilasariya. Hakili cɛsirali lajɛli kunnafoni bɛ fɔ ko o kunnafoniw bɛ dantigɛli lajɛli nɔgɔya yɛlɛma. Jate ka ɲɛ version kelen na, o tɛ a jira sisan ko hakili baara lajɛli bɛɛ la jate ka ɲɛ. Conway et al., 2005
Munw bɛ a yɛrɛma?
Munna hakili kapasite lajɛliw bɛ se ka yɛrɛyɛrɛ?
Cowan hakili jɔyɔrɔ dɔgɔya miirili bɛ fɛn tigɛlenw lajɛ, kɛcogo min bɛ kɛ ka kuma kura hakili la ani hakili banbali nafolo dɔw dɔgɔya. Nimɔrɔ hakilina kɛcogo daɲɛ bɛ se ka nafolo sɔrɔ o baara kelenw la. O de la, fɛn tigɛlen jatew ni nimɔrɔ yɛrɛ jatew ɲɔgɔn lajɛli bɛ jatecogo ni lajɛli kɛcogo wɛrɛw fara ɲɔgɔn kan. Cowan, 2001
Hakili dantigɛli fɛɛrɛ lajɛli bɛna misali fɛnɲuman ye: mɔgɔ dɔ min tun bɛ farati fɛɛrɛ kalan, a kalan ka se nimɔrɔ cɛsirali janw hakilina, a ka donni lɔnniw ni kɛcogo lajɛli ye, nka o kalan ma se ka don fɛn wɛrɛw kan cogo kelen na. O ye kɛcogo kura kalan ye, a tɛ a jira ko hakili mara fɛn bɛɛ ka bon ka tɛmɛ nimɔrɔ jate min bɛ yeli la. Ericsson et al., 1980
Mun bɛ kɛ si ni cɛya dantigɛliw na?
Dantigɛliw ka kan ka ɲɔgɔnna donni cogo, waati, kan, fɔli cogo, ani jatecogo la. Mɔgɔkɛ lamɛnni lajɛli ma fɔ dantigɛli yɛlɛma si walima cɛya sababu la, nimɔrɔ yeli tulon internet kan walima. A ka mean jate di online tulon bɛɛ ma, o bɛ se ka lajɛli kunnafoni nafama yɛlɛma ka kɛ mɔgɔw rankingi bɛɛ ma ɲɛ. Woods et al., 2010 Conway et al., 2005
O hakili lajɛli kɔlɔsili bɛ tɛmɛ nimɔrɔw lajɛli kan: meta-analizi dɔ bɛ jira ko span ni n-back lajɛliw bɛ ɲɔgɔn kan dɔgɔya dɔrɔn, olu tɛ se ka kɛ ɲɔgɔnnafɛn ye. O de la, nimɔrɔ yeli hakilina jate ka bon, o tɛ n-back jate wala IQ jate ye min sigilen don. Redick et al., 2013
I yɛrɛ ka lajɛli kɛ, kɛcogo bɛɛ bɔ ɲɔgɔn na, donni ni jaabi sariya kelenw kɛ, ani a sɛbɛn ko i bɛ cɛsirali kuma kura lakodɔn walima a ka lajɛ ka ɲɔgɔn da. O fɛɛrɛw bɛ se ka i yɛrɛ ka lajɛli ɲɛfɔ nɔgɔya, nka olu tɛ dantigɛli bɛɛ ka kan walima dawurukɛli sariya sigi. Woods et al., 2010 Mathy et al., 2012
I ka testu baara kɛcogo fɔlɔ min bɛ ɲɔgɔn na
Nimɔrɔw hakilina dantigɛli
Nimɔrɔ yeli hakilina dantigɛli lajɛ, ka a jate sɛbɛn ko o ye tulon in de ka jate ye. Ni i fana bɛ nimɔrɔ lamɛnna span dantigɛli kɛ, o jate sɛbɛn i yɛrɛ yɔrɔ la. Kɛcogo kelen ka tɛmɛ cɛsirali jan sen ka ɲɛ version kelen na, walima version wɛrɛ ka mean jate wala dabilasariya jate, olu ma kan ka ɲɔgɔn lajɛ.
ɲininkali dafɛw
Lamɛnni ni yeli jatew ka kan ka ɲɔgɔn ye wa?
Kunnafoni inw ma o taama lajɛli jira. Donni, fɛɛrɛ, ani jatecogo bɛ se ka yɛrɛyɛrɛ. Woods et al., 2010 Baddeley, 2012
Nimɔrɔ yeli bɛ se ka kuma hakili fana baara kɛ wa?
Ɔwɔ. Mɔgɔw bɛ se ka fɛn sɛbɛnna yɛlɛma ka kɛ kuma ye hakili la; fɛn yeli cogo tɛ a jira ko hakili jɔyɔrɔ kelen dɔrɔn de bɛ baara kɛ. Baddeley, 2012
Kɛcogo kelen ka ɲɛ IQ dantigɛli ye wa?
O bɛna lajɛli nafama sariya kɛ. Jate ka ɲɛ kɛcogo kelen na, o tɛ a jira ko hakili bɛɛ la mɔgɔ ka bon tɛmɛ mɔgɔ wɛrɛw kan. Conway et al., 2005
Lajɛli kunnafoniw
- Woods et al. (2010). Nimɔrɔ span dantigɛli ka ɲɛya short-term kuma hakili lajɛli la.
- Cowan (2001). Nimɔrɔ 4 ka bon kosɛbɛ? Hakili waati-dɔgɔ lajɛli ka segin ka kɛ.
- Miller (1956). Nimɔrɔ 7 ka bon kosɛbɛ, min ɲɛ 2 walima min dɔgɔ 2: An ka seko dɔw kunnafoni baara kɛli la.
- Baddeley (2012). Hakili baara: miiriliw, modɛliw, ani ɲɔgɔnya.
- Conway et al. (2005). Hakili cɛsirali span baara kɛcogo: fɛɛrɛ lajɛli ni baara kɛcogo ɲɛfɔli.
- Redick et al. (2013). Hakili cɛsirali span ni n-back dantigɛliw: meta-analizi.
- Ericsson et al. (1980). Hakili fɛɛrɛ kalan.
- Mathy et al. (2012). Mun ye nimɔrɔ magikiw ka magikiya ye? Cɛsirali tigɛli ani kunafoni dɔgɔya hakili waati-dɔgɔ la.
Ɲɛ nin jira i ka bɔyɔrɔ ye: Nimɔrɔw lamɛnna hakilina ni nimɔrɔw yeli hakilina kelen ye wa?. Helibrain. 2026. https://helibrain.com/bm/answers/auditory-vs-visual-digit-span. CC BY 4.0.
← Jaabi wɛrɛw lajɛ