Ihe akaebe na ọnụọgụgụ ndị bụ isi
| Ajụjụ | Azịza dabere n'ihe àmà | Nkọwa |
|---|---|---|
| Enwere uru mmeghachi omume a na-ahụ n'ebe niile? | O nweghị uru akwadoro na millisekọnd | Ọrụ na ndị sonyere dị iche iche |
| Kedu oke a na-ahụ na nyocha sara mbara? | Ihe dịka 40–300 mg | Dose dị ala ruo n'etiti ndị a mụrụ, ọ bụghị ọgwụ edetu |
| Kedu maka ụra na-esote? | Ihe dịka minit 45 mbelata na mkpokọta oge ụra na nkezi n'otu meta-analysis | Nsonaazụ a jikọtara ọnụ n'usoro caffeine dị iche iche |
Nnukwu nyocha arụmọrụ ahụ na-amata ọdịiche dị n'etiti mmetụta ndị na-agbanweghị agbanwe nke ọma na ịmụ anya, ịnọ na nche na nlebara anya, na mmetụta ndị na-adịchaghị agbanwe agbanwe na ncheta na ọrụ uche dị elu. Ya mere, mmeghachi omume dị mfe na-adị ngwa ngwa anaghị apụta na akụkụ ọ bụla nke echiche ka dịwanye mma. Nnyocha nlebara anya ahụ na-enyochakwa ọdịiche dị n'ọrụ dị iche iche, n'ihe a na-emekarị na n'ịkwụsị ya. McLellan et al., 2016 Einöther et al., 2012
Ihe kpatara ọnọdụ mmalite ji dị mkpa
Ịnọ n'ụkọ ụra dị iche na izu ike nke ọma. Nchọpụta banyere mmachi ụra na-egosi ụkọ nlebara anya na-akwakọba, na meta-analysis nke ụkọ ụra kpamkpam na-egosi na a naghị emetụta ngalaba nghọta niile otu otu. Enweghị ike ịkọwa mmetụta ọgwụ na-akpali akpali n'ọnọdụ ụra dị ka otu uru ahụ n'ebe onye zuru ike nọ. Van Dongen et al., 2003 Lim et al., 2010
Nsonaazụ ịnọ na nche dịkwa iche. Nnwale ụlọ nyocha nwere ike tụọ ọdịda mmeghachi omume nwayọọ, ọsọ mmeghachi omume na oge a na-eji arụ ọrụ; egwuregwu dị mkpụmkpụ nwere ike ilekwasị anya na nkezi ma ọ bụ mmeghachi omume kacha mma. Basner na Dinges gosiri na nhọrọ nsonaazụ na-emetụta otú nnwale nche psychomotor si achọpụta mfu ụra. Basner et al., 2011
Dose dị elu ọ na-eweta nsonaazụ ka mma?
Nnyocha nlebara anya ahụ chọpụtara ihe àmà na-edoghị anya gbasara ọdịiche metụtara dose na mmetụta nke iji ya eme ihe kwa ụbọchị. Ịdị uru n'ụfọdụ nnwale abụghị ihe àmà maka ịbawanye ihe a na-aṅụ ruo mgbe akara kacha mma nke onwe pụtara. Ihe àmà ahụ egosighịkwa eserese dose nke nnwale ihe nchọgharị dịka afọ, mmekọahụ ma ọ bụ ahụ mmadụ siri dị. Einöther et al., 2012
Gịnị na-emetụta ya?
A ghaghị ịtụle ngbanwe metụtara ụra
Meta-analysis ụra nke Gardiner na ndị ọrụ ibe ya chọpụtara nkezi mbelata nke minit 45 na mkpokọta oge ụra mgbe caffeine gasịrị. Ọ jikọtara dose, oge na ndị sonyere dị iche iche, ya mere nkezi a jikọtara ọnụ abụghị amụma maka abalị nke otu onye. Nke a na-egosi ihe kpatara na uru ịmụ anya ozugbo ekwesịghị inyocha ya naanị ya, na-enweghị ileba anya na ụra na-esote. Gardiner et al., 2023
N'otu nnyocha e ji placebo chịkwaa, 400 mg e nyere n'oge ụra, awa atọ tupu ụra ma ọ bụ awa isii tupu ụra kpaghasịrị ụra. Nke a bụ nnukwu dose nnwale, ọ bụghị ọnụọgụ a tụrụ aro ka e were. E kwesịghịkwa ịtụgharị nchọpụta awa isii ya ka ọ bụrụ nkwa na onye ọ bụla agaghị emetụta gafere oge ahụ. Drake et al., 2013
Kedu ihe ntụnyere nke onwe ga-agwa gị n'ezie?
Otu agba ka mma mgbe kọfị gasịrị na-ejikọta atụmanya, mmụta, mgbanwe nkịtị, oge n'ụbọchị na mmetụta caffeine. Nkwusi ike nke nyocha nlebara anya ahụ na ntụnyere a na-achịkwa dị mkpa: egwuregwu tupu na mgbe a na-achịkwaghị achịkwa anaghị ewepụta mmetụta ọgwụ ahụ iche. Ịhọrọ agba kacha mma gị ugboro ugboro na-eme ka njikọ ahụ daa mba karịa. Einöther et al., 2012
Ọ bụrụ na ị na-aṅụ caffeine ugbu a, ịdekọ ihe ị na-aṅụ na ụra gị n'akụkụ oge ndị ọzọ a na-atụnyere nwere ike ịbụ nleba anya nkịtị. Ọ bụghị ihe kpatara ịmalite caffeine, ịbawanye dose ma ọ bụ kpachaara anya tụfuo ụra maka nnwale. Nkwekọrịta ụra nke ndị okenye na-akwado ụra zuru oke mgbe niile; nchọpụta caffeine egosighi na ịkpali akpali na-eme ka ụra ghara ịdị mkpa. Watson et al., 2015 Van Dongen et al., 2003
Mmechi bara uru dị warara karịa nkwa nkwalite: caffeine nwere ike imetụta arụmọrụ ọrụ nlebara anya n'ọnọdụ ụfọdụ, ebe a ghaghị ịtụle mmetụta na nghọta dị mgbagwoju anya na ụra na-esote iche. Ọnweghị nnwale a kpọtụrụ aha na-akwado nzọrọ na caffeine ma ọ bụ egwuregwu na-eme ka mmadụ na-enwe ọgụgụ isi karịa n'ozuzu. McLellan et al., 2016 Gardiner et al., 2023
Nwaa nnwale n'efu metụtara ya
Nnwale oge mmeghachi omume
Nwaa nnwale oge mmeghachi omume dịka ngosipụta ọrụ n'ọnọdụ gị nkịtị. Debe ndokwa ahụ otu ihe ma ọ bụrụ na ị na-edekọ nsonaazụ. Nnwale ahụ anaghị atụ aro dose caffeine ma ọ bụ chọpụta ihe ndị kwesịrị ekwesị maka gị.
Ajụjụ ndị a na-ajụkarị
Kọfị ga-eme ka m dịkwuo ngwa ngwa ruo ole?
Nnyocha ndị ahụ enyeghị otu atụmatụ millisekọnd pụrụ ịdabere na ya maka onwe onye. Ọnọdụ mmalite na ọrụ ahụ dị mkpa. McLellan et al., 2016
Ụru ndị ahụ ọ bụ naanị nlọghachi mgbaàmà ịkwụsị caffeine?
Nnyocha nlebara anya ahụ kwubiri na enweghị ike ịkọwa ha niile n'ụzọ ahụ, ebe ọ na-achọpụtakwa ejighị n'aka gbasara iji ya eme ihe kwa ụbọchị na ọdịiche dose. Einöther et al., 2012
Caffeine nwere ike dochie ụra?
Ịmụ anya ka mma n'otu ọrụ anaghị ehichapụ ụkọ na-akwakọba nke achọpụtara na mmachi ụra ma ọ bụ ohere nke ịkpaghasị ụra ma emechaa. Van Dongen et al., 2003 Drake et al., 2013
Ebe mmalite
- McLellan et al. (2016). Nyocha nke mmetụta caffeine na arụmọrụ uche, anụ ahụ na ọrụ.
- Einöther et al. (2012). Caffeine dịka ihe na-akwalite nlebara anya: na-enyocha echiche ndị dị ugbu a.
- Gardiner et al. (2023). Mmetụta caffeine na ụra na-esote: Nyocha nhazi na meta-analysis.
- Van Dongen et al. (2003). Ọnụ ahịa na-akwakọba nke ịmụ anya ọzọ: Mmetụta dose-mmeghachi na ọrụ akwara ozi na omume na usoro ahụ ụra site na mmachi ụra na-adịghị ala na ụkọ ụra zuru oke.
- Lim et al. (2010). Meta-analysis nke mmetụta ụkọ ụra dị mkpirikpi na mgbanwe nghọta..
- Basner et al. (2011). Ịbawanye mmetụta nke Nnwale Nche Psychomotor (PVT) na mfu ụra.
- Drake et al. (2013). Mmetụta caffeine na ụra a na-ewere awa 0, 3, ma ọ bụ 6 tupu ị lakpuo.
- Watson et al. (2015). Oke ụra a tụrụ aro maka okenye dị ahụ ike: Nkwupụta nkwekọrịta jikọrọ aka nke American Academy of Sleep Medicine na Sleep Research Society.